o`quv qo'llanma

PDF 60 стр. 3,5 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 60
o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi buxoro davlat universiteti rayhonov sh, qosimov f, saidova m boshlang’ich sinflarda harakatga doir masalalar buxoro, “durdona” nashriyoti, 2015 2 rayhonov sh., qosimov f., saidova m. boshlang‟ich sinflarda harakatga doir masalalar. buxoro davlat universiteti. 2015 yil, 60 bet. ushbu o‟quv-metodik qo‟llanma buxdu o`quv-metodik kengashi qarori bilan nashrga tavsiya etilgan. ushbu metodik qo‟llanma boshlang‟ich sinflarda harakatga doir masalalar va ular ustida ishlash uslubiyotiga bag‟ishlangan. unda kichik maktab yoshidagi o‟quvchilarni harakatga doir masalalar bilan tanishtirish, harakatga doir masalalar ko‟rinishlari, harakatga doir masalalarni yechish yo‟llari haqida fikr yuritilgan. qo‟llanma boshlang‟ich sinf o‟qituvchilari hamda oliy o‟quv yurti boshlang‟ich ta‟lim va sport, tarbiyaviy ish yo‟nalishi, pedagogika yo‟nalishdagi kasb-hunar kollejlari bo‟yicha tahsil olayotgan talabalar uchun mo‟ljallangan. mas‟ul muharrir: m.e. jumayev, p.f.n., professor taqrizchilar: yodgorov n.j, p.f.n., dotsent, n.safarova, oliy toifali o‟qituvchi. 3 boshlang’ich sinf o’quvchilarini harakatga doir masalalarni yechishga o’rgatish. 1. harakatga doir masalalar tipik arifmetik masala sifatida harakatga …
2 / 60
alani qarab chiqishlari mumkin. masala: ikki qishloqdan bir vaqtda ikkita yo‟lovchi bir-biriga qarab yo‟lga chiqdi. birinchi yo‟lovchi ikkinchi yo‟lovchi bilan uchrashguncha 240 qadam, ikkinchi yo‟lovchi esa 360 qadam yurdi. ikki qishloq orasidagi masofa necha qadam? bu masalani yechish orqali o‟quvchilar ikki jismning uchrashma harakatiga doir masalalarni o‟rganishlariga tayyorlanadi. ushbu masalani muhokama qilib yechaylik: - masalada nima haqida gap boradi? - ikki yo‟lovchining ikki qishloqdan bir-biriga qarab yurishi haqida gap boradi. (shu paytda o‟qituvchi doskaga ikki qishloqni a va b nuqtalari orqali belgilab, ularni to‟g‟ri chiziq kesma bilan tutashtirib, ab kesma tasvirini ikki qishloq orasidagi masofa sifatida qarash mumkinligini o‟quvchilarga aytadi) ya'ni: a b 4 - ular qanday harakat qilishgan? - bir-biriga qarab harakat qilishgan - birinchi yo‟lovchi ikkinchisi bilan uchrashguncha necha qadam yurgani masalada ma'lummi? - ha, 240 qadam. - ikkinchi yo‟lovchi-chi? - 360 qadam (o‟qituvchi bu berilganlarni ab kesmada a dan b ga va b dan a ga yo‟naltirilgan …
3 / 60
a qadam ekanligini topsa bo‟ladimi? - ha - qaysi amal bilan? - qo‟shish amali bilan, 240 ga 360 ni qo‟shib 240+360=600 (qadam) javob: ikki qishloq orasidagi masofa 600 qadam. bunday masalalarni yechish orqali o‟quvchilar harakat yo‟nalishi "uchrashmami?" "qarama-qarshi yo‟nalishmi?" bilib olishadi. ular harakatga doir masalalar yechishga tayyorlanishadi. yana bir harakat yo‟nalishini bilishga o‟rgatuvchi quyidagi masalani qaraylik. masala: "ikki o‟quvchi bir joydan qarama-qarshi tomonga yurishdi. birinchi o‟quvchi 5 qadam, ikkinchi o‟quvchi 4 qadam yurdi. ular bir-biridan necha qadam uzoqlashadi?" bunday masalalar bilan dastlabki tanishtirishda ikki o‟quvchini chiqarib amaliy ishi tariqasida bir joydan qarama- qarshi tomonga yurishlari talab etiladi. bir o‟quvchi 5 qadam yurib to‟xtaydi. ikkinchi o‟quvchi 4 qadam yurib to‟xtaydi. shu payt sinf o‟quvchilaridan ular necha qadam bir-biridan uzoqlashishlari so‟raladi? 9 qadam uzoqlashadi deb javob berishadi; 4+5=9 (qadam) o‟qituvchi bu masala qisqa shartini qanday qilib tuzish mumkinligini doskaga ko‟rsatadi va bu ishni o‟quvchi daftarida qanday bajarishi kerakligini tushuntiradi. doskaning katakli qismida …
4 / 60
t vaqtga ham bog‟liqligini bilib olishadi. harakatga doir masalalar yechishga tayyorlanishadi. harakatga doir masalalarni yechish jarayonini sodda masalalarni qarashdan boshlash kerak. bunday sodda masalalar qatoriga ma'lum masofa va harakat vaqti bo‟yicha tezlikni topishga doir masalalar, ma'lum tezlik va harakat vaqtiga ko‟ra masofani topishga doir masalalar, ma'lum masofa va harakat tezligiga ko‟ra harakat vaqtini topishga doir masalalarni kiritish mumkin. demak, harakat asosiy 3 ta miqdor yo‟l (masofa), vaqt va tezlik orasidagi bog‟lanishni ifodalaydi. a b c 5 qadam 4 qadam ? masofa vaqt tezlik harakatga doir masalalar 7 2. tezlik va vaqt bo’yicha masofani aniqlash bunday masalalarni yechishga o‟rgatish birinchi navbatda o‟quvchiga tezlik tushunchasi bilan tanishtirishdan boshlanadi. bu ishni taxminan quyidagicha olib borish mumkin. - o‟quvchilar sizlar mashinaga minganmisiz? poyezdgachi? (o‟quvchilarning mashina va poyezdga minganliklari haqida javob olingach, mashina ham, poyezd ham boshqa transportlar ham harakat qilishi tushuntiriladi. ) masalan. poyezd 1 soat vaqtda 80 kilometr masofa (yo‟lni) o‟tdi deylik. demak, …
5 / 60
qoidasi o‟quvchilarga etkaziladi. berilgan tezlik va berilgan vaqtga ko‟ra bosib o‟tilgan yo‟lni topish uchun tezlik va vaqtni o‟zaro ko‟paytirish kerak. umuman, soatiga v km yo‟l bosayotgan jismning t soatda o‟tgan yo‟lini s harfi bilan belgilansa, bu yo‟l s=v∙t formulaga ko‟ra hisoblanadi. mavzuni mustahkamlash maqsadida quyidagi masalalarini qarab chiqish maqsadga muvofiqdir. 8 1-masala gulchehra 1 soatda 4 km yo‟l o‟tadi. shunday tezlik bilan 2 soatda necha kilometr yo‟l bosadi? 3 soatda-chi? 4 soatda- chi? 30 minutda-chi? 2-masala poyezd 76 km/soat tezlik bilan ketayapti. u a) 2 soatda; b) 5soatda necha kilometr yo‟l o‟tadi? 3-masala: "neksiya" avtomobili 90 km/soat bilan tezlik bilan yuryapti . uning 1 minutda, 10 minutda ,15 minutda, yarim soatda o‟tgan yo‟lini toping. shunday qilib, bosib o‟tilgan yo‟l (s), jism tezligi (v) bilan sarflangan vaqt (t) larning ko‟paytmasiga teng ekan. tezlik vaqt bo‟yicha masofani topishga doir topshiriqlar o‟quvchilar bilimini mustahkamlashga qatratilgan bo‟lib, mashqlarni bajarish orqali o‟quvchilar jism harakat tezliklarini …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 60 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o`quv qo'llanma"

o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi buxoro davlat universiteti rayhonov sh, qosimov f, saidova m boshlang’ich sinflarda harakatga doir masalalar buxoro, “durdona” nashriyoti, 2015 2 rayhonov sh., qosimov f., saidova m. boshlang‟ich sinflarda harakatga doir masalalar. buxoro davlat universiteti. 2015 yil, 60 bet. ushbu o‟quv-metodik qo‟llanma buxdu o`quv-metodik kengashi qarori bilan nashrga tavsiya etilgan. ushbu metodik qo‟llanma boshlang‟ich sinflarda harakatga doir masalalar va ular ustida ishlash uslubiyotiga bag‟ishlangan. unda kichik maktab yoshidagi o‟quvchilarni harakatga doir masalalar bilan tanishtirish, harakatga doir masalalar ko‟rinishlari, harakatga doir masalalarni yechish yo‟llari haqida fikr yuritilgan. qo‟llanma boshlang‟ich sinf o‟qituvchilari ...

Этот файл содержит 60 стр. в формате PDF (3,5 МБ). Чтобы скачать "o`quv qo'llanma", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o`quv qo'llanma PDF 60 стр. Бесплатная загрузка Telegram