o’zbekiston respublikasida taʼlim sohasida amalga oshirilgan islohotlar

PPTX 8.3 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1746096361.pptx student writing to notebook at exam or lecture /docprops/thumbnail.jpeg o’zbekiston respublikasida taʼlim sohasida amalga oshirilgan islohotlar o‘zbekiston respublikasida taʼlim sohasida amalga oshirilgan islohotlar 1. mustaqillik yillarida ilm-fanning rivojlanishi. “taʼlim to‘g‘risida”gi qonun va “kadrlar tayyorlash milliy dasturi”ning qabul qilinishi. 2. taʼlimning milliy modelining shakllanishi, rivojlanishi va sohadagi muammolar. 3. oliy taʼlim sohasida qabul qilingan qonunlar va ularda belgilangan vazifalar. 4. taʼlim sohasida xalqaro hamkorlikning yo‘lga qo‘yilishi. arablar bosqini davrigacha bo’lgan ta’lim tizimi. arablar kelishidan oldin markaziy osiyoda ta’lim tizimi boy madaniy va diniy an’analar asosida rivojlangan bo‘lib, zardushtiylik, buddizm va boshqa mahalliy e’tiqodlar bilan bog‘liq edi. bilim olishga bo‘lgan intilish og‘zaki an’ana va savdo-sotiq markazlarining madaniy ta’siri bilan qo‘llab-quvvatlangan. ilm maskanlari baхtriya, so‘g‘d va xorazm: ushbu hududlar qadimgi savdo markazlari bo‘lish bilan birga intellektual va madaniy almashinuv markazlari ham edi. ta’lim an’analari hindiston, eron va yunoniston madaniyati ta’sirida rivojlandi. baхtriyada buddist ta’lim markazlari bo‘lgan, so‘g‘dda esa zardushtiy dinini saqlab kelgan …
2
t, matematika va san’at ham o‘qitilgan. buddist matnlar sanskrit va prakrit tillarida o‘qitilgan. moniylik va nestorian xristianlik: markaziy osiyoda so‘g‘dda ba’zi hududlarda manixeylik va nestorian xristianlik ham mavjud bo‘lgan. manixeylik axloqiy ta’limga urg‘u bergan, nestorianlar esa yunon falsafiy asarlarini suriya va so‘g‘d tillariga tarjima qilib, saqlab qolganlar.prakrit tillarida o‘qitilgan. fanlar va o‘qitish usullari adabiyot va til: ta’lim diniy matnlarni yod olish va o‘qish bilan boshlanardi. o‘rganish usullari ko‘pincha og‘zaki shaklda bo‘lib, yozuv asosan muqaddas bilimlarni saqlash uchun ishlatilgan. so‘g‘d va baхtriya yozuvi qo‘llanilgan va yozuvchilar maktablari mavjud edi. matematika va astronomiya: xorazmda matematika va astronomiya yaxshi rivojlangan bo‘lib, bu hududda o‘lchov tizimlari va geometriya o‘rgatilgan. zardushtiylik va ellinizm ta’siri bilan yulduzlar haqidagi bilimlar ham o‘rgatilgan. falsafa va axloqshunoslik: zardushtiylik, buddizm va manixeylik kabi e’tiqodiy ta’limotlarda odob-axloq va borliqning tabiati haqida darslar o‘qitilgan. ayniqsa, zardushtiylikda axloqiy ta’lim hal qiluvchi ahamiyatga ega bo‘lib, o‘quvchilar shaxsiy mas’uliyat va to‘g‘rilikni o‘rganishgan. og‘zaki an’ananing roli …
3
lanishlarning uyg‘unlashgan shakli bo‘lib, bu hududda islom davridagi intellektual rivojlanish uchun mustahkam poydevor yaratgan. arablar davrida ta’lim tizimi. arablar davrida, xususan, 8-13-asrlarda, markaziy osiyoda ta'lim tizimi katta o'zgarishlar va rivojlanishlarni boshdan kechirdi. islom dini markaziy osiyoga kirib kelishi bilan ilmiy va diniy ta'limning asosiy yo'nalishlari shakllandi. ta'limga bo'lgan qiziqish va ilm-fan rivojlandi, ilmiy markazlar va madrasalar tashkil etildi. quyida arablar davrida ta'lim tizimiga oid muhim faktlar va misollarni keltiraman. asosiy ta'lim markazlari buxoro: buxoro islom ta'limining eng muhim markazlaridan biriga aylandi. mir-i arab madrasasi (16-asrda qurilgan bo'lsa-da, arab davrining ilmiy an'analari asosida) buxorodagi eng mashhur diniy o'quv maskanlaridan biri bo'lib, al-buxoriy va al-tirmiziy kabi mashhur hadis olimlari shu yerda ilm o‘rgangan. buxoro o'z zamonida "umm al-ulama" (olimlarning onasi) deb atalgan, bu shaharning ilmiy salohiyatini anglatadi. samarqand: samarqand samanidlar davrida (9-10-asrlar) ilm-fan va madaniyat markazi sifatida rivojlandi. samarqandda al-farobi va ibn sino (avitsenna) kabi mashhur olimlar ilmiy faoliyat olib borganlar. samarqanddagi …
4
matematika, tibbiyot va falsafa kabi fanlar ham rivojlanib borilgan. masalan, al-khwarizmi, al-jabr (algebra) sohasini rivojlantirgan olim sifatida tanilgan. uning "al-kitab al-mukhtasar fi hisab al-jabr wal-muqabala" asari algebra asoslarini tashkil etgan. astronomiya va matematika: ulugh beg (tamerlaning nabirasi) samarqandda yulduzlar bilan bog'liq ilmiy ishlarni davom ettirgan va o‘zining astronomik tadqiqotlarini olib borgan. samarqanddagi ulugh beg observatoriyasi (15-asrda qurilgan, lekin arab davrining ilmiy merosini davom ettirgan) astronomiya sohasidagi yirik ilmiy ishlar markazi bo'lgan. somoniydlar davri: somoniylar (819–999 yillar) buxoro va samarqandni ilm-fan markazlariga aylantirdilar. ismoil al-jazari, mashhur muhandis va olim, o'zining "kitab al-jamisina`at al-hiyal" asarida mexanik qurilmalar haqida ma'lumot bergan. buxoro: buxoro "umm al-ulama" (olimlarning onasi) deb nomlangan, chunki bu shahar musulmonlar orasida ilmiy yutuqlari bilan mashhur edi. al-tirmiziy kabi hadis ilmini o‘rgatgan olimlar ham buxoroda faoliyat yuritgan. abu ali ibn sino: ibn sino (avitsenna) 980-yilda afshonada tug‘ilgan va uning "qonun fi-t-tibb" asari 17-asrgacha ilmiy tibbiyotda asosiy manba sifatida ishlatilgan. shuningdek, u …
5
antirishga yordam bergan. tasavvufning tarixi va rivojlanishi boshlanishi: tasavvuf ta'limining ildizlari 8-9-asrlarda paydo bo‘la boshlagan, asosan, xalifalik davrida (abbosiylar davri) rivojlangan. bu davrda ilmiy va diniy ta'limlar ko‘proq tashqi ko‘rinishga asoslangan bo‘lsa, tasavvufchilar ichki dunyoni poklash va allohga yaqinlashishni o‘z faoliyatining asosiy maqsadi qilib qo‘yganlar. imom gazali: imom gazali (1058–1111) tasavvufning asosiy nazariyotchisi va amaliyotchisi bo‘lib, uning asarlari tasavvuf ta'limining shakllanishida katta ahamiyatga ega. uning "ihyo ulum al-din" asari tasavvufning amaliyotini tushunishga yordam beradi. gazali tasavvufni ilmiy asoslarga tayanib amalga oshirish kerak deb hisoblagan va tasavvufni islomning haqiqiy mohiyatiga yaqinlashtirgan. o’rta osiyo tariqatlari. naqshbandiya, rumiya, va kubroviya tariqatlari markaziy osiyo va o‘rta sharqda keng tarqalgan va tasavvufdagi eng muhim yo‘nalishlardan biri hisoblanadi. har bir tariqat o‘ziga xos falsafiy, diniy va amaliy jihatlari bilan ajralib turadi. quyida har bir tariqat haqida batafsil ma'lumot beraman. naqshbandiya tariqati — tasavvufda eng mashhur tariqatlardan biri bo‘lib, bahauddin naqshband (1318–1389) tomonidan asos solingan. bu tariqatning …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "o’zbekiston respublikasida taʼlim sohasida amalga oshirilgan islohotlar"

1746096361.pptx student writing to notebook at exam or lecture /docprops/thumbnail.jpeg o’zbekiston respublikasida taʼlim sohasida amalga oshirilgan islohotlar o‘zbekiston respublikasida taʼlim sohasida amalga oshirilgan islohotlar 1. mustaqillik yillarida ilm-fanning rivojlanishi. “taʼlim to‘g‘risida”gi qonun va “kadrlar tayyorlash milliy dasturi”ning qabul qilinishi. 2. taʼlimning milliy modelining shakllanishi, rivojlanishi va sohadagi muammolar. 3. oliy taʼlim sohasida qabul qilingan qonunlar va ularda belgilangan vazifalar. 4. taʼlim sohasida xalqaro hamkorlikning yo‘lga qo‘yilishi. arablar bosqini davrigacha bo’lgan ta’lim tizimi. arablar kelishidan oldin markaziy osiyoda ta’lim tizimi boy madaniy va diniy an’analar asosida rivojlangan bo‘lib, zardushtiylik, buddizm va boshqa mahalli...

PPTX format, 8.3 MB. To download "o’zbekiston respublikasida taʼlim sohasida amalga oshirilgan islohotlar", click the Telegram button on the left.

Tags: o’zbekiston respublikasida taʼl… PPTX Free download Telegram