uglevodlar. monosaxarid va polisaxaridlar

DOC 87,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1483481082_67186.doc uglevodlar. monosaxarid va polisaxaridlar. reja: 1. oligosaxaridlar. 2. polisaxaridlar. uglevodlar hamma organizmlarning xujayra va to'qimalarida bor va ular o'simliklarda keng tarqalgan. uglevodlar o'simliklarning 70-80 % ini tashkil qiladi. hayvonot organizmida bo'lsa qariyb 2 % ni tashkil qiladi, bularning asosiy qismi jigarda va muskulda glikogen holatida uchraydi. ovqat hazm bo'lib energiya ajratib chiqarishi tufayli uglevodlar odam ovqatlanishida muhim rol o'ynaydi. undan tashqari uglevodlar qandolat sanoatida, spirt ishlab chiqarish va boshqa texnologik jarayonlarda ishlatiladi. uglevodlarni asosiy uchta sinfga bo'lish mumkin. monosaxaridlarlar, gidrolizlanib oddiy moddalar hosil qilmaydigan, murakkab uglevodlar hosil qiluvchi strukturaviy birlik hisoblanadi. murakkab uglevodlar ikkiga bo'linadi. oligosaxaridlar- ko'p bo'lmagan monosaxaridlar qoldig'idan tashkil topadi, polisaxaridlar- tarkibida juda ko'p monosaxaridlar polimerlangan bo'ladi. monosaxaridlar tarkibidagi uglerod atomlari soniga qarab trioza,tetroza, pentoza, geksoza va geptozalarga bo'linadi. karbonil guruhining joylanishiga qarab, ular aldoza va ketozalarga bo'linadi. tirik organizmlarda triozalardan gliserin aldegidi va dioksid uchraydi. н-с=о сн2он ( ( снон aldotrioza с =о ketotrioza ( ( …

( сн2он сн2оро3н2 eritroza eritrozo-4-fosfat hayvonot va o'simlik to'qimalari murakkab moddalari tarkibiga pentozalar kiradi. yetilgan mevalar shirasida kam miqdorda uchraydi. asosan uchta aldopentoza ko'p tarqalgan: (-arabinoza, (-ksiloza va d-riboza, chiziqsimon va xalqali shakllarda uchraydi. сно сно сно сно ( ( ( ( н- с-он с-он н-с-он н-с-н ( ( ( ( но-с-н но-с-н н-с-он н-с-он ( ( ( ( но-с-н н-с-он н-с-он н-с-он ( ( ( ( сн2он сн2сон сн2он сн2он (-arabinoza d-ksiloza d-riboza d-dezoksiriboza. d- arabinoza o'simliklarning shilimshiqlari gemiselyuloza va pektin moddalari tarkibida uchraydi. achitqilar arabinozaning bijg'ita olmaydi. d-ksiloza o'simliklarning gemisellyulozasi tarkibiga kiradi. u qandolat sanoatida ko'p ishlatiladi. d-riboza ribonuklein kislotasi (rnk) tarkibiga kiradi, nikotinamiddinukleotid (nad), nikotinamid dinukleotidfosfat (nfdf) komponenti hisoblanadi va bu moddalar organizm hayotida muhim rol o'ynaydi. d-dezoksiriboza dnk tarkibida d-riboza, sifatini tashqi muxitning har-xil bo'lishiga qaramasdan saqlaydi. sug'orish ta'sirida donning hosidorligi ko'payadi, lekinpentozalar miqdori kamayadi. kaliyli o'g'itlar bug'doy donidagi oqsil d-dezoksiriboza uglevodlarining pentozali siklda parchalanishida oraliq …

gar, shilimshiq, gemisellyulozalar tarkibiga kiradi. d-fruktoza mevalar tarkibida bor, saxaroza va inulin tarkibida uchraydi. fruktoza fosforlangan holatda uchraydi. oligosaxaridlar. oligosaxaridlardan eng ko'p tarqalgan disaxaridlardir. saxaroza ko'p tarqalgan disaxaridlardan hisoblanadi. u o'simlik tanasida ildizida, boshog'ida, tuganagida, mevasida va bargida uchraydi. saxaroza gidrolizlanganda hosil bo'ladigan glyukoza va fruktoza aralashmasi invert shakar, dab ataladi. asal asosan invert shakardan tashkil topgan. saxaroza muhim ovqat moddasi, u ham energetik ahamiyatga va ta'm berish qobiliyatiga ega. maltoza kraxmal va glikogenning fermentativ gidrolizlanishi natijasida hosil bo'ladi, tabiatda erkin holda uchramaydi. maltoza gidrolizlanishi natijasida ikki molekula (-d-glyukoza hosil bo'ladi laktoza sut tarkibida uchraydi va sut emuvchi go'dak organizmi uchun birdan-bir uglevod manbai hisoblanadi. laktoza gidrolizlanganda glyukoza va galaktoza hosil qiladi. polisaxaridlar. kimyoviy tuzilishiga qarab polisaxaridlar ikkiga bo'linadi: gomopolisaxaridlar-bir xil monosaxaridlar qoldig'idan tashkil topgan va geteropolisaxaridlar-har-xil monosaxarid qoldiqlaridan tuzilgan. kraxmal, sellyuloza, glikogen va inulin gomopolisaxaridlar guruxiga kiradi. kraxmal-(с6н12о6)п -donachalar holatida o'simlik doni, tuganagi va ildizida zahira polisaxarid sifatida yig'iladi. …

da oz miqdorda sikloamiloza ham uchraydi. ular kislotali gidrolizlanganda glyukoza hosil bo'ladi va bundan xulosa qilamizki, har uchala komponent ham poliglyukozid ekan. amiloza molekulasida glyukoza qoldiqlari (-1,4-glyukozid bog'lari birikkan chiziqsimon zanjirni hosil qiladi va uning molekulyar og'irligi 100000 da va undan yuqori bo'lishi mumkin. amilopektin molekulasida 1,4-1,6- glyukozid bog'lari bo'lishi aniqlangan va bu narsa uning tarmoqlangan strukturaga ega bo'lishini ta'minlaydi. har bir 20-25 ta 1,4- glyukozid bog'iga bitta 1,6-bog' to'g'ri keladi. sikloamiloza xalqali tuzilishga ega. amilopektin molekular og'irligi 400.000 da va yuqori bo'lishi mumkin. har xil o'simlik kraxmalida amiloza va amilopektin nisbati har xil, chunonchi amilopektin miqdori (75-80%) amilozaga (20-25%) nisbatan hamma vaqt ko'p ekanligi aniqlangan. kraxmalni suvda 60-80 0с gacha qizdirganimizda kleysterlanadi (kraxmal sovuq suvda erimaydi) va bu jarayon amilopektinning bo'kishi va kleysterlanishi tufayli kuzatiladi. yod bilan amiloza va amilopektin har xil rang beradi: amilopektin -ko'ng'ir, amiloza bo'lsa -ko'k. kraxmal qaytaruvchanlik xossasiga ega emas. tarkibida 10-20% suv bo'lgan kraxmalni …

ulasi tarmoqlangan strukturaga ega. demak, amilopektin singari glikogen molekulasi tarmoqlangan srukturaga ega, ammo glikogen molekulasida har bir 10-12 ta 1,4- glyukozid bog'iga bitta 1,6 bog' to'g'ri keladi. natijada glikogen molekulasining amilopektinga nisbatan tarmoqlanish darajasi yuqorida turadi. glikogenning molekulyar og'irligi 400 000 - 4 000 000 da gacha bo'ladi. inulin- (с6н12о6)п-ko'p miqdorda nok va boshqa mevalar tarkibida uchraydi. suvda eriydi, gidrolizlanganda fruktoza hosil bo'ladi. fruktoza qoldiqlari (28 ta) bir-biri bilan 1,2- glyukozid bog'lari orqali birikkan: pektin moddalari mevalar (olma, nok, sitrus) va sabzavotlar (lavlagi, sabzi) hamda o'simlik shirasi tarkibida uchraydi. saxaroza va kislotalar bilan “studen” hosil qiladi. pektin moddalari galakturon kislota qoldiqlaridan tashkil topgan va ular 1,4- glyukozid bog'lari bilan birikkan. galakturon kislotasining karboksil guruxi metil spirti bilan qisman efirlangan. pektin moddalari keng miqyosda qandolat sanoatida ishlatiladi. gemisellyulozalar geteropolisaxaridlar bo'lib, har xil monosaxaridlar qoldig'idan tashkil topgan. gidroliz natijasida d- galaktoza, d-ksiloza, d-arabinoza va uron kislotalari hosil bo'ladi. agar dengizda yashaydigan qizil …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "uglevodlar. monosaxarid va polisaxaridlar"

1483481082_67186.doc uglevodlar. monosaxarid va polisaxaridlar. reja: 1. oligosaxaridlar. 2. polisaxaridlar. uglevodlar hamma organizmlarning xujayra va to'qimalarida bor va ular o'simliklarda keng tarqalgan. uglevodlar o'simliklarning 70-80 % ini tashkil qiladi. hayvonot organizmida bo'lsa qariyb 2 % ni tashkil qiladi, bularning asosiy qismi jigarda va muskulda glikogen holatida uchraydi. ovqat hazm bo'lib energiya ajratib chiqarishi tufayli uglevodlar odam ovqatlanishida muhim rol o'ynaydi. undan tashqari uglevodlar qandolat sanoatida, spirt ishlab chiqarish va boshqa texnologik jarayonlarda ishlatiladi. uglevodlarni asosiy uchta sinfga bo'lish mumkin. monosaxaridlarlar, gidrolizlanib oddiy moddalar hosil qilmaydigan, murakkab uglevodlar hosil qiluvchi strukturaviy birlik hisoblanadi. mu...

Формат DOC, 87,5 КБ. Чтобы скачать "uglevodlar. monosaxarid va polisaxaridlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: uglevodlar. monosaxarid va poli… DOC Бесплатная загрузка Telegram