un tayyorlash texnologiyasi

DOC 209.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1683285359.doc un tayyorlash texnologiyasi reja: 1. don ekinlarining qisqacha tavsifi. 2. un tayyorlash texnologiyasi. 3. un assortimentining tavsifi 4. unni saqlash va ishlab chiqarishga tayyorlash. don ekinlarining qisqacha tavsifi don-qishloq xo‘jalik ishlab chiqarishining muhim mahsuloti, inson oziqasining asosi, mahsuldor chorvachilikni rivojlantirish uchun yem-xashak bazasi hisoblanadi. don ekinlarining o‘ziga xos tomoni- inson organizmi uchun o‘ta qimmatli organik moddalarni sintezlashdan iborat. donda boshqa dehqonchilik mahsulotlariga qaraganda ko‘p miqdorda quruq moddalar mavjud bo‘lib, yetilgan don massasining 85 % ini tashkil qiiadi. bular, asosan, yuqori qiymatga ega bo‘lgan oqsil moddalari, hazm bo‘ladigan uglevodlardir. donli ekinlar doni tarkibida 10-15%, dukkakli ekinlar doni tarkibida 28-30% yuqori sifatli oqsil mavjud. donli ekinlar insonning ovqatlanishi uchun oqsil va uglevodlar manbayi va yuqori sifatli omixta yem mahsulotlari ishlab chiqarish uchun a’lo darajali xomashyo hisoblanadi. oqsil va uglevodlardan tashqari don va donni qayta ishlash mahsulotlari bir qator vitaminlar va mineral moddalarning muhim manbayi ham hisoblanadi. shu bilan birgalikda donni oddiy …
2
bug‘doy donining oqsil, uglevod va ferment kompleksi xossalari ham yuqori darajali ahamiyatga ega. bug‘doyda gliadin va glutenin deb nomlanuvchi oqsillar mavjud. bu oqsillar suvda bo‘kib, o‘z massasiga nisbatan 200-300% ko‘p suvni yutadi va kleykovina deb ataluvchi bog‘langan elastik massani hosil qiladi. kleykovinaning qayishqoq-yelastik xossalari bug‘doy unidan yuqori sifatli non va makaron mahsulotlari tayyorlash imkonini beradi. 2-rasm. bug‘doy doni. a-yumshoq; b-qattiq yumshoq bug‘doyning navlari turli shaffoflik va novvoylik xossala-riga ega bo‘ladi. bu belgilariga ko‘ra bug‘doy doni kuchli, o‘rtacha kuchli va kuchsiz navlarga bo‘linadi. kuchli bug‘doy navlarining shaffofligi, odatda, 60% dan yuqori, ho‘l kleykovinasining miqdori esa 28% dan kam bo‘lmaydi. kuchsiz navlarda oqsilning miqdori 9-12%, ho‘l kleykovinasining miqdori esa 20% dan ko‘p emas. ularning shaffofligi 40% gacha bo‘lishi mumkin. kuchsiz bug‘doy navlarining kleykovinasi noyelastik, haddan ortiq cho‘ziluvchanlikka ega. bug‘doyning kuchli navlari un tortishda kuchsiz navlarni yaxshilash uchun ishlatiladi. o‘rtacha kuchli bug‘doy navlari (shaffofligi 40-60%) texnologik xossalariga ko‘ra yaxshilovchilar qo‘shmasdan novvoylik unlari tortish …
3
va javdar (secale) donlarining lotincha nomlaridan olingan. tritikaleni yaratishdan maqsad, donda avlodlarining eng yaxshi xossalari: bug‘doydan yuqori hosildorlik va yuqori oqsil miqdorini, javdardan esa tuproq, iqlim va ob-havo sharoitlariga talabchanligining kamligi, kasalliklarga chidamliligini birlashtirishdan iborat. o‘zbekistonda, respublika o‘simlikshunoslik ilmiy tadqiqot institu-tida tritikaleni mad un tayyorlash texnologiyasi un-boshoqli, grechixa va dukkakli donlarni kukunsimon holatga kelguncha maydalash yo‘li bilan olingan mahsulot hisoblanadi. hozirgi kuda un ishlab chiqarish fan va texnikaning eng so‘nggi yutuqlariga asoslanadi. un tiplarga, turlarga va navlarga bo‘linadi. un turi u qaysi dondan olinganligi bilan aniqlanadi. shu asosda bug‘doy, javdar, makkajug‘ori, arpa, soya, grechixa, suli, guruch unlari ishlab chiqariladi. har bir un turi qaysi dondan olinganligiga qarab ma’lum bir xususiyatlarga ega bo‘ladi. shuningdek bug‘doy va javdar donlarining aralashmasidan ham unlar tayyorlanadi. un turlari texnologik ko‘rsatkichlari va qaysi sohada ishlatilishiga qarab tiplarga bo‘linadi. masalan, bug‘doy uni uch tipda ishlab chiqariladi: nonbop, makaron mahsulotlari ishlab chiqarish uchun, qandolatchilikda ishlati-ladigan unlar. bir turga …
4
lish uchun har xil don partiyalari kerakli nisbatda aralashtiriladi, ya’ni maydalash uchun aralashma tayyorlanadi. bu yerda donninig tipi, navi, yetishtirilgan hududi, shishasimonligi, kleykovinasining sifat va miqdor ko‘rsatkichlari hisobga olinadi. bug‘doydan maydalanadigan partiyani shakllantirish unning qaysi maqsadda ishlatilishiga qarab olib boriladi. masalan, yuqori kleykovinali bug‘doylar past kleykovinali bug‘doylar bilan, yoinki shishasimon bug‘doylar unsimon bug‘doylar bilan aralashtiriladi. keyingi jarayon donni un tortishga tayyorlash deb yuritiladi. donni un tortishga tayyorlash. donni un tortishga tayyorlashdagi asosiy jarayonlarga donni begona aralashmalardan tozalash, don sirtini iflosliklardan xolis etish, qisman po‘stlog‘ini shilish va donga gidrotermik ishlov berish kabilar kiradi. donda o‘lchamlari va aerodinamik xususiyatlari bilan farq qiluvchi aralashmalar donni elaklardan o‘tkazish va shamol yordamida sug‘urish usullarini qo‘llash yo‘llari bilan xalos etiladi. dondan shakllari bilan farq qiluvchi aralashmalar esa donni silindirsimon triyerlardan o‘tkazish orqali ajratiladi. mayda tosh, qumlar esa maxsus mashinalarda ishlov berish, metall aralashmalar esa donni magnit moslamalaridan o‘tkazish yo‘llari bilan ajratiladi. donlarning sirtida bo‘ladigan iflosliklar esa …
5
konditsiyaga keltirish 3 soatdan 16 soatgacha davom etadi. konditsiyaga keltirishning issiq usulida esa (40-550s) donni ushlab turish muddati 2-3 martaga kamayadi. konditsiyaga keltirish jarayonida donda suv va fermentlar ta’sirida murakkab strukturamexanik va biokimyoviy o‘zgarishlar ro‘y beradi. bu esa donda oliy navli un chiqish miqdorini oshiradi va unning nonboplik xususiyatlarining yaxshilanishiga olib keladi. molekulalar orasidagi masofaning kengayishi va mikroyoriqlarning paydo bo‘lishi donning zichligi va tashqi kuchlarga bardoshliligini kamaytiradi, natijada bunday donlar tez va yaxshi maydalanib, disperslik xususiyati yuqori unlar xosil bo‘ladi. ikkinchidan, donning sirtidan suv yordamida vitaminlar ichki tomoniga o‘tishi tufayli unning ozuqaviy qiymati yanada ortadi. biokimyoviy jarayonlar birmuncha unning oqarishini ta’minlab, kleykovinaning sifat va miqdoriy ko‘rsatkichlarini oshiradi. natijada, bunday unlardan tayyorlangan nonlar yuqori darajadagi organoleptik va fizik-kimyoviy ko‘rsatkichlarga ega bo‘ladi. donni maydalash (tortish). donning anatomik qismlarining kimyoviy tarkibi har xil bo‘lganligi sababli ularning maydalanishga bardoshliligi ham har xil bo‘ladi. po‘stloq qismining mexanik mustahkamligi endospermasining mustahkamligidan 12-20 baravar ortiqdir. shu sababli …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "un tayyorlash texnologiyasi"

1683285359.doc un tayyorlash texnologiyasi reja: 1. don ekinlarining qisqacha tavsifi. 2. un tayyorlash texnologiyasi. 3. un assortimentining tavsifi 4. unni saqlash va ishlab chiqarishga tayyorlash. don ekinlarining qisqacha tavsifi don-qishloq xo‘jalik ishlab chiqarishining muhim mahsuloti, inson oziqasining asosi, mahsuldor chorvachilikni rivojlantirish uchun yem-xashak bazasi hisoblanadi. don ekinlarining o‘ziga xos tomoni- inson organizmi uchun o‘ta qimmatli organik moddalarni sintezlashdan iborat. donda boshqa dehqonchilik mahsulotlariga qaraganda ko‘p miqdorda quruq moddalar mavjud bo‘lib, yetilgan don massasining 85 % ini tashkil qiiadi. bular, asosan, yuqori qiymatga ega bo‘lgan oqsil moddalari, hazm bo‘ladigan uglevodlardir. donli ekinlar doni tarkibida 10-15%, dukkakli ekinlar d...

DOC format, 209.0 KB. To download "un tayyorlash texnologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: un tayyorlash texnologiyasi DOC Free download Telegram