oqilona ovqatlanishning moxiyati

DOC 113.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1708835659.doc oqilona ovqatlanishning moxiyati reja: 1. oqilona ovqatlanish tamoyillari 2. organizmning energiyaga bo`lgan talabiga qarab ovqatlanish tamoyili 3. organizmning energiyaga bo`lgan talabiga ta’sir qiluvchi omillar va ovqatlanish rejimi. oqilona ovqatlanish tamoyillari har bir inson dunyoga yashash uchun keladi. hayotining asosini ovqatlanish tashkil qiladi, chunki ovqatlanishsiz yashash mumkin emas. lekin yashashning maqsadi faqat ovqatlanishdan emas, uning teskarisidir, ya’ni yashash uchun ovqatlanishdan iboratdir. taniqli olim, vatandoshimiz abu ali ibn sino ovqatlanishning mohiyati to`g`risida shunday yozgan edi: «men ovqatlanish uchun yashamayman, yashash uchun ovqatlanaman». ibn sinoning bu gapida chuqur ma’no bor, chunki ovqatlanish to`g`risidagi xozirgi zamon fanining rivoji shuni ko`rsatadiki, sog`lom hayotni ta’minlaydigan taom organizmning qator talablariga javob berishi kerak. oziq-ovqat mahsulotlari inson bilan tabiatni bir-birlariga bog`lab turadigan vosita hisoblanadi. tabiat mahsulot orqali insonga ta’sir qiladi, inson esa o`z navbatida tabiatga ta’sir ko`rsatadi (rasm). rasm. tabiat va insonning o`zaro ta’siri. shunday qilib, atrof-muhit - mahsulot - inson yaxlit birlikni tashkil etadi. tarixiy ma’lumotlarga …

iyaga bo`lgan talabini o`rganishdan boshlanadi. ovqatlanish bo`yicha ilmiy - tadqiqot ishlarining xix va xx asrlarda rivojlanishi birinchi marta tarkibi bo`yicha muvozanatlashtirilgan taomlar bilan ovqatlanish konsepsiyasini ishlab chiqishga imkon berdi. ilmiy izlanishlar natijasida olingan ma’lumotlarni hisobga olgan holda xx asrning ikkinchi yarmida ushbu konsepsiya qayta ko`rib chiqildi va muhim o`zgartirishlar kiritildi. bunga rus olimlari akademiklar a.a.pokrovskiy va a.m.ugolevlarning qo`shgan hissalari o`ta katta bo`ldi. bugungi kunda ushbu konsepsiya bo`yicha ovqatlanishni tashkil qilish iste’mol qilinadigan taomlarning organizm sarflagan energiyasini to`liq qoplashini, organizmning maqbul rivojlanishi va faoliyat ko`rsatish uchun taomlar tarkibida unga kerakli barcha moddalarning, shu jumladan almashinmaydiganlarining mavjud bo`lishini va ularning miqdori buyicha organizmga ma’lum bir nisbatlarda tushishini hamda taomlar tarkibiy qismlarining organizm fermentlari sistemasiga to`g`ri kelishini nazarda tutadi. demak, muvozanatlashtirilgan ovqatlanish deganda tarkibida sifati va miqdori bo`yicha moddalari optimal holda bo`lgan taomlarni iste’mol qilish tushuniladi. rossiya tibbiyot fanlar akademiyasining akademigi a.a. pokrovskiy birinchi bo`lib balanslashtirilgan ovqatlanish formulasini ishlab chiqdi. (jadval). u kuniga …

rini qayta ko`rib chiqishda katta ijobiy rol o`ynadi. uning roli shundan iboratki, organizmning oqsillarga, uglevodlarga va yog`larga bo`lgan bir kunlik talabi asosida har bir kishi uchun bir kunlik o`rtacha mahsulotlar miqdorini, uning asosida esa yillik mahsulotlar miqdorini va aholi sonini hisobga olgan holda mamlakat uchun ularning kerakli miqdorlarini aniqlashga hamda ekin maydonlarini rejalashtirishga imkon berdi. bundan tashqari ba’zi bir oziq-ovqat mahsulotlari, masalan, g`alla donidan olinadigan mahsulotlar (un, yormalar), qo`shimcha holda ularda yetishmaydigan mineral elementlar va vitaminlar bilan boyitilib boshlandi. oziq-ovqat korxonalarida kimyoviy tarkibi bo`yicha balanslashtirilgan mahsulotlarni, masalan, margarinlarni ishlab chiqarish yo`lga qo`yildi. muvozanatlashtirilgan ovqatlanish konsepsiyasi oqilona ovqatlanish nazariyasining negizini tashkil qiladi va quyidagi asosiy tamoyillarga asoslangan: · - energiya balansiga: · - organizmning asosiy oziqa moddalarga bo`lgan talabini me’yorida qondirishga; · taomlarni iste’mol qilish tartibiga; · taomlar tarkibida barcha almashinmaydigan modda va birikmalarning muqarrar bo`lishiga; · taomlar tarkibiy qismining organizm fermentlari sistemasiga mos kelishiga va boshqalarga. organizmning energiyaga bo`lgan talabiga …

ayyorlash uchun ishlatiladigan mahsulotlarning kimyoviy tarkibi turli xil moddalarga boy. mahsulotlar turlari esa undan ham boy. bugungi kunda dunyoda taomlar sifatida 1000 dan ortiq o`simlik, hayvonot mahsulotlari va turli jonivorlar iste’mol qilinadi. lekin iste’mol qilingan taomlar tarkibiy qismlarining barchasi ham organizm tomonidan energiya manbai sifatida ishlatilavermaydi. birinchi navbatda hazm bo`ladigan uglevodlar, keyin yog`lar, agar ular ham yetishmasa, oqsillar ishlatiladi. uglevodlar energiya olish uchun asosiy manba bo`lganligi sababli organizmning ularga bo`lgan talabi yog`lar va oqsillarga nisbatan deyarli 3,5-4,5 marta ko`p bo`ladi. taomlar tarkibida organizmga tushgan uglevodlar, yog`lar va oqsillarning hammasi ham o`zlashtirilmaydi. adabiyotlardagi ma’lumotlarga qaraganda uglevodlar faqat 95,6 %, yog`lar 94,0 %, oqsillar esa o`rtacha 94,5 % gacha o`zlashtiriladi. ularning qolgan qismlari axlat, ter va boshqa yo`llar orqali organizmdan chiqib ketadi. shuning uchun ham uglevodlar, yog`lar va oqsillar bir grammining maxsus bombalarda yoqilganda beradigan issiqlik (uglevodlar o`rtacha 4,3 kkal, yog`lar 9,45, oqsillar 5,45) ularning taomlar tarkibida organizmga tushgan bir grammining beradigan …

g. kartoshka, 30 g. o`simlik moyi va 54 g. i kategoriyali mol go`shti ishlatilgan bo`lsin. ushbu mahsulotlardan iborat yoki tarkibiga boshqa mahsulotlar (hamda boshqa miqdorlarda) kiradigan taomning energetik qiymatini aniqlash uchun quyidagicha jadval tuziladi va quyidagi formuladan foydalaniladi. jadval taom tarkibidagi energiya beruvchi oziqa moddalarning miqdorini aniqlash jadvali маҳс улот номи таом учун ишлатилган миқдори, г. маҳсулотнинг 100 г. даги миқдори, г. таом тайёрлаш учун ишлатилган маҳсулотдаги миқдори, г. угл евод ё ғ о қсил угл евод ё ғ оқс ил карто шка 200 16,5 0 ,4 2 ,5 33,0 0 ,8 5,0 гўшт 54 - 1 6 1 8,6 - 8 ,64 10,4 мой 30 - 9 9,9 - - 2 9,97 - жами - - - - 33,0 3 9,41 15,9 taomning energetik qiymati (э): э= ук1 + ек2 + ок1, ккал, bu yerda u, ye, o - mos ravishda taomdagi uglevodlar, yog`lar va oqsillar miqdori, g; к …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "oqilona ovqatlanishning moxiyati"

1708835659.doc oqilona ovqatlanishning moxiyati reja: 1. oqilona ovqatlanish tamoyillari 2. organizmning energiyaga bo`lgan talabiga qarab ovqatlanish tamoyili 3. organizmning energiyaga bo`lgan talabiga ta’sir qiluvchi omillar va ovqatlanish rejimi. oqilona ovqatlanish tamoyillari har bir inson dunyoga yashash uchun keladi. hayotining asosini ovqatlanish tashkil qiladi, chunki ovqatlanishsiz yashash mumkin emas. lekin yashashning maqsadi faqat ovqatlanishdan emas, uning teskarisidir, ya’ni yashash uchun ovqatlanishdan iboratdir. taniqli olim, vatandoshimiz abu ali ibn sino ovqatlanishning mohiyati to`g`risida shunday yozgan edi: «men ovqatlanish uchun yashamayman, yashash uchun ovqatlanaman». ibn sinoning bu gapida chuqur ma’no bor, chunki ovqatlanish to`g`risidagi xozirgi zamon fanining ...

DOC format, 113.0 KB. To download "oqilona ovqatlanishning moxiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: oqilona ovqatlanishning moxiyati DOC Free download Telegram