insonning bioijtimoiy moxiyati

DOC 38,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1403842915_47470.doc insonning bioijtimoiy moxiyati insonning bioijtimoiy moxiyati reja: 1. odamda tabiiylik va ijtimoiylik dialektikasi. 2. jamiyat o`zini-o`zi tashkillovchi va boshqaruvchi tizim (sistema). 3. odamning insonga aylanib borishi jarayoni. kalit so`zlar: tabiiylik, ijtimoiylik, dnk molekulalari, genetik dastur, ijtimoiy mehnat, nutq tili, tafakkur tarzi, endogamiya, agamiya, ekzogamiya, instinkt, odam, inson, imonli inson. falsafiy fikr tarixida inson va uning olamdagi o`rni xamda ijtimoiy taraqqiyotdagi roli doim diqqat markazida turgan. iti, jaxonda globallashuv jarayonlarining jadal borayotgani, davlat va jamiyatni boshqarishni demokratik uslublariga o`tilishi munosabati bilan yuzaga kelayotgan yangi vaziyat inson muammosiga yangicha yondashuvlarni taqoza etmoqdaki, uning ayrim jixatlarini bilib olish muhimdir. odamzotning yashash shoroiti, avvalo ijtimoiy muxit doimo o`zgarib borishi qonuniy bir jarayon ekan, inson muammosi xamisha dolzarb bo`lib qolaveradi. muammolar qanchalik bir-biriga o`xshash bo`lmasin, ular xar gal boshqacha tarixiy sharoitda, o`zgargan ijtimoiy muxitda yashovchi, binobarin, o`zgacha tafakkur tarziga ega bo`lgan, dunyoni boshqacha xis etuvchi va tushunuvchi insonning muammolari bo`lib qolaveradi. xix asrning 2-yarmidan …

roli bor, albatta. undan tashqari fanga sotsial genlarning xam xatti-xarakat belgilashga muayyan ta`siri borligi ayon bo`lmoqda. masalan, ajdodlarida o`g`ri, muttaxam, lo`ttiboz bo`lmagan avlodda bunday qusurlar yo mutlaqo uchramaydi, yoki kam uchraydi. zero, odam biologik tur bo`lish bilan bir vaqtning o`zida muayyan tarixiy davr va ma`lum mamlakatdagi ijtimoiy muxitning xam farzandidir. binobarin, odamning qaysi tarixiy davrda, qaysi ijtimoiy muxitda yashashiga qarab fe`l-atvorida jiddiy o`zgarishlar bo`ladi. ovchi, chorvador, xunarmand, ishchi, tadbirkor, ziyoli, texnokrat kabi ko`plab qiyofalarda u o`zini boshqa-boshqa tusda namoyon qila oladi. odamning fe`l-atvori, xatti-xarakatida tug`ma (irsiy) xususiyatlar bo`lishiga qaramay, umuman olganda, bular asosan muayyan ijtimoiy muxitda (oila, o`quv va mexnat jamoasi, davr ruxi, davlat tuzilishi, ijtimoiy-siyosiy guruxlar, kasbiy va ijodiy uyushmalar va x.k.) xamda mexnat, til, nutq, tarbiya, tajriba orqali o`ziga xos ravishda namoyon bo`ladi. jamiyatning shakllanishi va tarixiy takomilida ijtimoiy mexnat, nutq tili va tafakkur tarzining o`zgarishi bilan birga oila munosabatlarining axamiyati katta bo`lgan. odam galalaridagi mavjud betartib jinsiy …

ux, aqliy zaif bolalar tug`ilishi kamayib, urug` jamoasi sog`lom, baquvvat avlod xisobiga miqdor jixatdan ko`payib bordi. yakkanikoxlikning tarkib topishi jarayonida mulkiy munosabatlar takomillashdi, bola tarbiyasi uchun nisbatan qulay shart-sharoitlar vujudga keldi. ma`lumki, hayvonlarda ichki (tartibsiz) jinsiy munosabatlar (endogamiya) mavjud. agamiya (yunoncha «a» - yo`q, «xamas»-jinsiy aloqa) yaqin qondoshlik jinsiy munosabatlarni taqiqlanishini anglatsa, ekzogamiya (yunoncha – «ekzo» - tashqaridan, «xamos» jinsiy munosabat) nikox munosabatlarining tashqaridan, qarindoshlikka asoslanmagan bo`lishi ma`nosini anglatadi. jinsiy aloqalarda xayvonlar instinktlarga tayansa, odamlarda u instinktlar o`rnini asta sekin axloq–odob maromlari asosidagi ruxsat va taqiqlarga tayanish rasm bo`la bordi. bu xolat odamlar jamoalaridagi munosabatlar tartibga tushib borishida ijtimoiy qonunlar amal qila boshlaganidan darak berardi. axloqiy ijtimoiy ruxsat va taqiqlarning xar qanday poda va gala instinktlaridan tub farqi shuki, bular urug` va jamoaning barcha a`zolariga - kuchlilar va kuchsizlarga xam, yoshlar va keksalarga xam birday taalluqlidir. yovvoyilik muxitida esa «mumkun emas»lik (taqiq) faqat ojizlarga nisbatan amal qilgan, kuchlilar uchun esa …

aqiqlar o`rnini asta – sekin savob va gunox tushunchalari orqali belgilanadigan munosabatlar egalladi, ya`ni xudo va payg`ambarlar nomidan diniy kitoblardagi bitilgan talablar, pand-nasixatlar doirasida faoliyat yo`nalishi belgilaydigan odamlar komil insonlar sirasiga kiritilgan bo`lsa, buning aksini qilganlar g`ayriinsonlar sifatida talqin etilib, bu dunyo va «u dunyo» da jazolanishlari muqarrar ekanligi barcha mafkuraviy vositalar, usullar va shakllar orqali izchil ta`kidlanardi. demokratik tartibotlar qaror topib borayotgan jamiyatlarda esa endilikda asta-sekin davlat belgilagan qonunlar doirasida faoliyat yo`nalishi belgilaydigan individlar rag`batlantirilib, g`ayriqonuniy ishlar bilan shug`ullanayotganlarni izchil ravishda jazolab borish yetakchi mayl bo`lib bormoqda. oila, o`quv va mexnat jamoalari, ta`lim tizimi, madaniy-ma`rifiy muassasalar, davlat va nodavlat tashkilotlarining g`oyaviy ta`sir o`tkazib borishi, nazorati va mafkuraviy ishlari orqali odamning insonga aylanib borishi uchun umumiy harakatlar bor. ayni chog`da diniy jamoalar va tashkilotlarning inson ma`naviy olamini munavvar qilishga qaratilgan faoliyatlari davlat muassasalari va jamoatchilik tomonidan qo`llab-quvvatlanmoqda. yuqorida aytilgan xolatlarning barchasi o`zaro bog`liq, bir-birini taqoza etadi, ya`ni nutq tili va …

`lib borishi natijasida qadimda odamlar o`rtacha 22 yosh, xviii asrlarda 30 yosh, xx asr boshlarida 56 yosh umr ko`rgan bo`lsalar, xozir o`rtacha 70-75 yosh yashayaptilar. «odam» va «inson» tushunchalarida umumiylik bilan birga jiddiy tafovutlar xam borligini anglash ta`lim-tarbiya tizimida muxim axamiyatga ega. odamdagi biologik omil axamiyatini aslo kamsitmagan xolda, uning tabiati va ruxiy olamida ijtimoiylikning muqimlashib borishi natijasida odam zotining insonga aylanib borishi mumkinligini tarixiy haqiqatlar tasdiqlaydi. odamda biologik omil yetakchi bo`lsa, insonda ijtimoiylik (ma`naviy) omillar birinchi o`ringa chiqib oladi. yashash uchun kurash jarayonida inson o`zi mansub bo`lgan jamiyat va madaniyat qadriyatlariga asoslanib, xatti-harakat va faoliyat yo`nalishi belgilaydi, ijtimoiy xayotda tarkib topgan va an`anaga aylangan odob-axloq maromlari, qonun-qoidalar, tartib-intizomlarga qatiy rioya qiladi, mabodo tashqi ta`sirlar ostida ularni nogaxon buzsa, vijdon azobida qolib, o`zini-o`zi sira kechirmaydi. shu ma`noda xozirgi fiziologik tuzilishga ega bo`lgan barcha ongli mavjudod odam turiga kiradi, ammo ular orasida insonga aylanmagan, ya`ni xayvonlarga xos olg`irlik, bosqinchilik, yovvoyilik qusurlaridan …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "insonning bioijtimoiy moxiyati"

1403842915_47470.doc insonning bioijtimoiy moxiyati insonning bioijtimoiy moxiyati reja: 1. odamda tabiiylik va ijtimoiylik dialektikasi. 2. jamiyat o`zini-o`zi tashkillovchi va boshqaruvchi tizim (sistema). 3. odamning insonga aylanib borishi jarayoni. kalit so`zlar: tabiiylik, ijtimoiylik, dnk molekulalari, genetik dastur, ijtimoiy mehnat, nutq tili, tafakkur tarzi, endogamiya, agamiya, ekzogamiya, instinkt, odam, inson, imonli inson. falsafiy fikr tarixida inson va uning olamdagi o`rni xamda ijtimoiy taraqqiyotdagi roli doim diqqat markazida turgan. iti, jaxonda globallashuv jarayonlarining jadal borayotgani, davlat va jamiyatni boshqarishni demokratik uslublariga o`tilishi munosabati bilan yuzaga kelayotgan yangi vaziyat inson muammosiga yangicha yondashuvlarni taqoza etmoqdaki, uning ...

Формат DOC, 38,0 КБ. Чтобы скачать "insonning bioijtimoiy moxiyati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: insonning bioijtimoiy moxiyati DOC Бесплатная загрузка Telegram