insonning bioijtimoiy mavjudotga aylanishida ma'naviyatning o'rni

PPTX 20 стр. 456,8 КБ Бесплатная загрузка

20 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 456,8 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 20

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 20

insonning bioijtimoiy mavjudotga aylanishida manaviyatning o’rni reja: 1. insonning ijtimoiylashuvi, biologik mavjudotdan ekanligi. 2.ibtidoiy sinkretizm. 3. ma’naviyatning vujudga kelishi to‘g‘risidagi turli nazariyalar va qarashlar. 4. ma’naviyat genezisida mehnatning o‘rni. mehnatning tarixiy taqsimotlari va ma’naviyat rivojlanishi. xozirgi zamon fanida odam deb ataluvchi yagona biologik turga mansub tirik mavjudotning insonga aylanishi uzoq davom etgan evolyusion jarayondir, - degan fikr ilgari surilgan. ona-tabiatning o‘zi yangi turlarni yaratish va uning yangi xolatiga moslasha olmagan turlarni yukotib yuborish imkoniyatiga ega. odamning paydo bo‘lishi yuzasidan ilmiy tadkikot ishlari olib borgan olimlarning isbotlashicha, odamni (xomo) bir tur sifatida ona tabiatda bundan 5 million yillar chamasi oldin vujudga keltirgan. ma’lum bo‘lishicha kosmosdagi radiatsiya va erda magnit maydonining o‘zgarishi tufayli driopitek toifasidagi odamda bir tur miya xujayralari xromosomalari yiriklashib, ularda ong paydo bulgan. (ong elementlari xayvonlarda xam mavjud). er ostidan topilgan odam skeletlari dastavval janubiy afrikadan topilgani uchun, u odam tipi fanda avstralopitek (janubiy maymunsimonlar) deb nom berilgan. ularning …

2 / 20

opilgani uchun kramanonlar, deb nomlangan. mana shu tipdagi odamlargina ona tabiatning yangi muxitiga moslashib, jamiyat bulib yashashga o‘tganlar. ular fanda noma sapiens - aklli odam, deb ataladi. ularning miya xajmi 1000 kub santimetrdan 2000 kub santimetrgacha boradi. o‘rtacha aklli odam tipining miya xajmi 1446 kub sm. ongning olamni anglash kobiliyati miya ilang-bilanglarining zichligiga xam boglikdir. odamning olamdagi boshka tirik mavjudotlardan farkini ko’rsatuvchi eng muxim xususiyatlar nimalardan iborat? birinchidan, odam olamdagi boshka tirik mavjudotlardai ongi, xotirasi, tafakkuri, rivojlangan nutki, tili borligi bilan ajralib turadi. ayniksa, til inson avlodlari va ajdodlari orasidagi alokada vorislik vazifasini bajaradi. ikkinchidan, odamning insoniyligini belgilovchi eng muxim xususiyat - ma’naviyat. insonning o‘z faoliyatini muayyan tartibga solishi, yunaltirishi dunyokarash bilan bog‘lik g‘oyalar asosida shakllangai, ma’naviyat tufayli ular jamoa va jamiyat bulib yashash kunikmasiga ega bulganlar. g‘oyaviy birlik - maslakdosh insonlar jamoasini shakllantiradi. shu asosda ular o‘z oldilariga xar bir tarixiy sharoitda muayyan maqsadlar qo‘yib, uni amalga oshirish uchun …

3 / 20

l va nutk tili. antroposotsiogenezning uchinchi muxim omili odamni takror ishlab chikarish, uning son jixatdan tobora kupayib borishidir. fanda «inson eng aklli mavjudot», «inson o‘zini-o‘zi anglovchi mavjudot», «inson-ma’naviy mavjudot» degan fikrlar ishlatiladi. ijtimoiy-axlokiy me’yorlar va normalarning vujudga kelishi xam antroposotsiogenezning muxim tomoni, odamlarning jamoa va jamiyat bulib yashashlarining zarur shartlaridan biridir. hozirda insonning maqsadga muvofiq ijtimoiy foydali faoliyati sifatida mehnatning uch jixati mavjud: xodimlarning jismoniy kuch-g‘ayratlarini sarflashlari (mehnat faoliyatining fiziologik, psixologik va psixofiziologik jihatlari); ishlab chiqarish vositalari bilan o‘zaro aloqada bo‘lish (mehnat faoliyatining tashkiliy-texnologik jihatlari); xodimlarning bir-biri bilan ishlab chiqarishdagi aloqalari (mehnat faoliyatining tashkiliy-ijtimoiy jihatlari). mehnatning birinchi belgisi – ongli faoliyatdir. ongli faoliyatni mehnat va mehnat hisoblanmagan qismlarga bo‘lish mumkin. ongli faoliyatning mehnat qismi o‘z navbatida quyidagi belgilarni qamrab oladi: aniq maqsadga yo‘naltirilganligi; maqsadga muvofiqligi; qonuniyligi; foydaligi; bunyodkorligi; ehtiyojga muvofiqligi. mehnatning aniq maqsadga yo‘naltirilganligi insonning faoliyatida puxta o‘ylangan maqsad mavjudligini anglatadi. u bir ishga kirishishdan oldin reja tuzadi, mehnat amaliyotini …

4 / 20

nligidir. shu bilan birga mehnat – bunyodkorlikdir, ya’ni moddiy va ma’naviy ne’matlarni yaratish yoki boy berilgan ne’matlarni tiklashdir. olim, muhandis, ishchi, fermer, rassom, shifokor va boshqa bunyodkor shaxslarning mehnati huddi ana shunday faoliyatdir. mehnat ayni paytda jamiyatda ehtiyojga ega va talab etilishi kerak. agar inson hech kimga kerak bo‘lmagan ishni ongli ravishda, aniq maqsadni ko’zlab amalga oshirgan bo‘lsa xam, u mehnat hisoblanmaydi. ayni paytda mehnatning boshqa turli shakllari ham farqlanadi, xususan: jamoatchilik asosidagi mehnat; g‘amxo‘rlikka yo‘naltirilgan mehnat (homiylik, vasiylik, ko’ngilli faoliyat va hokazolar); shaxs o‘zligini namoyon qilish vositasi sifatidagi mehnat (badiiy ijod, san’at, sport bilan haq olinmasdan amalga oshiriladigan faoliyat va boshqalar). mehnat inson va jamiyat hayotida hal qiluvchi rol o‘ynaydi. mehnat faoliyati tufayli ishlab chiqaruvchi kuchlarning beqiyos resurlari, moddiy va ma’naviy boyliklar yaratiladi va jamiyat farovonligi ta’minlanadi. jamiyatning bundan keyingi taraqqiyotini ham mehnat faoliyatisiz tasavvur etib bo‘lmaydi. “mehnat” hamda “ish” tushunchalari mavjud bo‘lib, ular bir-biridan farqlanadi. “ish” deyilganda, inson …

5 / 20

rat sarflashni talab etadi odam antroposotsiogenez jarayonining maxsuli ekanligini xozirgi zamon fani xam tasdiklamokda. shuning uchun odamdagi tabiiylik bilan ijtimoiylik orasidagi alokadorlikni bilish muxim axamiyatga ega. odam uchta buyuk kudrat: tana - ruxiyat - ma’naviyat majmui. odamning biologik xolati deganda uning jismida sodir buladigai morfofiziologik, genetik, elektroximik o‘zgarishlar, yoshi, irki, jinsini ifodalovchi alomatlar tushuniladi. odamning ruxiy (psixologik) xolati deganda uning xis-tuygulari, kayfiyati, irodasi, temperamenta nazarda tutiladi. odamning ma’naviyati-uning fazilatlari, xislatlari, kobiliyatlari, malakalari yigindisi, bulib aynan ma’naviyat tufayli odam insonga aylanadi. odam tirik tabiatdagi eng oliy tur, tabiat evolyusiyasining maxsuli. odam uzok evolyusion tarakkiyot jarayonida va jamiyatda inson sifatida shakllanadi. jamiyatdagi ijtimoiy munosabatlar uning inson sifatida shakllanishiga imkon yaratishi yoki shaxe sifatida barbod bulishiga olib kelishi mumkin. inson - jamiyatlashgan (ijtiomiylashgan) individdir. inson - ijtimoiy-tarixiy mavjudot. ana shu xususiyati bilan barcha boshka tirik mavjudotlardan fark kiladi. undagi barcha xislatlar, fazilatlar tarixiy tarakkiyot tufayli vujudga kelgan. insonning yaralishi, mohiyati va jamiyatda tutgan …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 20 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "insonning bioijtimoiy mavjudotga aylanishida ma'naviyatning o'rni"

insonning bioijtimoiy mavjudotga aylanishida manaviyatning o’rni reja: 1. insonning ijtimoiylashuvi, biologik mavjudotdan ekanligi. 2.ibtidoiy sinkretizm. 3. ma’naviyatning vujudga kelishi to‘g‘risidagi turli nazariyalar va qarashlar. 4. ma’naviyat genezisida mehnatning o‘rni. mehnatning tarixiy taqsimotlari va ma’naviyat rivojlanishi. xozirgi zamon fanida odam deb ataluvchi yagona biologik turga mansub tirik mavjudotning insonga aylanishi uzoq davom etgan evolyusion jarayondir, - degan fikr ilgari surilgan. ona-tabiatning o‘zi yangi turlarni yaratish va uning yangi xolatiga moslasha olmagan turlarni yukotib yuborish imkoniyatiga ega. odamning paydo bo‘lishi yuzasidan ilmiy tadkikot ishlari olib borgan olimlarning isbotlashicha, odamni (xomo) bir tur sifatida ona tabiatda bundan 5 million ...

Этот файл содержит 20 стр. в формате PPTX (456,8 КБ). Чтобы скачать "insonning bioijtimoiy mavjudotga aylanishida ma'naviyatning o'rni", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: insonning bioijtimoiy mavjudotg… PPTX 20 стр. Бесплатная загрузка Telegram