torli – kamonchali musiqa cholg’u asboblari

DOC 47,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1481462440_66530.doc torli – kamonchali musiqa cholg’u asboblari reja: 1. g’ijjak 2. g’ijjakning sozlanishi. 3. g’ijjakning yasalishi. 4. g’ijjak alt. 5. g’ijjak bas (qobiz bas) 6. g’ijjak kontrabas (qobiz kontrabas) 7. qobiz 8. sato 9. satoning tuzilishi g’ijjak g’ijjak musiqa cholg’usi boshqa cholg’ular qatori juda qadimgi musiqa cholg’usi hisoblanadi. o’rta osiyo halqlari, xususan o’zbeklar orasida qadimdan keng tarqalgan, kamoncha bilan chalinadigan torli cholg’u asbobdir. o’tmishda g’ijjakning kosasi qovoqdan, kokos yong’og’i (norjil yong’og’idan) yasalib, ichini kovak qilib o’yib yasalgan. kosasinning ustiga baliq terisi va pufak qoplangan. dastasi tut yoki yong’oq va o’rik daraxtlarining yog’ochlaridan ishlangan. dastlabki davrda g’ijjakda ikkita tor kvarta oralig’ida sozlangan, ba’zan ashulachilarning ovoziga moslashtirib sozlashgan. kosaning pastki qismiga tayoqcha o’rnatilib, ijrochining tizzasiga qo’yib, o’tirgan holda chalingan. dastasi dumaloq bo’lib, kosaga yaqinlashib borgan sari kengaytirilib ishlangan. o’sha davrda g’ijjak unison, yakka tartibda, ansambl jo’rligida ham ijro etilgan. kamonchasining qillari (otning dumidan ishlanadi) chalish vaqtida o’ng qo’l barmoqlari bilan tortib chalingan. …

quv yurtlari, toshkent davlat konservatoriyasi tashkil qilinib, cholg’uchilik ancha ilgarilab ketdi. yangi-yangi sozlar paydo bo’la boshladi. 1948 yilda toshkent davlat konservatoriyasida orkestr sinfi ochilib, bu yerda bir necha mutaxasislar har turdagi musiqa cholg’ularidan saboq bera boshladilar. g’ijjakning sozlanishi. g’ijjak cholg’usi torli-kamonli mukammal oila tarkibiga kiradi. g’ijjak qaytadan ishlanib, to’rtta tor (oldin uchta bo’lgan) joriy qilindi. to’rtinchi eng yo’g’on tor kichik oktavadagi sol ga, uchinchi tor birinchi oktavadagi re ga, ikkinchi tor birinchi oktavadagi lya ga va oxirgi birinchi tor ikkinchi oktavadagi mi ga sozlanadi. uning umumiy ovoz hajmi kichik oktavadagi soldan to’rtinchi oktavadagi lya ga qadar. g’ijjakning yasalishi. g’ijjakning dastasi dumaloq emas, aksincha, skripka dastasidek yassi qilib ishlanadi. oyoqchasi stulga o’tirib chalish uchun qulaylashtirilgan. orkestrda chalish uchun g’ijjakning katta-kichik (g’ijjak alt, g’ijjak bas, g’ijjak kontra bas) turlari mavjud. g’ijjak asosan tut va yong’oq daraxtlari yog’ochidan ishlanib, uning kosasiga baliq yoki buzoq yuragining terisi qoplanadi. g’ijjak cholg’usi orkestrlarda eng asosiy, yetakchi …

1961 yilgacha, keyingi yillardan boshlab bu sinfga murod ibragimovich toshmuhamedov rahbarlik qilib kelmoqdalar. mashhur g’ijjak altchilar qahramon nazirov (konkurs sohibi), jo’raboy saidov (konkurs sohibi), jasur ergashev (konkurs sohibi) husan fayzullayev va boshqalar, hozirda oliy va o’rta maxsus bilim yurtlarida o’qituvchilik vazifasida tinimsiz mehnat qilmoqdalar. g’ijjak alt yasalishiga ko’ra g’ijjakdan bir oz katta. torlari kvinta oralig’ida sozlanadi. 4-tor kichik oktavadagi do ga, 3-tor kichik oktavadagi sol ga, 2-tor birinchi oktavadagi re ga va 1-tor birinchi oktavadagi lya tovushiga sozlanadi. umumiy ovoz hajmi kichik oktavadagi do tovushidan uchinchn oktavadagi lya tovushiga qadar. notalar alt kalitida yoziladi, (baland tovushlari) skripka kalitida yoziladi. g’ijjak bas (qobiz bas) g’ijjak bas (qobiz bas) sinfi toshkent davlat konservatoriyasida 1949 yilda tashkil qilingan. g.n.ivanovning shogirdi x.tursunov mazkur sinfning ilk bitiruvchisi bo’lgan. g’ijjak bas cholg’usi asosiy g’ijjakning katta qilib ishlangan turi bo’lib, violonchel vazifasini bajaradi. g’ijjak basning torlari kvinta oralig’ida sozlanadi. 4-eng pastki tori katta oktavadagi do notasiga, 3-tor-katta …

ralig’ida joylashgan. 4-eng pastki tori kontr oktavadagi mi tovushiga, 3-tor esa kontr oktavadagi lya tovushiga 2-tori katta oktavadagi re tovushiga va 1-tor katta oktavadagi sol tovushlariga sozlanadi. g’ijjak kontrabasning (qobiz kontrabas) umumiy ovoz hajmi kontr oktavadagi mi tovushidan birinchi oktavadagi sol tovushiga qadar. notalar bas kalitida, eshitilishiga nisbatan oktava yuqorida yoziladi. g’ijjak kontrabas (qobiz kontrabas) xuddi skripka kontrabasdek, tik turib chalinadi. orkestrda asosiy fundament vazifasinn bajaradi. g’ijjak kontrabas sinfi ham 1949 yildan toshkent davlat konservatoriyasida ochilgan bo’lib, o’z faoliyatini 1953 yildan amaliy tarzda ko’rsata boshladi. ushbu sinfda o’qib bitirib chiqqan s.sayfiddinov 1960 yilgacha ishlab faol mehnat qildi, 1962 yildan 1974 yilgacha v.i.serdyukovning shogirdi b.x.abdurahmonov saboq bera boshladi. 1974 yildan esa ushbu sinfga i.u.sulaymonov rahbarlikni davom ettirib kelayapti. ushbu kontrabas sinfidan konkurs sohiblari sayid maxmud xo’ja akbarxo’jayev (1974 yil birinchi mukofot), baxtiyor otayev (ikkinchi mukofot 1974 yil) bo’lganlar. yana iqtidorli g’ijjak kontrabas sinfini tugatgan . qobiz qobiz-qovuz torli-kamonchali musiqa cholg’usi hisoblanadi. …

lono boqiy zarduz, hojagiy ja’far qonuniy, qubizchi hofiz poyanda, qubizchi shayx ahmad, qubizchi mirmastiy, balxlik ustod abdulloh naychi, tanburchi xoja navro’z, husayn uddi, g’ijjakchi ustod o’zbek va boshqalar o’zbek musiqiy dunyosida beqiyosdirlar. qobiz musiqa cholg’u asbobi qozog’istonda ham keng tarqalgan bo’lib, hozirgacha ijro etilib kelinmoqda. qozog’nstondagi cholg’u turi yasalishiga ko’ra, kosasi o’yilib ishlangan, bo’g’iz va dastasi bir butun yog’ochdan tuzilgan, kosaning pastki qismiga tuya terisi qoplanadi. ot dumidan o’ralgan ikkita tor taqiladi. bu torlar kvarta ba’zan kvinta oralig’ida sozlanadi. qobiz dasta va kosasi egilib yasalgani uchun, chalish vaqtida barmoqlar bilan torlar bosilganda, dastaga tegmaydi. natijada qobizda to’ng’illagan tovush chiqadi. qobizning ovoz hajmi ikki oktavaga yaqindir. umumiy uzunligi 700 mm. qo’rmong’ozi nomidagi halq cholg’u asboblari orkestri tarkibini kengaytirib, mukammallashtirish maqsadida, qobizning prima, alt, bas va kontrabas turlari ishlab chiqilgan. qayta ishlangan qobiz turlari uch va to’rt torli bo’ldi. qobiz yakka tartibda chalinganidek, ansamblda va orkestrda ham ijro etiladi. qobiz o’zbekiston, qoraqalpog’iston …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "torli – kamonchali musiqa cholg’u asboblari"

1481462440_66530.doc torli – kamonchali musiqa cholg’u asboblari reja: 1. g’ijjak 2. g’ijjakning sozlanishi. 3. g’ijjakning yasalishi. 4. g’ijjak alt. 5. g’ijjak bas (qobiz bas) 6. g’ijjak kontrabas (qobiz kontrabas) 7. qobiz 8. sato 9. satoning tuzilishi g’ijjak g’ijjak musiqa cholg’usi boshqa cholg’ular qatori juda qadimgi musiqa cholg’usi hisoblanadi. o’rta osiyo halqlari, xususan o’zbeklar orasida qadimdan keng tarqalgan, kamoncha bilan chalinadigan torli cholg’u asbobdir. o’tmishda g’ijjakning kosasi qovoqdan, kokos yong’og’i (norjil yong’og’idan) yasalib, ichini kovak qilib o’yib yasalgan. kosasinning ustiga baliq terisi va pufak qoplangan. dastasi tut yoki yong’oq va o’rik daraxtlarining yog’ochlaridan ishlangan. dastlabki davrda g’ijjakda ikkita tor kvarta oralig’ida sozlangan, ba’...

Формат DOC, 47,5 КБ. Чтобы скачать "torli – kamonchali musiqa cholg’u asboblari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: torli – kamonchali musiqa cholg… DOC Бесплатная загрузка Telegram