kislotali yomg'irlar

PDF 20 sahifa 1,6 MB Bepul yuklash

20 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 1,6 MB

Fayl turi PDF

Sahifalar 20

Yangilangan May 2026

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 20

kislotali yog’inlar: biz qanday yomg’ir ostida qolmoqdamiz “kislotali yomg’ir“ iborasini ma’lum bo’lganiga 100 yildan oshdi, undan birinchi bo’lib, ingliz tadqiqotchisi robert angus smit 1882 yilda chop etgan “havo va yomg’ir: kimyoviy iqlimning boshlanishi” nomli kitobida foydalangan edi. kislotali yomg’irlar - (to’g’riroq aytganda, kislotali yog’inlar, chunki zararli moddalar yomg’ir, qor,do’l ko’rinishidagi yog’inlar bilan kelib tushadi) yetarli darajada ekologik, iqtisodiy va estetik zarar yetkazadi. dunyo hamjamiyatining fikri  kislotali yomg’irlar muammosi muhim voqea sifatida nazariy va amaliy kimyo xalqaro ittifoqini 1975 yilda madrid shahrida bo’lgan xxviii bosh assambleyasida ko’rib chiqilgan.  1983 yilda “uzoq masofalarda havoning transhududiy idloslanishi haqida konvensiya“ kuchga kirgan, unda aytilishicha, davlatlar havo muhitini ifloslanishini chegaralashi va asta sekin kamaytirishga erishishlari talab etiladi.  atmosfera havosini ifloslanishdan muhofaza qilish muammosi o’zbekiston respublikasining atrof muhit muhofazasi qonunida ham o’z aksini topgan. kislotali yomg’rlarni hosil bo’lish sabablari vulqonlar tabiiy sabablar momaqaldiroq kislotali yomg’rlarni hosil bo’lish sabablari sun’iy manbalar mineral o’g’itlar yoqilg’i …

2 / 20

a aylanadi, masalan oltingugurt (iv) oksidiga.. hosil bo’lgan birikmalarni bir qismi tozalash qurilmalarida tutib qolinadi qolganlari esa atmosferaga chiqib ketadi. ular suv bug’lari bilan bog’lanib sulfat kislotaga aylanadi. oltingugurt ko’pchilik antropogen tashlamalarda oltingugurt (iv) oksidi va sulfatlar miqdori boshqa moddalarga nisbatan ko’proqni tashkil etadi. sulfatlar neftni qayta ishlash, sement va gips, sulfat kislota ishlab chiqarish rabi sanoat jarayonlarida yoqilg’i yonishida ajralib chiqadi. tabiiy manbalardan – tuproqdan va o’simliklarni hayot faoliyati mahsulotlarida oltingugurt saqlovchi birikmalar muhim rol o’ynaydi. oltingugurt vulqonlar harakatga kelganda oltingugurt (iv) oksid ko’p miqdorda ajralib chiqadi, kam miqdorda vodorod sulfid, sulfatlar aerozollar va qattiq zarralar ko’rinishida atmosferaga ajralib chiqadi. yil mobaynida dunyo bo’yicha vulqonlar harakati natijasida 4-16 mln. t oltingugurt birikmalari ajralib chiqadi ( so2 ga hisoblaganda) . a z o t  yoqilg’i va turli qazilmalarda uchraydi, masalan ko’mirda va neftda. antropogen manbalardan 93 % gacha azot (ii) oksidi ajraladi. u atmosferadagi kimyoviy reaksiya natijasida azot (iv) …

3 / 20

og’inlar marmar tosh va ohak toshli qurulmalarni yemiradi. kislotali yomg’irlarni tarixiy yodgorliklarga ta’siri samarqand, buxoro, xiva yodgorliklari; toj-mahal ham bundan mustasno emas. suv havzalarinng kislotaliligini oshishi o’zining evolyusiyasi davomida tirik organizmlar yashash muhitiga ko’nikib kelgan. lekin ular ph ning ma’lum oralig’ida me’yorda mavjud bo’la olishi mumkin. ph ning o’zgarishi suv ekotizimida biokimyoviy qayta qurishlarni keltirib chiqaradi.  rn - 6,5-6,0 gacha tushganda ko’pgina molyuskalar, qisqichbaqasi- monlar nobud bo’ladi. rn - 6,0-5,0 ga shoh balig’i, xarius, lasos, shuka kabi. baliqlar nobud bo’ladi. baliqlar nafa- qat to’g’ridan – to’g’ri kislotali sharoit ta’sirida o’ladi, balki tog’ jinslaridan va qattiq yotqiziqlardan yuvib chiqarilgan harakatchan alyumeniy ularning salbiy jabrasiga ta’sir qiladi. iz-za narusheniya kaltsievogo ravnovesiya riba teryaet sposobnost k vosproizvodstvu. pri rn menee 5,5 mxi i nitchatie vodorosli vitesnyayut osnovnuyu rastitelnost vodoema, inogda v vodu daje pereselyaetsya sfagnoviy mox - obitatel sushi. pri rn nije 4,5 v vode ozer vimirayut mikroorganizmi, razvivayutsya anaerobnie (beskislorodnie) protsessi …

4 / 20

tallicheskie tsilindri, banki i dr.) s diametrom svishe 100mm. qo’shimcha materiallar http://www.eko_prakt.ru ../../site2/index.htm ../../site2/index.htm ../../site2/index.htm ../../site2/index.htm

5 / 20

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 20 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"kislotali yomg'irlar" haqida

kislotali yog’inlar: biz qanday yomg’ir ostida qolmoqdamiz “kislotali yomg’ir“ iborasini ma’lum bo’lganiga 100 yildan oshdi, undan birinchi bo’lib, ingliz tadqiqotchisi robert angus smit 1882 yilda chop etgan “havo va yomg’ir: kimyoviy iqlimning boshlanishi” nomli kitobida foydalangan edi. kislotali yomg’irlar - (to’g’riroq aytganda, kislotali yog’inlar, chunki zararli moddalar yomg’ir, qor,do’l ko’rinishidagi yog’inlar bilan kelib tushadi) yetarli darajada ekologik, iqtisodiy va estetik zarar yetkazadi. dunyo hamjamiyatining fikri  kislotali yomg’irlar muammosi muhim voqea sifatida nazariy va amaliy kimyo xalqaro ittifoqini 1975 yilda madrid shahrida bo’lgan xxviii bosh assambleyasida ko’rib chiqilgan.  1983 yilda “uzoq masofalarda havoning transhududiy idloslanishi haqida konvensiya“...

Bu fayl PDF formatida 20 sahifadan iborat (1,6 MB). "kislotali yomg'irlar"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: kislotali yomg'irlar PDF 20 sahifa Bepul yuklash Telegram