мафкуравий ижтимоий институтлар ва ғоявий иммунитетни ҳосил этиш муаммоси

DOC 51,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1403844313_47510.doc мафкуравий ижтимоий институтлар ва ғоявий иммунитетни ҳосил этиш муаммоси режа: 1. оила муҳити ва ғоявий тарбия маъсулияти. 2. норасмий уюшмалар ва улар- нинг ёшлар тарбиясига таъсири. 3. маҳалла (истиқомат жой)ларнинг маънавий-аҳлоқий муҳитни шакл- лантиришдаги ўрни. 4. ўқув ва меҳнат жамоалари мафкуравий институт сифатида. ҳали илмий мулоқотда ўз мустаҳкам ўрнига эга бўлмаган, аммо тарихан амалиётда ғоявий таъсир кўрсатиш, ғоявий иммунитет ҳосил этишнинг қудратли воситаси бўлиб келган мафкуравий ижтимоий институтлар – оила, маҳалла (истиқомат жой), норасмий уюшмалар, ўқув ва меҳнат жамоалари ҳақида гап боради. зеро, ноосфера даврида ақлни эзгулик ва ёвузлик томонга оғдириб юборишда муҳим ижтимоий мурват (механизм) ролини ўйнайдиган ана шу уюшмаларда индивидлар ҳар куни фикр алмашадилар, ижтимоий-сиёсий, маданий-маърифий масалаларга ўз муносабатларини билдириб, индивидуал ва ижтимоий онг муайян йўналиш олишига ўз таъсирларини ўтказадилар. якка никоҳликка асосланган оилаларнинг тарихан ўзидан-ўзи шакллангани жуда катта ижтимоий аҳамиятга молик бўлди. фақат шундай оилаларгина ёш авлод ҳар жиҳатдан соғлом ривожланиши, камол топиши учун зарур моддий-маиший …

асаввур йўқ, дейиш мумкин. чунки мафкура воситалари, аввало оммавий ахборот воситаларида бу давр ҳақида жуда кам, саёз фикрлар онда-сонда учраб турганини ҳисобга олмаса, умуман ақлдек улкан қувват (энергия)ни бунёдкорлик томонга тўла-тўкис буриб юбориш, шу асосда ҳар бир одам қалбининг энг тўрисида жойлашган эзгулик руҳи ривожига кенг йўл очиш муаммоси ўз ечимини кутиб турибди. оилада бош тарбиячи ва ҳакам ота ва онадир. бинобарин, оилада ота ва онанинг инсоний сифатлари, билим савияси, уларнинг соғлом турмуш тарзига муҳаббати, дунёқараш йўналиши ёш авлодда ғоявий иммунитет ҳосил этишда ҳал қилувчи роль ўйнайди, десак муболаға бўлмас. оила гўёки бир мевали дарахтга ўхшайди. агар кўчат яхши, юмшоқ, унумдор ерга экилса ва уни доимо парваришлаб борилса, илдизлар ер қаъридан мустаҳкам ўрин олади, бундай дарахт ўз мевалари билан ҳаммани баҳраманд этади. аксинча бўлса, у кўчат униб-ўсмайди ёки мазали мева бера олмайди. шунинг учун ҳам оила, ундаги муносабатлар шахсий иш эмас, балки ижтимоий моҳиятга молик масала экан, мустаҳкам, соғлом турмуш …

ган норасмий уюшмалар бўлади. ана шу доирада ҳам ғоявий таъсир кўрсатиш имконияти мавжуд эканини албатта ҳисобга олиш лозим. шарқ халқларида, жумладан ўзбекларда кичик оиладан ташқари катта оилалар ҳам бўлади. бу, ўша уруғ-қабиладошлик муносабатларида етакчи майл бўлган қон-қариндошлик алоқаларидир. одатда ўзбек оиласининг кекса авлоди бундай қон-қариндошлик муносабатларини эъзозлаб ривожлантиради ва шу асосда ёш авлодга – алоҳида мустақил оила бўлиб чиқиб кетган болалари, уларнинг фарзандлари (набиралар, эваралар, ҳатто чеваралар)ни ҳам ўз таъсир доирасида ушлаб туришга ҳаракат қиладилар. ана шу жараёнда қон-қариндошликка асосланган норасмий уюшмалар вужудга келиб, улар ҳам ғоявий таъсир ўтказишда фаол иштирок этадилар. катта оила бошида турган кекса одамларнинг дунёқараши, турмуш тарзи, ғоявий нуқтаи назари у ёки бу даражада ана шу уюшма доирасига кирган одамлар қадриятига айланади. демак, бундай норасмий уюшманинг ижтимоий тараққиёт ва инсон камолотига таъсири унга бошчилик қиладиган шахсларнинг ижтимоий-сиёсий нуқтаи назарларига кўп жиҳатдан боғлиқ бўлади. аксарият истиқомат жойларида ва умуман жамиятда ёш хусусиятидан ёки жинсга мансубликдан келиб чиқиб …

т элларда вужудга келган ҳамда ўз низомларига эга бўлган ташкилотлар, масалан, ҳизбут-таҳрир исломия, ваххобийлик ва шу кабиларнинг ўзбекистонда норасмий (яширин) ташкилотлари мавжуд. андижонда “акромия” деган норасмий ташкилот ўзининг ғайридиний, ғайриинсоний ғояларини оила ва маҳалла каби мафкуравий ижтимоий институтлар орқали айрим кишилар онгида қарор топишига эришиб, даҳшатли фожиалар рўй беришга сабабчи бўлдиларки, бундай ҳоллаларни ҳисобга олиб, миллий ғояни кенг тарғиб этиш, айниқса ноосфера даврида тарафкашликка асосланган ҳар қандай кўринишдаги мафкураларга қарши ғоявий иммунитетни ҳосил этиш ижтимоий зарурат бўлиб турибди. ўзбекистонда маҳалла тузилмасининг тарихий илдизлари бағоят чуқур ва пурвиқордир. у шарқона демократия институти шаклларидан бири сифатида жамоатчилик фикри ва миллий маънавий қадриятларга таянган ҳолда аҳолига ғоявий таъсир кўрсатиш мафкуравий ижтимоий институти вазифасини ҳам бажариб келади. мустақиликка эришилганидан сўнг, маҳалла тузилмаси ўзини-ўзи бошқарувнинг миллий модели сифатида тан олиниб, у ўзбекистон конституцияси ва президент фармонлари билан мустаҳкамланди. «кучли давлатдан кучли жамият сари» шиорлари остида маҳаллаларга давлатнинг бирқатор функцияларини аста-секин бериб бориш сиёсати изчил амалга …

й тарбия соҳасидаги ролини анчайин пасайтириб қўйган бўлса ҳам, мустақиллик йилларида у қайта тикланмоқда. чунки “инсоннинг оилада шаклланган имон-эътиқоди, одоби, орияти ва виждони, ғурур-ифтихори, ақл-заковати, тафаккури маҳалла муҳитида янада юксалиб, халқ иродаси, ўзаро тотувлик ва ҳамкорлик ришталари билан уйғунлашиб, жамиятда соғлом муносабатларнинг шаклланишига, миллий истиқлол ғояларининг мустаҳкамланишига олиб келади” шуни ҳам айтиш керакки, маҳалла оқсоқоллар кенгаши ва аҳоли ҳар доим ташкилий-тарбиявий ишларда ёрдамга, маслаҳатга, йўл-йўриққа муҳтож бўлади. агар ҳозирги тарихий давр ақлнинг она-табиатга кучли таъсир ўтказиш – ноосфера босқичига ўтгани исботланиб, бу соҳада маҳалланинг вазифалари аниқ-равшан ифодалаб берилса, истиқомат жойларида ғоявий таъсир кўрсатиш янги бир асосда ривожланиши шубҳасиздир. хусусан маҳалла (истиқомат жой)ларда юзага келадиган ҳар қандай тушунмовчилик, зиддиятлар тарафларнинг ён бериши, муросаю мадорага келиш асосида тарихан ҳал қилиниб келинганини эътиборга олсак, ноосфера даврида маҳаллалар умумбашарий муаммоларни ҳам ҳал этишда салмоқли ўринга эга бўлиб қолишлари мумкин. илгари айтилганидек, “таълим” кенг тушунча бўлиб, унинг доирасига таълим тизимининг барча босқичларидан ташқари оила, маҳалла, …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "мафкуравий ижтимоий институтлар ва ғоявий иммунитетни ҳосил этиш муаммоси"

1403844313_47510.doc мафкуравий ижтимоий институтлар ва ғоявий иммунитетни ҳосил этиш муаммоси режа: 1. оила муҳити ва ғоявий тарбия маъсулияти. 2. норасмий уюшмалар ва улар- нинг ёшлар тарбиясига таъсири. 3. маҳалла (истиқомат жой)ларнинг маънавий-аҳлоқий муҳитни шакл- лантиришдаги ўрни. 4. ўқув ва меҳнат жамоалари мафкуравий институт сифатида. ҳали илмий мулоқотда ўз мустаҳкам ўрнига эга бўлмаган, аммо тарихан амалиётда ғоявий таъсир кўрсатиш, ғоявий иммунитет ҳосил этишнинг қудратли воситаси бўлиб келган мафкуравий ижтимоий институтлар – оила, маҳалла (истиқомат жой), норасмий уюшмалар, ўқув ва меҳнат жамоалари ҳақида гап боради. зеро, ноосфера даврида ақлни эзгулик ва ёвузлик томонга оғдириб юборишда муҳим ижтимоий мурват (механизм) ролини ўйнайдиган ана шу уюшмаларда индивидлар ҳар ку...

Формат DOC, 51,5 КБ. Чтобы скачать "мафкуравий ижтимоий институтлар ва ғоявий иммунитетни ҳосил этиш муаммоси", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: мафкуравий ижтимоий институтлар… DOC Бесплатная загрузка Telegram