sharq va markaziy osiyoda g'oyalarning namoyon bo`lishi ularning gumanistik mohiyati

PPTX 918,3 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1505127412_66760.pptx /docprops/thumbnail.jpeg o`zbekisto sharq va markaziy osiyoda g`oyalarning namoyon bo`lishi ularning gumanistik mohiyati markaziy osiyo mutafakkirlarining jamiyat taraqqiyoti to’g’risidagi g’oyalari. o’rta asr olimlari o’z asarlarida inson faoliyatining ikki turi haqida fikr yuritadilar. bu mehnat va bilish faoliyatidir. ular shuni ta’kidlaydilarki: «bilim – bu biluvchining qalbidagi bilinadigan timsoldir. bilingki, fanni o’qitish va o’zlashtirishsiz bilim bo’lmaydi. o’qitish bu qalbdan chiqadigan, qalb uchun dolzarb, ichki bilishga asoslangan e’tiqod. bilimlarni o’zlashtirish – bu bilim shakllarini qalbdan idrok etishdir. bilingki, qalb bilish predmetlari shakllarini uch tomonlama qabul qiladi: birinchidan, his qilish orqali, ikkinchidan, dalillar orqali, uchinchidan, fikr yuritish va mushohada qilish orqali». o’rta asrlar qomusiy olimlarining qarashlari tahlilidan shunday xulosa qilish mumkinki, ularning ilmiy dunyoqarashi mavjud tashqi olam va uning kishilar ongida aks etishini tan olishlari tufayli yuzaga kelgan. ular bilishning manbaini real vokeliq deb hisoblaganlar. ularning fikricha, inson bilimlarni uni o’rab olgan olamdan oladi va ular (bilimlar) ushbu olamning in’ikosidir. ma’lumki, sharq uyg’onish davrida …

ham, tarixchi-yu, shoirlarning ham, adiblarning ham birdek diqqat markazida bo’ladi. ta’limiy – ahloqiy risolalarda ham nazariy, ham amaliy masalalar tahlil etiladi.a.navoiy, yu.xojib, a.yugnakiy, a.jomiy va boshqalarning ta’limiy-ahloqiy asarlari sof pedagogik asarlar sifatida muhim ahamiyatga ega. sharq donishmandlarining falsafiy g’oyalari «avvalo onangga, yana onangga va yana onangga, so’ng otangga yaxshilik qil», «sizlarning yaxshilaringiz ahloqi yoqimli bo’lganlaringizdir», «ekmak niyatida qo’lingizda ko’chat turgan paytda behosdan qiyomat qoyim bo’lib qolishi aniq bo’lganda ham ulgursangiz uni ekib qo’yavering»1, degan da’vatlarda ezgulik va insonparvarlik g’oyalari mujassamlashgan. sharqda, ya’ni turon zaminida esa jamiyat rivoji va bunyodkorlik g’oyalari xususida abu nasr forobiy, ibn sino, alisher navoiy qarashlari o’ziga xos o’rin tutadi. «almuallim assoniy» («ikkinchi muallim»), sharq aristoteli deb nom olgan abu nasr forobiy (873-990 y.y) o’zining «fozil odamlar shahri», «fuqarolik siyosati», «baxt saodatga erishuv haqida» kabi asarlarida oliyjanob jamiyat, adolatli tuzum haqidagi o’z fikrmulohazalarini bayon qilib, o’z davri uchun izchil ta’limot yaratdi. u har tomonlama yetuk barcha aholini …

lar vatan va xalq manfaati yo’lida fidoyilik va insonparvarlikni ulug’ladi. buyuk mutasavvuflar: ezgu g’oyalar mahmud qoshg’ariy, yusuf xos hojib, ahmad yugnakiy, lutfiy, abdurahmon jomiy, alisher navoiy, jaloliddin rumiy, mirzo abdulqodir bedillar ijodida chuqur o’rin egalladi va o’zbek davlatchiligining rivojlanishida ham muhim omil bo’lib xizmat qildi. bilim va aqlidrok orqali ezgu ishlar qilish to’g’risida yusuf xos hojibning quyidagi fikrlari e’tiborga molik:«tabiat kimga zakovat, aqlidrok bilim bersa, u ezgu ishlar qilishga qo’l uradi», deb yozgan edi «qutadg’u bilig» (xi) nomli asarida. amir temurning «temur tuzuklari», nizomulmulkning «siyosatnoma» kitoblarida davlat idorasi va ahli fuqaroga munosabatda adolat, insof, diyonat, elyurt tinchligi va obodligi bosh yeoya sifatida ilgari surildi. bu g’oyalar temuriylar davlati g’oyaviy prinsiplarining ustuvor yo’nalishi edi. amir temurning bunyodkorlik g’oyalari va amaliy faoliyati katta ahamiyatga ega bo’lib, uning asosiy maqsadi bunyodkorlik va yaratuvchilik edi. jumladan, u «temur tuzuklari»da: «agar fuqarodan birining uy imorati buzilib, tuzatishga qurbi yetmasa, kerakli uskunalarni yetkazib berib, unga yordam …

r o’zlarida mustabidlik intilishlarini goh yashirin, goh oshkora ifodalagan holda amalga oshgan. zero, ma’naviy qadriyatlarga, hayotni e’zozlashga undaydigan yuksak a’mollarga e’tibor susayganda, jamiyat, davlat taraqqiyotdan to’xtaydi, inqiroz tomon yuz tutadi. bu haqda alisher navoiy shunday yozgan edi: to hirsu havas xirmani barbod o’lmas, to nafsu havo qasri baraftod o’lmas, to zulmu sitam jonga bedod o’lmas, el shod o’lmas, mamlakat obod o’lmas. insonning komillik darajasi uning jamiyatdagi o’z o’rnini qanchalik bilgani, o’zini jamiyatning ajralmas qismi ekanligini qanchalik his etishi bilan belgilanadi. shundagina inson o’zining qadrqimmati xalqning, millatning qadrqimmati bilan nechog’lik bogliq ekanligini, jamiyatda, yurtida sodir bo’layotgan voqealarga daxldorligini anglaydi. prezidentimiz islom karimov o’zining «tarixiy xotirasiz kelajak yo’q» asarida: «tarixiy xotirasi bor inson — irodali inson. tarix saboqlari insonni hushyorlikka o’rgatadi. o’zlikni anglash tarixni bilishdan boshlanadi» deb ta’kidlaganlar. demak tarixni bilmasdan, yaxshi bilmasdan turyab, yuksak ma’naviyatga eriishsh mumkin emas. sobiq ittifoq davrida millatimiz ongiga shunday g’oya singdirildiki, u o’z yurtida boshini baland …

ge14.jpeg image15.jpeg image16.jpeg image17.jpeg image18.jpeg image1.jpeg

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "sharq va markaziy osiyoda g'oyalarning namoyon bo`lishi ularning gumanistik mohiyati"

1505127412_66760.pptx /docprops/thumbnail.jpeg o`zbekisto sharq va markaziy osiyoda g`oyalarning namoyon bo`lishi ularning gumanistik mohiyati markaziy osiyo mutafakkirlarining jamiyat taraqqiyoti to’g’risidagi g’oyalari. o’rta asr olimlari o’z asarlarida inson faoliyatining ikki turi haqida fikr yuritadilar. bu mehnat va bilish faoliyatidir. ular shuni ta’kidlaydilarki: «bilim – bu biluvchining qalbidagi bilinadigan timsoldir. bilingki, fanni o’qitish va o’zlashtirishsiz bilim bo’lmaydi. o’qitish bu qalbdan chiqadigan, qalb uchun dolzarb, ichki bilishga asoslangan e’tiqod. bilimlarni o’zlashtirish – bu bilim shakllarini qalbdan idrok etishdir. bilingki, qalb bilish predmetlari shakllarini uch tomonlama qabul qiladi: birinchidan, his qilish orqali, ikkinchidan, dalillar orqali, uchinchidan...

Формат PPTX, 918,3 КБ. Чтобы скачать "sharq va markaziy osiyoda g'oyalarning namoyon bo`lishi ularning gumanistik mohiyati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: sharq va markaziy osiyoda g'oya… PPTX Бесплатная загрузка Telegram