minerallar, ularning xossalari va xosil bo`lishi

DOC 49.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1350580245_17527.doc minerallar minerallar, ularning xossalari va xosil bo`lishi reja: 1. tabiatda ychraydigan minerallar turlari. 2. minerallarning xossalari haqida. 3. minerallarning xosil bo`lishi. 4. maos shkalasi, minerallar qattaqligini aniqlash. tayanch iboralar: mineral, jins, element, izomorf, struktura, tekstira, oksid, gidrooksid, silikat sulfat, fosfat, kristal, pezometrik, oktaedr, pirit, tabletkasimon, plastinkasimon, qatlamsimon, ulanish tekisligi, sinish, silliq, chig`onoqsimon, ilmoqsimon, etalon, moos, talx, olmos, shaffof, yaltiroq, metalsimon, mumdek, yog`dek, jixozsiz, ipaksimon, xramofor, termodinamik, endogen, atmosfera, gidrosfera, ekzogen, metamarfogen. minerallar – ximiyaviy tarkibi va fizikaviy xossalri bilan farqlanuvchi tog` jinslari va rudalarning tarkibiy qismini tashkil qiluvchi bir yoki bir necha ximiyaviy elementdan tashkil topgan tabiiy ximiyaviy birikma. xozirgi vaqtda bir qancha minerallar sun`iy usulda olingan, lekin sun`iy usulda olingan mineral maxsulotlarni tanlab bo`lmaydi, chunki ular uchramaydi va tabiiy xolda uchrashi mumkin xam emas. ko`pchilik minerallar qatti q kristall shaklida uchraydi. ayrim xollarda kalloid qorishma, izomorf aralashma shuningdek suyuq va gazsimon shaklda uchraydi. yuqorida aytib o`tganimizdek minerallar bir–biridan …

ishi. minerallarning asosiy massasi nomuvofiq donador shaklida uchraydi, kristallari yaxshi rivojlangan minerallar tabiatda kam uchraydi. a. g. betextin tabiatdagi minerallarni uch guruxga bo`ladi: 1. pezometrik shakllar, bu shakldagi minerallar koordinatalar o`qining uchala yunalishi buyicha xam bir xilda o`sgan, misol uchun magnitning oktaedr shakli, piritning ko`b shakllari. 2. bir tomonga chizilgan shakllar, misol uchun prizmatik, ignasimon, ustunsimon shakllar, 3. ikki yunalish buyicha chuzilgan shakllar uchunchi yunalishni kalta saqlagan xolda, misol uchun tablitkasimon, plastinkasimon, qatlamsimon. minerallarning ulanish tekisligi kristall donalarning xaqiqiy yoki bo`linishi mumkin bo`lgan yonlariga parallev muayyan kristallografik yuzalar buyicha ajralish xususiyati, kristallangan muxitning bu xususiyati uning faqat ichki tuzulishi bilan bog`liq bo`lib, bir m-lning o`zi uchun o`sha m-lning tashqi qiyofasi bilan bog`lik bo`lmagan xolda yuzaga keladi. ulan. tekisliklari quyidagi 5 ta bosqichli shkalaga bo`linadi: 1. ulan tekisligi o`ta mukammal (slyudalar xloridlar); 2. ulanish tekisligi mukammal (kaltsiy golinit va golituz va boshqalar); 3. ulanish tekisligi o`rtacha mukammal (dala shpatlari, magniy, kaltsiyli …

larning 1 dan 10 balgacha ortib boradi. o`rganilayotgan mineral etalondagi minerallar bilan tirlanishiga qarab ularning qattiqligi o`rnatiladi. masalan: mineral kaltsiyni tirnaydi o`zi esa flyurid bilan tirlanadi. demak uning qattiqligi 3 va 4 oralig`ida bo`ladi. shuningdek minerallarning qattiqligi moos shkalasada minerallar aniqlanmasdan, taxminan ham o`rnatilishi mumkin. 1 –2 qattiqlikka ega bo`lgan minerallar bilan tirnalmaydi. 5 – qattiqligi 3 ga teng bo`lganlari mis tanga bilan tirnaladi, qattiqligi 4 –5 ga teng bo`lgan shishani tirnamaydi va qattiqli 6-8ga teng bo`lgan minerallar shishani tirnaydi. minerallarning shaffofligi - minerallar shaffof (tog` xurustali, topoza, island, shpati) yarim shaffof (izumurud, rux aldamchisi va shaffofmas) va shaffofmas (pirit, magnitet) turlarga bo`linadi. ko`pgina minerallarninng katta bo`laklari shaffofli bo`lmasdan, ularning mayda plastinkalari va shliflari shaffof bo`lishi mumkin. minerallarning yaltiroqligi – minerallar yaltiroqligining xarakteri va intensivligi ularning nurli sindirish va uziga yutish ko`rsatkichlari bilan belgilanadi. nurli yutish koeffitsenti yuqori bo`lgan minerallar metallik yaltiroqlikka ega bo`lib, ularning yupqa bo`laklari va shliflari xam …

minerallarning yaltiroqligi minerallarning yuzasidan taralayotgan nur rangining xarakteriga xam bog`liq. 5. yog`dek yaltirash (sof tug`ma oltingugurtlar, kvarts kristallari, nefelin). 6. mumdek yaltiroq (kremniyning ayrim turlari, sfaliritning yashirin kristalli xillari). 7. jilosiz yaltiroq (quruq kaulin, kurimsimon pirolyuzit). 8. shafoqsimon yaltirash (muskovit, plastinkasimon gips). 9. ipaksimon yaltirash (asbest). minerallarning rangi – minerallarning rangi eng avvalo rang beruvchi xramofor arashmalarga bog`liq, ya`ni rang beruchi elementlarga; titan (ko`k, qizil va qoramtir yashil); vanadiy (qizil, qung`ir qizil, sariq); marganets (malla rang, to`q qizil, qora); xrom (qizil, och yashil, siyox rang, sariq, qizg`ish – to`q sariq); temir (qizil, qung`ir- sariq, butulkasimon – yashil, qora); kobalt (lolarang, qizil, och jigarrang, yashil, ko`k, malla, qora, sarg`ish yashil, sariq kabilar kiradi. bundan tashqari buyovchi ionlarga molibden, volfram, iod, uran kabilar kiradi. minerallarning hosil bo`lishi. xar bir mineral ma`lum termadinamik sharoitda turg`un xolatda bo`ladi, bu termadinamik xolat o`zgargan xolda mineralda o`zgarish sodir bo`ladi va yangi xolatga chidamli mineral hosil bo`ladi. …

y va tarixiy geologiya” «o`qituvchi» 1989 yil. 3. qurbonov a.s. “geologiya” «o`qituvchi» 1991 yil. 4. www.ziyonet.uz 5. www.qmii.uz

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "minerallar, ularning xossalari va xosil bo`lishi"

1350580245_17527.doc minerallar minerallar, ularning xossalari va xosil bo`lishi reja: 1. tabiatda ychraydigan minerallar turlari. 2. minerallarning xossalari haqida. 3. minerallarning xosil bo`lishi. 4. maos shkalasi, minerallar qattaqligini aniqlash. tayanch iboralar: mineral, jins, element, izomorf, struktura, tekstira, oksid, gidrooksid, silikat sulfat, fosfat, kristal, pezometrik, oktaedr, pirit, tabletkasimon, plastinkasimon, qatlamsimon, ulanish tekisligi, sinish, silliq, chig`onoqsimon, ilmoqsimon, etalon, moos, talx, olmos, shaffof, yaltiroq, metalsimon, mumdek, yog`dek, jixozsiz, ipaksimon, xramofor, termodinamik, endogen, atmosfera, gidrosfera, ekzogen, metamarfogen. minerallar – ximiyaviy tarkibi va fizikaviy xossalri bilan farqlanuvchi tog` jinslari va rudalarning tarkibiy qis...

DOC format, 49.5 KB. To download "minerallar, ularning xossalari va xosil bo`lishi", click the Telegram button on the left.

Tags: minerallar, ularning xossalari … DOC Free download Telegram