o’zbекistоndа tаbiаt, jаmiyat vа insоnni аsrаsh

PPT 2.7 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1476359375_63501.ppt слайд 1 ekologik ma’naviyat o’zbекistоndа tаbiаt, jаmiyat vа insоnni аsrаsh tabiat – inson va insoniyatning hayotiy faoliyati uchun za-rur bo’lgan ob‘ektiv shart-sharoitlar yig’indisidir. ushbu tu-shunchaning mazmunini chuqurroq ilg’ab olish uchun unga qarama-qarshi bo’lgan falsafiy kategoriyani ham tilga olishimiz, tah-lil etishimiz darkor. «tabiat» tushunchasiga qarama-qarshi bo’lgan kategoriya esa madaniyatdir. madaniyat – inson tomo-nidan o’zlashtirilgan va o’zgartirilgan reallikdir. tabiat esa, madaniyatdan farqli o’laroq, inson ongi va faoliyatidan qat‘iy nazar mavjud. binobarin, madaniyat deganda inson tomonidan o’zlashtirilgan tabiat qismi tushuniladi. shu nuqtai nazardan inson faoliyatini tabiiylikni madaniylikka aylantirish ja-rayoni deb baholash mumkin. tabiatning ana shunday o’zlashtiri-lishi insonning mavjudlik usulini ifodalaydi. yuqoridagi mulohazalardan ko’rinib turibdiki, inson ha-misha o’zini tabiatga qarshi qo’yib kelgan. ayni paytda uning o’zi tabiatning ajralmas qismi, mahsuli hamdir. inson tabi-atning sharofati bilan mavjud, uning ham jismoniy, ham ma‘naviy hayoti tabiat bilan chambarchas bog’liq. shunday ekan, tabiat o’z-o’zi bilan bog’liqdir. chunki inson tabiatning bir bo’lagidan o’zga narsa emas. gap nafaqat inson …

aloqadorlik insonning tabiatga bo’lgan turlicha munosabatlarining manbai vazifasini o’taydi. tabiat madaniyatdan quyiroqda turgan, maqsadga muvofiq bo’lmagan, shaklsiz reallik sifatida ham idrok etilishi mumkin. bunday munosabat «tabiatni insonga bo’ysundirish zarur», - degan xulosaga asos bo’lishi tabiiy. ushbu yondashuvdan farqli o’laroq, tabiat mukammallik namunasi, madaniyatdan-da a‘loroq va yuksakroq reallik tarzida talqin qilinishi ham mumkin. mazkur qarashlarning mualliflari inson tabiatdan ko’p narsani o’rganishi darkor, deb hisoblaydilar. uchinchi yondashuv tarafdorlari tabiatni nooqilona, sti-xiyali kuchlar olami, insonga bo’ysunmaydigan xaosdan (tartib-sizlikdan) iboratligini qayd qiladilar. ayni paytda tabiat eng oqilona qonunlar, tabiiy zaruriyat hukm suradigan, kishi-lararo munosabatlarda tez-tez uchraydigan illatlardan xoli bo’lgan olam sifatida baholanishi ham mumkin. insonning tabiatga bergan eng qat‘iy baholari ana shu-lardan iborat. insoniyat falsafiy tafakkuri tarixida bunday fikr-mulohazalar takror va takror yoqlab chiqildi, «inson-ta-biat» munosabatlarida metodologik pozitsiya vazifasini o’tadi. boz ustiga, bugungi kunda ham inson bilan tabiat orasidagi munosabatlarning xarateri qanday bo’lishi darkorligi xususi-da gap ketganda ushbu pozitsiyalarning aks-sadosi eshitilib turadi. tabiat va …

lganki, hozirgi zamon mutaxassislari tabiat va jamiyatni bir sistema sifatida tahlil qilishni ma‘qul topdilar. a.k.berdimurodova ushbu o’zaro ta‘sir va o’zaro aloqadorlikning bir necha o’ziga xos xususiyatlarini ko’r-satib o’tadi. (9, 14-19) ular orasida eng muhimi ijtimoiy pod-sistemaning tabiiy muhitni o’ziga moslashtirish maqsadidagi ta‘siridir. tabiatdagi bioximik jarayonlarga ta‘sir ko’rsatilishi faqat ijobiy xarakterga ega emas. dinamik sistemalar rivo-jining mantig’i shundan dalolat beradiki, ochiq sistemalarda tashqi ta‘sir ikki xil xarakterga ega bo’lishi mumkin. ularning biri sistema elementlari orasidagi bog’lanishni mustahkamlashga xizmat qilsa, ikkinchisi stoxastik xususiyatga ega. tabiat va jamiyat orasidagi o’zaro aloqadorlik ham ushbu mantiqdan xoli emas. ijtimoiy podsistemaning tabiiy muhit-ni o’ziga moslashtira borishi ham jamiyat, ham tabiat uchun ijobiy ahamiyat kasb etdi. jamiyat tabiat yordamida o’zining resurslarga bo’lgan ehtiyojini qondirgan bo’lsa, tabiat jamiyat sharofati bilan o’z qiyofasini o’zgartira bordi. lekin, ikkinchi tomondan, inson va jamiyatning tabiatdagi bioximik jara-yonlarga ta‘siri bifurkatsiya holatining yuzaga kelishiga sabab bo’ldi. bifurkatsiya - sistemaning tashqi ta‘sir oqibatida o’z xo-tirasini …

b chiqara boshladilar. biosferada kislorod hajmining muntazam ko’payib borishi oxir-oqibatda prokariotlarning o’limiga va bundan 1,2 milliard yil muqad-dam «ajdodlarimiz» bo’lmish eukariotlarning (hujayra yadro-lariga ega bo’lgan organizmlar) shakllanishiga sabab bo’ldi. yer-dagi iqlimning keskin sovib ketishi avstralopiteklarni sa-vannalarga (tropik cho’l-biyobonlarga) haydab chiqardi. lekin buning oqibatida ular orqa oyoqlarida yurishni o’rgandilar, osoyishta hayot kechiruvchi o’simlikxo’r mavjudotdan tajovuzkor vahshiylarga aylandilar. bundan tashqari, hayotning qiyinlash-gani avstralopiteklarni fikrlashga undadi, oqibatda bor-yo’g’i 2 million yil ichida ular miyasining hajmi qariyb ikki baro-barga kengaydi. neolitik revolyutsiya toshga ishlov berish tex-nologiyasining o’zlashtirilishi bilan bog’liq. buning natija-sida odam bolasi tosh otuvchi asboblar yasadi va hayvonot ola-mining mutlaq hukmdoriga aylandi, tez orada yirik tuyoqli hayvonlarni qirib bitkazdi. biroq o’zini ovqat bilan ta‘minlash maqsadida u dehkonchilik va chorvachilikni kashf etdi.(19, 6-7) alqissa, tabiat necha bora o’z barqarorligini yo’-qotgan, bifurkatsiya holatiga tushgan bo’lmasin, har safar o’z holatini yangilash imkonini topa olgan, inson esa unga moslashishning uddasidan chiqa olgan. shu boisdan tabiat va jamiyat …

taraqqiyoti qonunini bilish asosida ishlab chiqaruvchi kuchlarning, ularni tashkil etish uslublarining rivojlantirilishi bilan bevosita bog’liq va aloqadordir. chuqurroq o’ylab ko’rsak, gap fan va texnika yutuqlarini xalq xo’jaligiga tatbiq etish xususida bora-yotganiga amin bo’lamiz.darhaqiqat, fan va texnika taraqqiyoti, bir tomondan, in-son qo’lini uzun qilgan bo’lsa, ikkinchi tomondan, tabiatdagi muvozanatning buzilishiga sabab bo’lmoqda. tabiat haqidagi bilimlarning asta-sekinlik bilan orta borishi ilmiy qarashlar, g’oyalar dunyosining tubdan o’zgarishiga sabab bo’ldi. natijada mutlaqo yangi ilmiy sistema yuzaga kel-di. ushbu o’zgarishlar ikki bosqichda ro’y berdi. birinchi bos-qichda mehnat vositalari asta-sekinlik bilan o’sib bordi. bunda texnik vositalar va ularning tabiiy-ilmiy asoslari tubdan o’zgarmagani bois, fan va texnika yutuqla-rining xalq xo’jaligiga tatbiq etilishi sistemaviy xarakterga ega bo’lmadi. shu sababdan ham ushbu bosqichda energiya zahiralarining kamaya borishi tashvishli vaziyatni yuzaga keltirmadi. yigirmanchi asrda ushbu o’zgarishlar ikkinchi bosqichga qadam qo’ydi. bu bosqichda ilmiy bilimlar hajmi va diapazoni shu qadar kengaydiki, endilikda fan ishlab chiqaruvchi kuchga aylandi, ilmiy bilimning yuqori darajasiga …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "o’zbекistоndа tаbiаt, jаmiyat vа insоnni аsrаsh"

1476359375_63501.ppt слайд 1 ekologik ma’naviyat o’zbекistоndа tаbiаt, jаmiyat vа insоnni аsrаsh tabiat – inson va insoniyatning hayotiy faoliyati uchun za-rur bo’lgan ob‘ektiv shart-sharoitlar yig’indisidir. ushbu tu-shunchaning mazmunini chuqurroq ilg’ab olish uchun unga qarama-qarshi bo’lgan falsafiy kategoriyani ham tilga olishimiz, tah-lil etishimiz darkor. «tabiat» tushunchasiga qarama-qarshi bo’lgan kategoriya esa madaniyatdir. madaniyat – inson tomo-nidan o’zlashtirilgan va o’zgartirilgan reallikdir. tabiat esa, madaniyatdan farqli o’laroq, inson ongi va faoliyatidan qat‘iy nazar mavjud. binobarin, madaniyat deganda inson tomonidan o’zlashtirilgan tabiat qismi tushuniladi. shu nuqtai nazardan inson faoliyatini tabiiylikni madaniylikka aylantirish ja-rayoni deb baholash mumkin. tabi...

PPT format, 2.7 MB. To download "o’zbекistоndа tаbiаt, jаmiyat vа insоnni аsrаsh", click the Telegram button on the left.

Tags: o’zbекistоndа tаbiаt, jаmiyat v… PPT Free download Telegram