bugungi kundagi global muammolar

PPT 29 pages 4.1 MB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.1 MB

File type PPT

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

ekologik muammolar axoli sonining yildan yilga oshib borishi sanoat va transportning rivojlanishi, fan texnikaning taraqqiy etishi, insonning biosferaga ko'rsatayotgan ta'sir doirasini kengaytirib bormoqda. bu esa o'z navbatida u yoki bu ekologik muommolarning kelib chiqishiga sabab bo'lmoqda. ekologik muommo deganda insonning tabiatga ko'rsatayotgan ta'siri bilan bog’liq xolda tabiatning insonga aks ta'siri, ya'ni uning iqtisodiyotiga, xayotida xo'jalik axamiyatiga molik bo'lgan jarayonlar, tabiiy xodisalar bilan bog’liq (stixiyali talofatlar, iqlimning o'zgarishi, xayvonlarning yalpi ko'chib ketishi va boshqalar) xar qanday xodisa tushuniladi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz ekologik muammolar 3 guruxga bo'linadi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz dunyo bo'yicha kuzatiladigan tabiiy, tabiiy antropogen yoki sof antropogen xodisalar umumbashariy muammolar deb qaraladi. ana shunday umumbashariy muammolarga ba'zi bir misolar keltirish mumkin: issiqxona samarasi. ya'ni atmosfera tarkibida issiqxona gazlarining (karbonat angidridi, metan, azot chala oksidi va shu kabilarning) ko'payishi natijasida er yuzi isib, iqlim o'zgarib bormoqda. bu to'g’rida iqlim va uni o'zgarishi bo'limida batafsil ma'lumotlar keltiriladi. ozon qatlamining siyraklanishi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz …

2 / 29

o'g’itlar, aviatsiya gazlari, atom bombalarini portlatishlar atmosferada etarli miqdorda ozon to'planishiga imkon bermayapti. shuning uchun maishiy turmushda sovutkichlarda ishlatiladigan freondan foydalanishni qisqartirish va yaqin yillarda uni ishlab chiqarishni butunlay to'xtatish ko'zda tutilgan. chuchuk suv muammosi. chuchuk suvning biosferadagi roli juda katta. gidrosferada chuchuk suv miqdori juda oz bo'lib, u 2,8 % ni tashkil etadi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz chuchuk suv zaxirasi asosan qutblardagi muzliklardir. jamiyatning rivojlanishi bilan axolining chuchuk suvga bo'lgan talabi ortib bormoqda. bizning asrimizda chuchuk suvdan foydalanish 7 marta ortgan. yiliga 3 – 3,5 km3 suv sarflanmoqda. xxi asrga borib ushbu ko'rsatkich 1,5 – 2 marta ortish imkoniga ega. daryolarning umumiy yillik oqimi er yuzi bo'yicha 50 ming km3. ammo bunday foydalanishda chuchuk suv etishmasligi aniq. www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz qurg’oqchil mintaqalarda daryolardan to'liq foydalanilganda ularning suvi etmay qolmoqda. 1980 yillarda bunday xolat afrika, avstraliya, italiya, ispaniya, meksika davlatlari, nil, sirdaryo, amudaryo va ba'zi bir boshqa daryolarda kuzatila boshlandi. daryolarning …

3 / 29

bo'yicha xosildorlikni oshirish maqsadida 131 mln tonna mineral o'g’it va qishloq xo'jalik ekinlari zararkunandalariga qarshi kurashish uchun 1 mln tonna pestitsidlar ishlatiladi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz yaqin yillargacha o'zbekiston xududida agrolandshaftlarning xar bir gektariga ishlatiladigan pestitsidlarning o'rtacha miqdori 54 kg atrofida bo'lgan. bu ko'rsatkich rossiyada 1-2 kg ni, aqsh da 2-3 kg ni tashkil etgan. pestitsidlar atmosferada uzoq masofalarga tarqalishi, shuningdek, suv orqali dala, daryo, ko'llardan o'tib dunyo okeanlarida to'planadi. eng xafvli joyi shundaki ular ekologik oziq zanjiriga qo'shilib, tuproqdan va suvdan o'simliklarga, undan xayvonlarga va qushlarga nixoyat oziq va suv bilan odam organizmiga o'tadi. pestitsidlarning tirik tabiatda va odamga ko'rsatayotgan zarari jiddiy, shu bilan birga ular tashqi muxit omillariga nisbatan barqaror moddalar xisoblanadi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz tirik tabiatdagi o'simlik va xayvon turlari sonining qisqarishi muammosi. er yuzidagi xayotni ta'minlashda o'simliklar dunyosi, ayniqsa, o'rmonlarning axamiyati beqiyosdir. xozirgi vaqtda er yuzi quruqligining 25 % ni o'rmonlar tashkil etadi. ular shimoliy yarim sharda va tropik …

4 / 29

nosabatlari xarakterini belgilab beradi. mintaqaviy ekologik muommolarga baxo berishning mezoni xavo va suvning ifloslanishi, belgilangan miqdordan oshib ketishi, tuproq eroziyasi, yaylovlarning ishdan chiqishi, o'rmonlarda daraxtlarni kesish va boshqalar xisoblanadi. markaziy osiyoda mintaqaviy ekologik muommolardan eng muximi orol va orol bo'yi ekologik muammosidir. bu soxadagi batafsil ma'lumotni orol dengizi muammosi qismidan olasiz. www.arxiv.uz www.arxiv.uz 1) yirik – xududiy-sanoat majmualari joylashgan rayonlarda (angren – olmaliq – chirchiq, farg’ona – marg’ilon, navoiy va xokazo) tabiatni muxofaza qilish muammolari; 2) agrosanoat majmuidagi ekologik mammolar; www.arxiv.uz www.arxiv.uz 3) tabiatdagi suvlarning sanoat chiqindilari, pestitsidlar va mineral o'g’itlar bilan ifloslanishi; 4) o'simlik va xayvonot dunyosini muxofaza qilish va qayta tiklash muammolari, qo'riqxonalar va milliy bog’lar tarmog’ini kengaytirish va xokazolar kiradi www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz xalq xo'jaligining barcha tarmoqlari, ayniqsa, sanoatda va transportdan «chiqindi» deb nom olgan qo'shimcha maxsulot ajralib chiqadi. bu maxsulotlar respublikamizning ba'zi bir xududlarida ko'p chiqarilmoqda va natijada tabiatni bulg’ab, barcha tirik organizmlar, xususan inson …

5 / 29

da 100 mingdan ortiq avtomobillar mavjud. avtomobillar ko'p yuradigan katta ko'chalar atrofida uglerod oksining miqdori ruxsat etilgan me'yordan (rem) 2 – 3 marta, azot oksidi 2 – 2,5 marta ortiqligi kuzatilgan. shaxarda a.a.rudakiy, yu.a.gagarin, y.oxunboboev, «universitet xiyoboni», a.ikromov, a.temur, sh.rashidov, v.abdullaev ko'chalarida gazlar bilan ifloslanish juda kuchli. samarqand va navoiy shaxarlari axolisi uchun maxalliy axamiyatga ega bo'lgan muammolardan yana biri zarafshon daryosining og’ir metallar bilan ifloslanishidir. www.arxiv.uz www.arxiv.uz a.raxmatullaev va r.i.mamajonovlarning (1998) ma'lumotlariga qaraganda bu shaxarlarga yaqin zarafshon daryosining suvi tarkibida mis va rux me'yorlaridan 1,5 – 20 marta, olti valentli xromning o'rtacha miqdori navoiy shaxri yaqinida 4 barobar ortiqligi, eng ko'p miqdori 17,4 marta ko'pligi aniqlangan. bundan tashqari xar birimizning xovlimiz, uy-joyimiz, maxalla va tanamizning sanitariya xolati xam ba'zi ekologik muammolarga olib kelishi mumkin. www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz markaziy osiyo agrolandshaftlarining ekologik vaziyatining buzilishiga ta'sir etuvchi omillardan yana biri madaniy tuproqlarning qaytadan sho'rlanish jarayonidir. tuproqlarning qaytadan sho'rlanishining asosiy sababi …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bugungi kundagi global muammolar"

ekologik muammolar axoli sonining yildan yilga oshib borishi sanoat va transportning rivojlanishi, fan texnikaning taraqqiy etishi, insonning biosferaga ko'rsatayotgan ta'sir doirasini kengaytirib bormoqda. bu esa o'z navbatida u yoki bu ekologik muommolarning kelib chiqishiga sabab bo'lmoqda. ekologik muommo deganda insonning tabiatga ko'rsatayotgan ta'siri bilan bog’liq xolda tabiatning insonga aks ta'siri, ya'ni uning iqtisodiyotiga, xayotida xo'jalik axamiyatiga molik bo'lgan jarayonlar, tabiiy xodisalar bilan bog’liq (stixiyali talofatlar, iqlimning o'zgarishi, xayvonlarning yalpi ko'chib ketishi va boshqalar) xar qanday xodisa tushuniladi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz ekologik muammolar 3 guruxga bo'linadi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz dunyo bo'yicha kuzatiladigan...

This file contains 29 pages in PPT format (4.1 MB). To download "bugungi kundagi global muammolar", click the Telegram button on the left.

Tags: bugungi kundagi global muammolar PPT 29 pages Free download Telegram