tilshunoslik nazariyasiga kirish (a.abduazizov)

PDF 176 pages 6.4 MB Free download

176 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.4 MB

File type PDF

Pages 176

Updated May 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 176

0 ‘zbekiston respublikasi oliy va 0 ‘rta maxsus ta’lim vazirligi mirzo ulug‘bek nomidagi 0 ‘zbekiston milliy universiteti a. a. abduazizov tilshunoslik nazariyasiga kirish oliy o'quv yurtlarining filologiya fakultetlari talabalari uchun darslik “sharq” nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi bosh tahririyati toshkent - 2010 www.ziyouz.com kutubxonasi a 15 m a s ’ u l m u h a r r i r : filologiya fanlari nomzodi, dotsent sodiqov a.s. t a q r i z ch i 1 a r. fdologiya fanlari nomzodi, dotsent alimardonov r. ( 0 ‘zbekiston davlat jahon tillari universiteti), m.abdulhayrov ( 0 ‘zbekiston milliy universiteti) abduazizov, abduzuhur tilshunoslik nazariyasiga kirish: oliy o‘quv yurtlarining fil. fak. talabalari uchun darslik — t.: “sharq”, 2010. — 176 b. mazkur “tilshunoslikka nazariyasiga kirish” darsligi respublikamiz oliy o‘quv yurtlari xorijiy filologiya fakultetlari 1-kurs talabalari uchun mo'ljallan- gan. u amaldagi o'quv dasturi asosida yozilgan. darslik tiishunoslik fanining mavzusi, fonetika va fonologiya, leksika, leksikologiya va semasiologiya, grammatika …

2 / 176

ari 12 eksperimental fonetikaning metodlari............................................. 14 nutq tovushlarining tasnifi............................................................... 16 nutqning fonetik bo'linishi.............................................................. 26 u rg 'u ................................................................................................. 29 intonatsiya........................................................................................ 30 tovushlaming nutqdagi pozitsion o‘zgarishlari. reduksiya.......... 33 nutqda tovushlaming kombinator o'zgarishlari.............................. 35 akkomodatsiya.................................................................................. 36 assimilatsiya...................................................................................... 37 fonetik o'zgarishlaming boshqa turlari........................................... 39 tovushlaming almashuvi................................................................ 40 tovushlaming funksional jihati. asosiy fonologik tushunchalar . . 42 fonologiya nazariyalari.................................................................. 48 transkripsiya. fonetik va fonologik transkripsiya. transliteratsiya 52 orfoepiya........................................................................................... 56 tildagi tarixiy-fonetik o'zgarishlar va fonetik-fonologik o‘zga- rishlar.......... ...................................................................................... 57 if bob. leksika leksikologiya va semasiologiya haqida umumiy tushuncha......... 60 til strukturasida so'zning o‘m i ........................................................ 61 so‘z va tushuncha............................................................................. 63 so‘zlaming ma'nolari o‘rtasidagi munosabatlar.............................. 68 omonimlar, ulaming turlari va manbalari...................................... 72 sinonimlar va antonimlar................

3 / 176

................................................ 73 tabu va evfemizmlar........................................................................ 76 terminologiya................................................................................... 77 frazeologiya...................................................................................... 78 etimologiya....................................................................................... 81 tilning lug‘at tarkibi......................................................................... 83 m u n d a r i j a 3 www.ziyouz.com kutubxonasi til lug‘at tarkibining o‘zgarishi...................................................... 86 til lug'at tarkibi taraqqiyotining asosiy yo‘llari............................. 87 leksikografiya................................................................................. 92 iii bob. grammatika. morfologiya va sintaksis grammatikaning ta’rifi................................................................... 97 grammatik ma’no va grammatik vosita....................................... 98 grammatik kategoriya.................................................................. 99 grammatik kategoriyalaming ifodalanish usullari...........................100 so‘zning morfologik tarkibi. morfema............................................ 102 tilning grammatik vositalari.............................................................103 grammatik ma'nolami ifodalovchi sintetik va analitik vositalar. sintetik va analitik tillar................................................................... 107 so‘z turkumlarining tasnifi............................. ^ ............................ 108 asosiy sintaktik xususiyatlar. g a p ....................................................110 iv bob. tillaming tasnifi. tillaming geneologik (qarindoshligiga ko'ra) tasnifi...................... 114 tillaming morfologik (tipologik) tasnifi.......................................... 125 v bob. tilning tashqi va i

4 / 176

chki jihatlari tuning tashqi sharoiti.......................................................................127 tilning ichki tuzilishi.......... ! ........................................................ 127 tilning taraqqiyotidagi farqlanish va o‘xshashliklar..........................130 sheva va lahjalar............................................................................... 130 adabiy til va uning mezoni.............................................................. 132 tillaming o'zaro ta 'siri..................................................................... 133 vi bob. yozuv. yozuvning rivojlanishidagi asosiy bosqichlar . . . . 136 vii bob. tilshunoslik nazariyalari va tilni ilmiy tadqiq qilish metodlari tilshunoslik nazariyalari uchun zarur tushunchalar.........................141 tilshunoslik metodlari...................................................................... 145 tilshunoslik terminlarining qisqacha izohli lugati............................151 radabiyotlar...................................................................................... 174 4 www.ziyouz.com kutubxonasi so'zboshi mazkur darslik mavjud o'quv rejasi va dasturi asosi- da oliy o‘quv yurtlarining filologiya fakultetlari 1 -kurs tala- balari uchun yozildi. uni yozishda ko'p yillik tajribamiz asosida mavzularni talabalar o ‘zlashtirib olishlarining qulay yo‘llarini topishga harakat qildik. til va jamiyat, til va tafakkur, tilning rivoj- lanishi kabi mavzulami hozirgi davr tilshunosligidagi yangi g‘oyalar yordamida izohlandi. talabalar uchun qulay bo‘lsin deb darslikka tilshunoslik terminlarining qisqacha izohli lug‘ati ilova qilindi. darslikda ko‘proq o‘zbek tilidan misollar berildi, chunki talabalar o‘z ona tilini …

5 / 176

, ona tilining betakror jozibasi bilan singadi. ona tili — bu millatning mhi- dir” — deb yozadi 0 ‘zbekiston prezidenti islom abdug‘aniye- vich karimov o‘zining “yuksak ma'naviyat yengilmas kuch” nomli sermazmun kitobida (toshkent, “ma'naviyat” 2008, 83-bet.). talabalarga ma'm za jarayonida nutq odobi va til madaniyati, adabiy talaffuz mezoniga alohida e’tibor berish lozim. til ma'naviyatimizning eng zamr murvati ekanligini doim yodda tutish kerak. bu darslik boshqa shunday darsliklardan ko‘p jihatdan farqlanadi. unda tilning tafakkur va jamiyat bilan bog'ia- nishi hamda tilning hosil bo‘lishi va rivojlanishiga doir mavzu- lar talabalar uchun qiyinligini nazarda tutib, ularni boshqa boblardagi fikrlar bilan bog‘liq ravishda bayon qilindi. darslik haqida o‘z maslahatlarini bergan mas'ul muhar- rir, dotsent a.s.sodiqovga hamda taqrizchilar, dotsentlar r.alimardonov va m.abdulhayrovlarga tashakkur aytamiz. darslik haqidagi fikr va mulohazalar iltifot bilan qabul qili- nadi. 5 www.ziyouz.com kutubxonasi tilshunoslik fanining mavzusi va vazifalari tilshunoslik (grekcha lingua — til, tikos — fan so‘zlaridan “lingvistika”), murakkab va ko‘p …

Want to read more?

Download all 176 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tilshunoslik nazariyasiga kirish (a.abduazizov)"

0 ‘zbekiston respublikasi oliy va 0 ‘rta maxsus ta’lim vazirligi mirzo ulug‘bek nomidagi 0 ‘zbekiston milliy universiteti a. a. abduazizov tilshunoslik nazariyasiga kirish oliy o'quv yurtlarining filologiya fakultetlari talabalari uchun darslik “sharq” nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi bosh tahririyati toshkent - 2010 www.ziyouz.com kutubxonasi a 15 m a s ’ u l m u h a r r i r : filologiya fanlari nomzodi, dotsent sodiqov a.s. t a q r i z ch i 1 a r. fdologiya fanlari nomzodi, dotsent alimardonov r. ( 0 ‘zbekiston davlat jahon tillari universiteti), m.abdulhayrov ( 0 ‘zbekiston milliy universiteti) abduazizov, abduzuhur tilshunoslik nazariyasiga kirish: oliy o‘quv yurtlarining fil. fak. talabalari uchun darslik — t.: “sharq”, 2010. — 176 b. mazkur “tilshunoslikka nazariyasiga kiris...

This file contains 176 pages in PDF format (6.4 MB). To download "tilshunoslik nazariyasiga kirish (a.abduazizov)", click the Telegram button on the left.

Tags: tilshunoslik nazariyasiga kiris… PDF 176 pages Free download Telegram