каттик жисмнинг мураккаб ҳаракати

DOCX 115.2 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1541038723_72846.docx v 2 v абс v w 1 w 2 v a v b m i n 1 ~ w k ~ w v 1 каттик жисмнинг мураккаб ҳаракати режа: 1. илгарилама ҳаракатларни қўшиш. 2. узаро параллел иккита ўқ атрофидаги айланма ҳаракатларни қўшиш. 3. цилиндрсимон тишли узатмалар. илгарилама ҳаракатларни қўшиш. агар жисм қўзғалувчи оxyz ўқларга нисбатан ҳаракат қилса (182 шакл) ва ўз навбатида шу ўқлар бошқа қўзғалмас оx1y1z1 -ўқларга нисбатан ҳаракатда бўлса, жисмнинг натижавий (абсолют) ҳаракати мураккаб ҳаракат дейилади. бундай ҳаракатларда кинематиканинг асосий масаласи нисбий, кўчирма ва абсолют ҳаракатлар орасидаги узвий боғланишларни аниқлашдан иборат бўлади. жисмнинг ҳаракатидаги асосий кинематик характеристикалар, бу илгариланма ва айланма ҳаракатлардаги тезлик ва тезланишларни аниқлашдан иборат бўлади. биз кейинги ҳисобларимизда жисмнинг фақат илгариланма ва айланма харакатларидаги чизиқли ва бурчакли тезликларини аниқлаш билангина чегараланамиз (§71 даги, хусусий ҳол бундан мустасно). аввалига -тезлик билан нисбий ҳаракат ва -тезлик билан кўчирма ҳаракат қилаётган жисм ҳаракатининг кинематикасини ўрганиб чиқамиз. ыаттиқ …

ҳаракат эса aa’ ўққа параллел бўлган bb’ -ўқ атрофидаги -бурчакли тезлик билан айланаётган ba кривошипнинг ҳаракатидан иборат бўлсин. у ҳолда бу жисмнинг ҳаракати берилган ўқларга параллел бўлган текисликдаги ясси ҳаракатдан иборат бўлар экан. бу ерда қуйидаги учта хусусий ҳол бўлиши мумкин. 198 шакл 1. иккала ўқ атрофидаги айланишлар бир томонга йўналган бўлсин. щқларга перпендикуляр бўлган s кесма текислик оламиз (198, б шакл). уқларнинг кесим юзасидаги изларини а ва в ҳарфлари билан белгилаймиз. шаклдан кўриниб турибдики aa’ -ўқдаги а нуқта фақат bb -ўқ атрофидаги айланиши орқали тезлик олади, шу сабабли va=2ab. худди шу каби vв=1ab. ҳамда ва тезлик векторлари ўзаро параллел (иккаласи ҳам ав -га перпендикуляр) бўлиб, қарама-қарши томонга йўналар экан. у ҳолда, (§56 даги 153, б шаклга қаранг) с нуқта оний тезликлар маркази (vc=0) бўлади, шу сабабли cc’ -ўқи aa’ ва bb’ -ўқларга параллел бўлиб, жисмнинг оний айланиш ўқи деб аталади. жисмнинг cc’ -ўқ атрофидаги айланишининг абсолют бурчак тезлиги ва …

ва векторлари ўзаро параллел бўлиб, бир томонга йўналадилар ва оний айланиш ўқи с нуқтадан ўтади (199 шакл), ҳамда = vв/bc= va/ac ва = = (vb-va)/ab, охирги натижа ҳам пропорциянинг хусусиятларидан келиб чиқади. охирги тенгликларга va=2ab ва vв=1ab -ни келтириб қўйсак, натижада =1-2 (99) 1/bc=2/ac=/ab (100) шундай қилиб, бундай ҳаракатда ҳам натижавий ҳаракат бурчакли тезлиги =1-2 га тенг бўлган ва оний айланишлар ўқи cc’ атрофидаги айланма ҳаракатдан иборат бўлар экан; оний айланишлар ўқининг ўрни (100) формуладан аниқланади. 199 шакл. 200 шакл. 3. айланишлар жуфти. энди айланишлар параллел ўқлар атрофида қарама-қарши томонга бўлиб (200 шакл), бурчакли тезликларнинг модуллари ўзаро тенг бўлсин, яъни 1=2 бўлсин. бундай айланишларнинг йиғиндисини айланиш жуфти деб аталади, ва ва векторларни бурчакли тезликлар жуфти деб аталади. бундай ҳаракатда va=2ab ва vв=1ab бўлади ва 1=2 бўлгани учун va= vв бўлади. у ҳолда (§56 153, а шакл) оний айланишлар маркази чексизликда жойлашади, натижада жисмнинг барча нуқталарининг тезликлари ўзаро тенг бўлади, яъни …

га нисбатан 1 бурилишига мос равишда кривошип ҳам тескари томонга 2 бурчакка бурилади ва 1=2 бўлади. педалнинг илгариланма ҳаракатининг тезлиги v=2вa бўлади. айланиш жуфти илгариланма ҳаракатга эквивалент бўлганлиги учун, бундан тескари хулоса чиқариш мумкин: қаттиқ жисмнинг илгариланма ҳаракати айланиш жуфтига эквивалент бўлиб, уларнинг бурчакли тезликлари векторларининг моменти жисмнинг илгариланма ҳаракат тезлигига тенг бўлар экан. цилиндрсимон тишли узатмалар. юқоридаги параграфда олинган натижалар цилиндрсимон тишли ғилдираклар (шестернялар) дан иборат узатмаларнинг кинематик ҳисобларини аниқлашда кенг қўлланилади. ыуйида шундай узатмаларнинг асосий турларини кўриб ўтамиз. оддий узатма. бундай узатмада қатнашувчи ғилдиракларнинг барча ўқлари қўзғалмас бўлади. ҳамда шу ғилдираклардан биттаси (масалан, 202 шаклдаги 1-ғилдирак) етакловчи бўлади, қолганлари эса етакланувчи ҳисобланади. иккита ғилдиракнинг ташқи (202, а шакл) илашишларида ёки ички (202, б шакл) илашишларида, илашиш нуқтаси а -нинг тезликларини ўзаро тенглигидан фойдаланиб1r1= 2r2 эканлигини аниқлаймиз. тишлар сони ғилдиракларнинг радиусларига пропорционал эканлигидан фойдаланиб, ҳамда ички илашишда ғилдираклар бир томонга, ташқи илашишда эса қарама-қарши томонга айланишларини ҳисобга олиб, узатмалар …

ашкил этадилар. шу сабабли 3 ғилдирак v=abab тезлик билан илгариланма ҳаракат қилади, яъни юқоридаги натижани бошқа усул билан аниқладик. 83 масала. тезликлар редуктори (204 шакл): а) қўзғалмас шестерня 1 дан; б) 2 ва 3 жуфт ғилдираклар ўрнатилган кривошипдан ташкил топиб, улар етакловчи ас вал билан тишлашиб турибдилар (2 ва 1 ғилдираклар ички илашишда қатнашмоқда); в) етакланувчи bd валга ўрнатилган тишли ғилдирак -4 дан иборат. гилдиракларнинг тишлари сони: z1=120, z2=40, z3=30, z4=50. етакловчи валнинг айланишлар сони na=1500 айл/мин. етакланувчи в валнинг бир минутдаги айланишлар сонини аниқлансин. 204 шакл. е ч и ш. бурчакли тезликларнинг абсолют қийматларини: ас вал билан кривошипнинг а, bd вал билан 4 ғилдиракнинг в, 2 ва 3 (улар бир бирларига маҳкамланган) ғилдиракларнинг 23, ҳарфлар билан белгилаймиз. 1 тишли ғилдирак қўзғалмайди, шунинг учун 1=0 бўлади. механизмни ўзининг текислигида аx1y1 ўқлар биилан биргаликда -а бурчакли тезлик билан айлантирамиз. бундай ҳаракатда кривошип қўзғалмас бўлади (а=0), ва тишли ғилдиракларнинг бурчакли тезликлари виллис …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "каттик жисмнинг мураккаб ҳаракати"

1541038723_72846.docx v 2 v абс v w 1 w 2 v a v b m i n 1 ~ w k ~ w v 1 каттик жисмнинг мураккаб ҳаракати режа: 1. илгарилама ҳаракатларни қўшиш. 2. узаро параллел иккита ўқ атрофидаги айланма ҳаракатларни қўшиш. 3. цилиндрсимон тишли узатмалар. илгарилама ҳаракатларни қўшиш. агар жисм қўзғалувчи оxyz ўқларга нисбатан ҳаракат қилса (182 шакл) ва ўз навбатида шу ўқлар бошқа қўзғалмас оx1y1z1 -ўқларга нисбатан ҳаракатда бўлса, жисмнинг натижавий (абсолют) ҳаракати мураккаб ҳаракат дейилади. бундай ҳаракатларда кинематиканинг асосий масаласи нисбий, кўчирма ва абсолют ҳаракатлар орасидаги узвий боғланишларни аниқлашдан иборат бўлади. жисмнинг ҳаракатидаги асосий кинематик характеристикалар, бу илгариланма ва айланма ҳаракатлардаги тезлик ва тезланишларни аниқлашдан иборат бўлади. биз кейинги ...

DOCX format, 115.2 KB. To download "каттик жисмнинг мураккаб ҳаракати", click the Telegram button on the left.

Tags: каттик жисмнинг мураккаб ҳарака… DOCX Free download Telegram