метрология ҳақида тушунча

DOCX 25.1 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1452177814_63213.docx метрология ҳақида тушунча режа: 1. метрология ўлчашлар ҳақидаги фан. 2. метрология тарихи ҳақида. 3. метрология ҳақида қонун. 4. метрология ҳақида умумий қоидалар. 5. метрология буйича фаолиятнинг давлат бошқаруви. 6. ўзбекистон республикаси метрологик хизмати. 7. давлат метрологик назорати. 8. метрологик назорат турлари. метрология ўлчаш билан боғлиқ ҳолда, бир қанча муаммоларни қамраб олади. қадимги юнон тилидан таржима қилганда «метро»- ўлчов, «логос»- нутқ, сўз, ўрганиш ёки фан деган маънони англатади. яъни метрология ўлчовни ўрганиш демакдир. метрология бу ўлчашлар, зарур бўлган аниқлиқни олиш усуллари ва уларни умумлаштириш ҳақидаги фандир. ўлчашга бўлган талаб қадим замонларда пайдо бўлган. олдинги асрлардан бизнинг асримизгача етиб келган ўлчов бирлиги қимматбаҳо тош – карат, қадимги тил билан айтганда «ловия» деган маънони англатади, аптека тарозилари бирлиги-гран, бу лотин, француз ва инглиз тилларида «буғдой» деган маънони билдиради. кўпгина ўлчовлар антропометрик келиб чиқишига, ёки инсоннинг маълум меҳнат фаолияти билан боғлиқ бўлади. масалан: «қарич» бу очилган бош ва кичкина бармоқлар оралиғидаги масофани, «тирсак» …

т мавжуд бўлган, у-циновка (татами)- бўйра. уларнинг ўлчамлари энг бўйи баланд японнинг ўлчамларига мос келади: хона - уч татами, уй йигирма татамили. татамини вертикал қўйганда эшикнинг ўлчамлари келиб чиқади. миср эўромлари қўрилган ҳарсанг тошлар бир хил ўлчамда эканлиги, қадим-қадимда ҳам одамлар стандарт ўлчамларга эҳтиёж сезганликларидан далолат беради. қадимги иморатлар қурилган ғиштлар ўлчамлари ҳам бир хиллиги маълум бир ўлчовлар мавжудлигини кўрсатади. узбекистонда қуйидагича оғирлик ўлчовлари: қадоқ (400г), чакса (6кг), пуд (16кг), ботмон (10 пуд), даҳсар (11 пуд); узунлик ўлчамлари: ўнлик (бармоқ қалинлиги-2 смгача), қарич (очилган қўл бармоқларининг бош бармоғидан жимилдоқгача бўлган масофа- 23см) кабилар мавжуд бўлган. метрологик хизматлар қадимги асрда ҳам, ўрта асрда ҳам бўлмаган. лекин черков ва монастирларда ўлчов намуналарининг қўлланилиши ва уларнинг сақланиши, шунингдек ўлчов воситаларининг йиллик текширилиши ҳақидаги фикрлар мавжуд. лекин савдо сотиқнинг ва ташқи иқтисодий алоқаларнинг кенгайиши ўлчашни аниқлаш билан бирга ўлчов унификацияларининг янада аниқроқ бўлишлари талаб қилинди. ўнлик асосда ўлчамли системани қўриш ғояси xvii асрда яшаган …

иклар ўлик тилдан олинган деган иборалар юрарди. охириги 200 йилда метрологиянинг ривожланиши бир неча этапларга бўлинади. биринчи этап 19 асрдни ўз ичига олади. бу даврда метрологик фаолиятнинг марказлашиши ва ҳалқаро метрологик орган ишларини рус олимлари бошлаши характерлидир 1842 йилда петропавловск қалъасида маҳсус бўлимида россияда биринчи марказлаштирилган метрологик ва текшириш хонаси очилди. бу ерда ташкил қилинган эталонлар ва уларнинг нусхалари, чет давлат ўлчов намуналари сақланган. д.и.менделеев метрология учун жуда кўп ишларни амалга оширган. шу сабабли 1892-1917 йилларни метрологиянинг ривожланишида менделеев этапи дейилади. метрик системада учинчи этапнинг бошланиши иккинчи жаҳон урушигача бўлган даврни ўз ичига олади. ўзбекистонда «метрология ҳақида»ги қонун 1993 йил 28 декабрда олий кенгаш томонидан қабул қилинди. қонун беш бўлимдан ташкил топади. биринчи бўлимда умумий қоидалар акс эттирилган. метрология ҳақидаги асосий тушунчалар: метрология ўлчовлари ҳақидаги фан, ўлчов воситалари, бирлик эталони, давлат эталони, метрологик хизмат, давлат метрологик назорати, ўлчов воситаларини текшириш кирган. иккинчи бўлимда метрология бўйича фаолиятни давлат бошқаруви амалга ошириши …

ликаси, вилоятлар ва тошкент шахар метрологик хизмат органлари киради. давлат метрологик хизмати органлари метрологик норма ва қоидаларни риоя қилинишини назорат қиладилар. давлат метрологик назорати объекти сифатида: · эталон; · ўлчов воситалари; · материал ва моддаларнинг таркиби ва хоссаларининг стандарт намуналари; · ўлчов ахбороти системалари; · ўлчовларни ўтқазиш услублари; · метрология норма ва қоидалари кўзда тутилган. тўртинчи бўлим. давлат метрологик назорати. бу назорат тури қуйидагиларни қамраган: · соғлиқни сақлаш, ветеринария, ташқи муҳит муҳофазаси; · моддий бойлик ва энергетик ресурслар ҳисоби; · тижорат, божхона, почта ва солиқ операцияларини ўтказиш; · токсик тез ёнар, портловчи ва радиоактив моддаларни сақлаш, ташиш ва йуқотиш; · давлат мудофаасини таъминлаш; · меҳнат муҳофазасини ва транспорт ҳаракати муҳофазасини таъминлаш; · сертификацияланган маҳсулот сифатини таъминлаш; · гидрометрологик ва геофизик ишларни; · ўлчов воситаларини давлат текшируви, таъмири ва метрололик аттестациясини ўтказиш; · ҳалкаро ва миллий спорт рекордларини қайд қилиш ва бошқалар. бешинчи булим. давлат метрологик назоратини амалга ошириш усуллари. назорат …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "метрология ҳақида тушунча"

1452177814_63213.docx метрология ҳақида тушунча режа: 1. метрология ўлчашлар ҳақидаги фан. 2. метрология тарихи ҳақида. 3. метрология ҳақида қонун. 4. метрология ҳақида умумий қоидалар. 5. метрология буйича фаолиятнинг давлат бошқаруви. 6. ўзбекистон республикаси метрологик хизмати. 7. давлат метрологик назорати. 8. метрологик назорат турлари. метрология ўлчаш билан боғлиқ ҳолда, бир қанча муаммоларни қамраб олади. қадимги юнон тилидан таржима қилганда «метро»- ўлчов, «логос»- нутқ, сўз, ўрганиш ёки фан деган маънони англатади. яъни метрология ўлчовни ўрганиш демакдир. метрология бу ўлчашлар, зарур бўлган аниқлиқни олиш усуллари ва уларни умумлаштириш ҳақидаги фандир. ўлчашга бўлган талаб қадим замонларда пайдо бўлган. олдинги асрлардан бизнинг асримизгача етиб келган ўлчов бирлиги қимматб...

DOCX format, 25.1 KB. To download "метрология ҳақида тушунча", click the Telegram button on the left.

Tags: метрология ҳақида тушунча DOCX Free download Telegram