o'lchash vositalari xatoliklarini me'yorlash

DOCX 10 стр. 152,2 КБ Бесплатная загрузка

10 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 152,2 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 10

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 10

o'lchash vositalari xatoliklarini me'yorlash reja: 1. o'lchashlar noaniqligi. 2. o'lchash vositalarining aniqlik klasslari. 3. o'lchash vositalarining metrologik xarakteristikalarini me'yorlash usullari. 1. o'lchashlar noaniqligi o'tgan asrning 60-yilarida o'lchashlar bilan shug'ullanuvchi mutaxissislar o'rtasida yangi - o'lchamlar noaniqligi kontseptsiyasi vujudga keldi. o'sha davrgacha o'lchashlar sifatini baholash tizimi o'lchanadigan kattalikning “chinakam qiymati”ga asoslangan edi. ammo metrologiya fan sifatida bu tushuncha bilan ish olib bormas edi. o'lchanadigan kattalikning “haqiqiy o'lchami” dastlabki ko'rsatkich sifatida qaralgan. shuning uchun, kattalikning chinakam qiymatini bilmagan holda, metrologlar kattalikning haqiqiy qiymati chinakam qiymatidan qandaydir miqdor (xatolik)da farq qilq qiladi deb hisoblardilar. bunda xatolik qanday usulda – tajriba o'tkazish yoki nazariyaga asoslangan holda – aniqlanganligining ahamiyati yo'q edi. bu tasdiqlashning qanchalik haqiqiyligi noma'lum. etalonlar bilan shug'ullanmaydigan amaliyotchi metrologlar faoliyatida bu savollar muhim ahamiyatga ega emas. chunki amaliyotda aniqligi yuqoriroq o'lchash vositasining qayta ishlaydigan (tiklaydigan) qiymati kattalikning chinakam (yoki) haqiqiy qiymati deb qaraladi. o'lcham noaniqliklarini baholashda xalqaro yagonalikni ta'minlash maqsadida 7 ta xalqaro …

2 / 10

oaniqliklari; · modellashtirish noaniqligi; · instrumental noaniqliklar · o'lchanayotgan ob'ekt noaniqliklari; · operator noaniqliklari. yuqoridagi noaniqliklar umumlashtirilib, standart shaklda ifodalangan va standart noaniqliklar noaniqliklar deb ataladi. standart noaniqliklarni a va v turlari bo'yicha baholanadi. o'lchash noaniqliklarini aniqlash masalalari normativ hujjatlarda belgilab qo'yilgan. 2. o'lchash vositalarining aniqlik klasslari o'lchash vositalarining me'yorlanadigan barcha metrologik xarakteristikalarini hisobga olish metrologik amaliyot uchun xos bo'lgan o'ta yuqori aniqlikdagi o'lchashlar uchun o'zini oqlaydigan qiyin va murakkab jarayon hisoblanadi. kundalik hayotda va ishlab chiqarishda o'lchov natijalarining bunday aniqligiga zaruriyat yo'q. shu sababli kundalik amaliyotda qo'llaniladigan o'lchov vositalarini aniqlik bo'yicha klasslarga bo'lish qabul qilingan. aniqlik klassi bir xil tipdagi barcha o'lchov vositalari ko'rsatkichlarining to'g'riligini, ko'rsatkich aniqligini chegara qiymatlarda baholagani holda, ta'minlaydigan va belgilaydigan umumlashtirilgan tavsif hisoblanadi. standartlarda har bir muayyan tipdagi o'lchov vositalari uchun shu tipdagi o'lchash vositalarining aniqlik klasslarini belgilab beruvchi umumlashtirilgan metrologik xarakterisitkalarga talablar belgilangan bo'ladi. aniqlik klasslari o'lchov vositalariga davlat qabul tekshiruvlari natijalariga ko'ra beriladi. …

3 / 10

vositalariga aniqlik klasslarini reglamentlovchi standart yoki texnik shartlar nomeri xam ko'rsatiladi. aniqlik klasslari shartli belgilarni qo'shgan holda lotin alifbosining bosh harflari (masalan, m, s va sh.k.) yoki rim raqamlari (i, ii, iii, iv va sh.k.) bilan belgilanishi mumkin. normativ-texnik hujjatlarda bunday belgilashlarning ma'nosi ochib berilgan. kirish (chiqish) signalining nol qiymati o'lchash diapazonining chekkasida yoki o'lchash diapazonidan chetda joylashgan, teng taqsimlangan, deyarli teng taqsimlangan yoki darajali shkalali o'lchov vositalarining aniqlik klasslari (1; 1,5; 1,6; 2; 2,5; 3; 4; 5; 6) (bunda n = 1,0, -1, -2 va h.k.) arab harflari bilan belgilangan bo'lsa, o'lchanadigan kattalikning miqdori sanoq qurilmasi ko'rsatkichining o'lchashning yuqori chegarasini aniqlik klassi deb belgilangan songa teng foizi ayirmasi va yig'indisi oralig'ida bo'ladi. 1-masala. aniqlik klassi 0,5 bo'lgan voltmetrning sanoq qurilmasi 124 v kuchlanishni ko'rsatgan (1-rasm). o'lchanadigan kuchlanish qanchaga teng? masalaning echilishi. voltmetrning yuqori o'lchash chegarasi 200 v. u holda (200*0,5/100) = 1 v. demak, o'lchanadigan kuchlanish ko'rsatkich ko'rsatayotgan miqdordan …

4 / 10

paneli (aniqlik klassi 1,5) nominal qiymatlari belgilab qo'yilgan o'lchov vositalarida o'lsanadigan kattalikning miqdori shu nominal miqdorning foizi hisobidagi qiymatdan katta bo'lishi mumkin emas. 3-masala. nominal chastotasi 50 gts bo'lgan 2-aniqlik klassdagi raqamli chastotomer 47 raqamini ko'rsatgan (3-rasm). o'lchanadigan chastota qanchaga teng? masalaning echimi. chastotomerda o'lchanadigan chastota tabloda ko'risatilayotgan miqdordan 1 gts dan katta bo'lishi mumkin emas. shunga ko'ra aniqlanadigan chastota aniqlik klasslari yuqorida ko'rsatilgan raqamlar qatoridagi raqamlardan farq qilsa, o'lcham qiymatini aniqlash uchun shu tipdagi o'lchash vositalarining standartlariga murojaat etish zarur. shu raqamlar qatorida berilgan aniqlik klasslari boshqa qo'shimcha belgilar vositasida ham belgilanishi mumkin. masalan raqamlar aylana ichiga yozilgan bo'lishi mumkin. bunday holda o'lchanadigan miqdor o'lchov vositasi ko'rsatkichining shu sondagi foizi hisobidagi qiymatdan katta bo'lishi mumkin emas. 3-rasm. 50 gts nominal chastotali 2 aniqlik klassli chastotomerning yuza paneli. 4-masala. teng taqsimlanmagan shkalali aniqlik klassi 2,5 bo'lgan megaommetrning o'lchov ko'rsatkichi 40 momni ko'rsatgan (4-rasm). o'lchanadigan qarshilik qancha bo'ladi? masalaning echimi. masalaning …

5 / 10

himi. o'lchash farqi %=0,03%. shunga ko'ra tuzatma 25*0,03/100≈0,008a. shunga ko'ra o'lchanadigan tok kuchi 5-rasm. aniqlik klassi0,02/0,01 bo'lgan ampervoltmetrning yuza paneli 1...5-masalalarda o'lchash natijasiga boshqa omillar ta'sir etmaydi deb qaralgan. aniqlik klasslari o'lchov vositalarining umumlashgan xarakteristikasi hisoblanadi. uning qiymati alohida bajarilgan o'lchashning aniqligini emas, balki o'lchov vositasida aniqlanadigan kattalik o'lchamining qiymati chegaralarini aniqlashga yordam beradi. 3. o'lchash vositalarining metrologik xarakteristikalarini me'yorlash usullari o'lchash vositalarini tekshirishda ularning xatoliklari (shuningdek boshqa ko'rsatkichlari)ni me'yorlangan chegaralarda bo'lishi aniqlanadi. o'lchash me'yorlarini belgilash o'lchash vositasi tomonidan bajariladigan o'lchash ishlarining sifatini ta'minlashning asosiy va muhim omili hisoblanadi. bu masalani hal etishda ikki xil usul (yondoshuv)dan foydalaniladi. 1. aniq (konkret) o'lchov vositalari uchun aniqlik klassini belgilash usuli. 2. o'lchash vositalarining metrologik xarakteristikalarini me'yorlash usuli. o'lchash vositalarini aniqlik klasslari bo'yicha me'yorlash gost 8.401-80 gsi “klassi tochnosti sredstv izmereniy. obshie trebovaniya” asosida amalga oshiriladi. aniqlik klassi muayyan tipdagi qlsash vositalari uchun xatolikning eng yuqori, kafolatlangan qiymatini beradi. bunda muntazam va tasodifiy …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 10 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o'lchash vositalari xatoliklarini me'yorlash"

o'lchash vositalari xatoliklarini me'yorlash reja: 1. o'lchashlar noaniqligi. 2. o'lchash vositalarining aniqlik klasslari. 3. o'lchash vositalarining metrologik xarakteristikalarini me'yorlash usullari. 1. o'lchashlar noaniqligi o'tgan asrning 60-yilarida o'lchashlar bilan shug'ullanuvchi mutaxissislar o'rtasida yangi - o'lchamlar noaniqligi kontseptsiyasi vujudga keldi. o'sha davrgacha o'lchashlar sifatini baholash tizimi o'lchanadigan kattalikning “chinakam qiymati”ga asoslangan edi. ammo metrologiya fan sifatida bu tushuncha bilan ish olib bormas edi. o'lchanadigan kattalikning “haqiqiy o'lchami” dastlabki ko'rsatkich sifatida qaralgan. shuning uchun, kattalikning chinakam qiymatini bilmagan holda, metrologlar kattalikning haqiqiy qiymati chinakam qiymatidan qandaydir miqdor (xatolik)d...

Этот файл содержит 10 стр. в формате DOCX (152,2 КБ). Чтобы скачать "o'lchash vositalari xatoliklarini me'yorlash", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o'lchash vositalari xatoliklari… DOCX 10 стр. Бесплатная загрузка Telegram