maktabgacha ta’lim tarbiyani tashkil etish

DOCX 48 pages 347.5 KB Free download

48 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 347.5 KB

File type DOCX

Pages 48

Updated Dec 2025

Page preview (8 pages)

Scroll down 👇

1 / 48

1 o’zbekiston respublikasi oliyta’lim fan va innovatsiyalar vazirligi urganch davlat pedagogika instituti pedagogika fakulteti “maktabgacha ta’lim metodikasi” kafedrasi maktabgacha ta’lim yo‘nalishi 237- guruh talabasi islombayeva sevinchning “maktabgacha ta’lim tarbiyani tashkil etish” fanidan kurs ishi mavzu: ikki yoshli bolalarga ertaklar orqali axloqiy tarbiya berish.. bajardi: ___________________ qabul qildi: ___________________ bahosi: _______ 2 mundarija: kirish.....................................................................................................................3 i bob. maktabgacha ta’lim tashkilotlarida bolalarni o’zbek xalq ertaklari asosida axloqiy tushunchalarni shakllantirishning ilmiy nazariy asoslari..................5 1.1. maktabga ta’lim yoshidagi bolalar ertagining tabiati va g’oyalar olami..........5 1.2.maktagacha ta’lim yoshidagi bolalar adabiyotining o’ziga xos xususiyatlari..10 ii bob. maktabgacha ta’lim tashkilotlari bolalarida o’zbek xalqi ertaklar asosida axloqiy tushunchalarni shakllantirishning amaliy jihatlari.........................................24 2.1. mashg’ulotlar jarayonida o’zbek xalq ertaklari asosida axloqiy tushunchalarni shakllantirishning usullari.......................................................................................24 2.2. maktabgacha yoshdagi bolalarda o’zbek xalq ertaklari asosida axloqiy tushunchalarni shakllantirishda tarbiyaviy tadbirlarning o’rni...............................29 xulosa................................................................................................................36 foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati.........................................37 3 kirish tadqiqot ishining dolzarbligi: bugun o'zbekistonda maktabgacha bo'lgan bolalarga ta'lim berish, rivojlantirish va tarbiya qilish davlat ta'lim siyosatining …

2 / 48

monidan berilgan ma'qullangan ''maktabgacha ta'lim va tarbiya to'g'risida' 'qonunni imzoladi. qonun maktabgacha ta'lim va tarbiyani bolalarni o'qitish va tarbiya qilish, ularni aqliy, ma'naviy-axloqiy, estetik va jismoniy tarbiya hamda umumiy o'rta ta'limga tayyorlashga uzluksiz ta'limning bir qismi sifatida saqlab qolish. inson ijtimoiy hayotga aralashar ekan, ijtimoiy munosobatlar ta'siriga tushadi. ijtimoiy munosobatlar o'z dunyosi bilan shaxsning ma'naviy qiyofasi,yangi dunyoqarashi,g'oya va tasavvurlarijumladan axloqi ham,shuningdek,unga bo'lgan.qarashlar ham o'zgarib ketadi. har qanday shaxsiy o'z dunyoqarashi axloqiy xavfsizlikni va ular ta'sirida shakllangan odat va ko'rinishdagi o'zlashtirib borishi bilan birga, aniq voqealarga, o'z joniga qasd qilgan narsa va hodisalarga, kishilarning yuk tashishga, yurish-turish va muomalalariga ma'lum hayotiy hayotiy mavqeda turib, xavfsiz holatga baho beradi. axloq so'zi - lotincha «myeros», ya'ni moral, mantiq so'zidan kelib chiqib, u hech qayerda qat'iy yozib qo'yilmagan ijtimoiy qonundir. inson hayotida undan (axloq normalaridan) normaga qarab. axloqiy tarbiya normalari har bir jamiyatning huquqiy normalariga asos bo'ladi. axloqiy tarbiyada kishi axloqiy bilimlarni o'zlashtiribgina qolmay, …

3 / 48

aktabgacha ta’lim tashkilotlarining katta va tayyorlov guruhida ta’lim-tarbiya jarayoni. 4 kurs ishi predmeti: o’zbek xalq ertaklari asosida maktabgacha ta’lim tashkilotlari bolalarida axloqiy tushunchalarni shakllantirish. kurs ishi tuzilmasi. kirish, 2 ta bob, 4ta bo’lim, xulosa va foydalanilgana adabiyotlar shu bilan birga 38 betdan iborat. kurs ishi vazifalari: 1.tanlangan mavzu bo’yicha pedagogik-psixologik ilmiy va o’quv adabiyot materiallarini o’rganib chiqish va umumlashtirish. 2.maktabgacha tarbiya yoshidagi bolalarni o’yin orqali ma’naviy-axloqiy tarbiyalash bo’yicha hozirgi zamon pedagogika va psixologiyaga oid adabiyotlardagi materiallarni o’rganish, ilmiy amaliy jihatdan tahlil qilish. 3. qomusiy olimlarning ta’lim-tarbiya jarayonida o’zbek xalq ertaklarining ahamiyati haqidagi qarashlarini o’rganish va tahlil qilish. 4. mavzu bo’yicha qilingan ishlar va o’tkazilgan tadqiqot natijalarini qiyosiy tahlil qilish va umumiy xulosaga chiqish. 5. o’zbek xalq ertaklari asosida maktabgacha ta’lim tashkilotlarida axloqiy tushunchalarni shakllantirishning aniq usullarini ishlab chiqish. sanab o’tilgan vazifalar - hal qilish uchun quyidagi metodlardan foydalandik. 1. mavzuga oid ilmiy va uslubiy adabiyotlarni tahlil qilib chiqish; 2. bolalarni …

4 / 48

otga tayanch vazifasini bajaradi:xalq og’zaki ijodi yozma adabiyotning dunyoga kelishi uchun zamin hozirlagn og’zaki yaratgan va og’zaki tarqatgan, xalq shoirlari yoki jamoa tomonidan yaratilib og’izdan-og’izga, avloddan-avlodga o’tib kelgan badiiy asrlar hozirda xalq og’zaki ijodi yoki folklor deb deb yuritiladi. xalq yaratgan asrlar o’zining g’oyaviyligi chuqur xalqchilligi, til boyligi va badiiyligi va badiiyligi tilda ajralib turadi u xalqning yengilmas irodasini, kelajakka bo’lgan ishonchini xaqiqat, adolat, tenglik va baxt haqidagi tasavvurlarini yaqqol aks ettiradi. xalq og’zaki ijodiga quyidagi janrlar kiradi: qo’shiq, monolog, maqol,topishmoq, afsona, rivoyat, ertak, latifa, termalar, doston, askiya, tez aytish, masal, alla, yor-yor, kelin salomlar va boshqalar madh etiladi. “qo’loqboy”, “mexotboy”, “handalak polvon”, “tariq polvon”, “uch yolg’onchi qirq yolg’on” kabi ertaklarnomini va hatto hajviy harakterga ega. ertakka qiziqmaydigan, ularga aks etgan g’aroyib, ajoyib va sehrli olamga maftun bo’lmagan bolani topib bo’lmasa kerak. ertak o’zining jozibali kuchi bilan bolani jalb etadi, uning vatan va xalqqa sadoqatli, dovyurak, mehnatsevar, kattalarni hurmat qiladigan, …

5 / 48

tadqiqotlarida tahlil etilgan. albatta, ertak janriga xos bo’lgan asosiy belgilar- asar syujetiga asos bo’lgan voqealarning to’qima, uydurma, hayoliy tusda bo’lishi, voqealarni an’anaga aylangan ifodalar (boshlanma, tugallanma) bilan tasvirlash, bo’rttirish (mubolag’a) kabi usullarning mo’l qo’llanishi va boshqalar maktabgacha tarbiya yoshidagi bolalar ertagiga xam xos xusussiyatlardir. lekin bu xususiyatlar, ifoda usullari, tasvir va ifoda vositalari maktabgacha tarbiya yoshidagi bolalar ertaklarida boshqacha qo’llaniladi. bulardan tashqari, kichkintoylar ertagi o’z g’oyalari, qahramonlari, syujet va kompozitsion qurilishi, obraz va xarakter yaratish usullari, tili va boshqa jihatlari bilan kattalar, kichik va o’rta yoshdagi bolalar uchun maxsus yozilgan adabiy ertaklarda ham mavjud. bolalar ifodali qilib o’qib berilayotgan asarni tinglayotganlarida bevosita o’zlarining shaxsiy hayot tajribalariga tayanadilar. asar mazmunini o’zlari ko’rgan va bilgan narsalar asosida tasavvur qiladilar. asar syujetidagi bolalar ko’rmagan va bilmagan voqea, narsalar esa ularning tasavvurini boyitadi, ongini o’stiradi. masalan, “qizganchiq it” degan o’zbek xalq ertagi syujetiga e’tibor qilaylik. ertak mazmuniga singdirilgan ochko’zlik va qizg’anchiqlikning yomon oqibatlari bir …

6 / 48

ar ifoda etilgan. “o’rmondagi jang” ertagida hayvonlar, parrabdalar bir yoqadan bosh chiqarib, zolim yo’lbars va sotqin mushukni yengadilar. “ ayyorning jazosi” ertagida parrandalar bog’bon chol yordamida birlashib, ayyor tulkini jazolashga erishadilar. bu ertaklarning ijtimoiy – tarbiyaviy ahamiyati shundaki, ular mazmuniga odamlar , yovuzlikka qarshi birlashib, do’stlashib kurashishsa, albatta, g’alaba qiladilar, degan g’oya singdirilgan. m.murodovning “ko’prik” ertagi personajlari hayvon va parrandalar (qunduz, ayi, fil, sher, g’oz, o’rdak, qizilishton, bulbul, laylak va boshqalar) birlashib, ter to’kib mehat qiladilar, ikki qirg’oqni tutashtiruvchi ajoyib ko’prik quradilar. asarda ana shu qizg’in mehant jarayonida vujudga kelgan ahillik, mehnatsevarlik, do’stlik ulug’lanadi dangasalik, “tayyorga ayyyor” bo’lish qoralanadi. unda ishyoqmasning hamma joyda quvg’inga uchrashi, doimo “ izza bo’lib” yurishitannoz tulki timsoli orqali ko’rsatiladi. “hayvonlar haqidagi buryat ertaklari” mavzuida ilmiy tadqiqot ishi olib borgan s.s. bardaxonovaning yozishicha, “hayvonlar, qushlar orqali insonga xos har xil munosabatlar ko’rsatiladi.ertaklardagi hayvonlar, qushlar va baliqlar o’ylashadi,fikrlashadi, aql bilan bahslashadi, donishmandlik bilan o’z xulq atvorini boshqaradi. …

7 / 48

ar o’tkir tishlari bilan daraxtni g’ajib qulata oladi. yoki fillar xartumi yordamida “xodalarni tashib turishadi”. qizilishton esa xodalarga teshik uyadi, degan gaplar ham rost gaplar. hayvonlar va parrandalrning hayotda bajara oladigan ishlarining ertakda mahorat bilan ko’rsatilishi undagi reallikning oshishi va syujetning ishonarli, qiziqarli chiqishiga asos bo’lgan. yosh avlodni o’z shaxsiy manfaatidan ustun qo’ymaslik, har xil jirkanj yo’llar bilan mol-dunyo, boylik orttirishga intilmaslik ruhida tarbiyalash pedagogika va bolalar adbiyotining muhim vazifalaridan biridir. “bolajonlar siz bunday holatda qanday yo’l tutardingiz?” “siz hayvonlarga ozor bermaysiz-a?” “axir siz odobli bolasiz-ku! gapim-to’g’rimi? ” degan savollar bilan murojaat etadi. bu fikr tasirchanligini oshiradi.aytmoqchi bo’lgan fikr bolaga tezroq va aniqroq etib boradi. shundan so’ng ertaklar asossida tayyorlangan multfilm namoyish etiladi. shu o’rinda bir narsani ta’kidlab o’tish joiz bugungi kunda televideniya orqali namoyish etilayotgan ayrim multfilmlar bola ongiga salbiy ta’sir o’tkazmoqda. chunki, ishlab chiqarilayotgan multfilmlar bola yoshiga, dunyoqarashiga to’g’ri kelmaydigan shakldagi obrazlar bilan ularning aqli yetmaydigan, tafakkuriga salbiy …

8 / 48

uvda bevosita bolalarning o’zlari boshlovchilik qiladilar. bolalar kattalarning gaplaridan ko’ra o’z tengdoshlarining gapalri xatti- harakatlarini tezzroq o’zlashtirib oladi. ikkinchidan dastur davomida bolalar hayotidan lavhalar berib boriladi. bu ham bolalarni o’z tengdoshlaridan o’rnak olishga, boshqalarga namuna bo’lishga undaydi. uchinchidan: dastur davomida har xil sahifalar namoyish etiladi. jumladan “kichkintoylar” teatri eng qiziqarli sahifalardan biri sanaladi. bunda kichkintoylar kattalar yordami bilan ertaklar asossida teatr tomoshalarini namoyish etiladi. masalan , “zumrad va qimmat” ertagi sahnalashtirilsa, bolalar tomonidan zumrad, qimmat, chol, kampir sehrgar kampir kabi obrazlar ijro etiladi. dekaratsiyalarni yaratishga va asarni sahnalashtirishga kattalar ko’mak beradi. bu jarayon ertaklar ijro etayotgan bolalarga ham, ularni ekran orqali tomosha qilayotgan bolalarga ham juda tez va yaxshi ta’sir o’tkazadi. bolalar ertak asosida tabiatga bo’lagn mehri ham oshadi. to’rtinchidan, dastur davomida yana ertaklar asosida tayyorlangan miltfilmlar namoyish etiladi. «qarg’avoy» nomli o’zbek xalq ertagi takror usulining birinchi xili asosida yaratilgan. unda ertak qahramoni qarg’avoyning «ov qidirib, sarson bo’lgani» va 10 …

Want to read more?

Download all 48 pages for free via Telegram.

Download full file

About "maktabgacha ta’lim tarbiyani tashkil etish"

1 o’zbekiston respublikasi oliyta’lim fan va innovatsiyalar vazirligi urganch davlat pedagogika instituti pedagogika fakulteti “maktabgacha ta’lim metodikasi” kafedrasi maktabgacha ta’lim yo‘nalishi 237- guruh talabasi islombayeva sevinchning “maktabgacha ta’lim tarbiyani tashkil etish” fanidan kurs ishi mavzu: ikki yoshli bolalarga ertaklar orqali axloqiy tarbiya berish.. bajardi: ___________________ qabul qildi: ___________________ bahosi: _______ 2 mundarija: kirish.....................................................................................................................3 i bob. maktabgacha ta’lim tashkilotlarida bolalarni o’zbek xalq ertaklari asosida axloqiy tushunchalarni shakllantirishning ilmiy nazariy asoslari..................5 1.1. maktabga ta’lim yoshidagi bolalar ert...

This file contains 48 pages in DOCX format (347.5 KB). To download "maktabgacha ta’lim tarbiyani tashkil etish", click the Telegram button on the left.

Tags: maktabgacha ta’lim tarbiyani ta… DOCX 48 pages Free download Telegram