"maktabgacha ta’lim tarbiyani tashkil etish texnologiyasi"

DOCX 42 pages 880.2 KB Free download

42 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 880.2 KB

File type DOCX

Pages 42

Updated Dec 2025

Page preview (10 pages)

Scroll down 👇

1 / 42

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi urganch davlat pedagogika instituti pedagogika fakulteti maktabgacha ta’lim va tabiiy fanlar kafedrasi maktabgacha ta’lim yo‘nalishi 2-bosqich 238- guruh talabasi xolboyeva aloxon gulomjon qizi “maktabgacha ta’lim tarbiyani tashkil etish texnologiyasi” fanidan kurs ishi mavzu: ilk yoshli bolalarni tarbiyalashning o‘ziga xosligi bajardi: ___________________________ qabul qildi: ___________________________ baho: ____________________________ urganch -2025 y. mundarija kirish.………………………………………………………………………….3-bet asosiy qism. i bob. 1.1. tarbiya ijtimoiy hodisa………………………………………………….6-bet 1.2. tarbiyaning bola hayotidagi ahamiyati ……......………………………12-bet i bob bo‘yicha xulosalar ii bob 2.1.ilk yoshdagi bolalarni tarbiyasining o‘ziga xosligi.....................................15-bet 2.2 bolalarni tarbiyalashda tarbiya metodlarining ahamiyati……..………..19-bet ii bob bo‘yicha xulosalar xulosa ……………………………………………………………………..26-bet foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati………………………………..……….27-bet ilovalar……………………………………………………………………….29-bet kirish. maktabgacha ta’lim uzluksiz ta’lim tizimining daslabki bosqichi hisoblanadi. uning asosiy maqsadi – bola shaxsining har jihatdan rivojlanishini ta’minlash, qobiliyatlarni ro‘yobga chiqarish, o‘qishga, doimiy ta’lim olish uchun zarur bo‘lgan ko‘nikmalarni shakllantirish va maktabda muvaffaqiyatli o‘qish uchun tayyorlashdan iborat. bolalarni maktabgacha ta’limga qamrab olish ko‘rsatkichi hamon pastligicha qolmoqda. mavjud muammolarni …

2 / 42

acha ta’lim tizimi boshqarishni takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori, o‘zbekiston respublikasining ilk va maktabgacha yoshdagi bolalar rivojlanishiga qo‘yiladigan davlat talablari, takomillashtirilgan “ilk qadam” davlat o‘quv dasturi, “o‘zbekiston respublikasi maktabgacha ta’lim tizimini 2030- yilgacha rivojlantirish kontseptsiyasi” kabi me`yoriy huquqiy hujjatlarning qabul qilinishi maktabgacha ta’lim tizimida ta’lim sifati va samaradorligini oshirishda alohida ahamiyat kasb etmoqda. maktabgacha ta’lim tizimini takomillashtirishning asosiy yo‘nalishlaridan biri bolaning xususiyatlari, imkoniyatlari, layoqati va qobiliyatlarini e’tiborga olgan holda uni shaxs sifatida mukammal shakllantirishga qaratilgan ta’limdir. ma’lumki, har bir shaxs o‘zining intilishlari, qobiliyati va imkoniyatlariga ko‘ra hayotda o‘z o‘rnini topa olgan sharoitda rivojlanuvchi jamiyatni barpo etishi mumkin. maktabgacha yoshdagi bolalarga ta’lim-tarbiya berishning asosiy vazifalari bolalarni jismoniy, aqliy va ma’naviy jihatdan rivojlantirishda ularning tug‘ma layoqati, qiziqishi, ehtiyoji va imkoniyatlarini hisobga olgan holda, milliy va umuminsoniy qadriyatlar asosida muntazam ta’lim olishga tayyorlashdan iborat. tarbiya masalasiga e’tibor qilinmasa, kelajak boy beriladi. ma’naviy va axloqiy poklanish, imon, insof, diyonat, or-nomus, mehr-oqibat va shu kabi chinakam …

3 / 42

iliklarini tanqid qilishadi, tengdoshlariga shaxsiy xususiyatlar beriladi, bolalar va kattalar o‘rtasidagi munosabatlar, shuningdek, kattalar va kattalar o‘rtasidagi munosabatni qayd qiladi. biroq, ota-onalar bolalarga misol bo‘la oladi. shuning uchun, ota-onalar bolaga ijobiy ma’lumotni kiritish, shaxsiy yoki intellektual ma’lumot bo‘lsin, u bolaga qo‘rquv, xavotir va haqoratni keltirmasliklari kerak. 1-rasm ilk yoshli bolalarni tarbiyalashning o‘ziga xosligi haqida dastlabki ma’lumotlarni o‘rganish va yig‘ish maboynida, tarbiya haqida ma’lumotga va uning rivojlanish bosqichlari haqida bilib oldik. buyuk sharq mutakkirlaridan, muhammad ibn muso – al xorazmiy hamda umar xayyomning tarbiyaga oid qarashlari, ulardan bizgacha yetib kelgan va kelmagan ma’naviy boylik hisoblanmish asarlari haqida bilib oldik. shuningdek, ushbu olimlarning asarlarida tarbiya va uning rivojlanishi, rivojlanish bosqichlariga qaratilgan e’tiborni o‘rganib chiqdik. ilk yoshli bolalarni tarbiyalashning o‘ziga xosligi rivojlanishi va u haqida dastlabki ma’lumotlarni o‘rganish. kurs ishi "ilk yoshli bolalarni tarbiyalashning o‘ziga xosligi va rivojlanish bosqichlari" mavzusiga bag‘ishlangan bo‘lib, unda tarbiyaning rivojlanish bosqichlari, sharq va g‘arb olimlarining pedagogik qarashlari, asrlar …

4 / 42

va ilovalardan tashkil topgan bo‘lib, jami 42 betdan iborat. kirish qismida mavzuning dolzarbligi, maqsad va vazifalar bayon etilgan. asosiy qismda tarbiyaning nazariy asoslari, tarixiy rivojlanishi, ilk yosh bolalar tarbiyasining metodikasi va amaliy tadqiqotlar tahlili muhokama qilinadi. xulosa qismida tadqiqot natijalari umumlashtirilib, bolalar tarbiyasini yaxshilash bo‘yicha tavsiyalar beriladi. adabiyotlar ro‘yxatida foydalanilgan manbalar, ilovalarda esa so‘rovnomalar, jadvallar va boshqa qo‘shimcha materiallar keltirilgan. umuman olganda, bu kurs ishi ilk yosh bolalar tarbiyasining nazariy va amaliy jihatlarini o‘rganishga, shuningdek, ularni rivojlantirishning samarali usullarini taklif qilishga qaratilgan. 1.1 tarbiya ijtimoiy hodisa “tarbiya” – bu arabcha so‘z bo‘lib, o‘sishni, tarbiyalashni, bilim va axloqni shakllantirishni anglatadi. bu faqat ilm berish emas, balki insonning axloqiy, ma’naviy va ijtimoiy jihatdan o‘sishini ham nazarda tutadi. tarbiya insonning to‘liq rivojlanishini qo‘llab-quvvatlaydi va unga yaxshi fazilatlar, qadriyatlar va prinsiplarni o‘rgatadi. tarbiya ijtimoiy hodisa sifatida ko‘rib chiqilishi mumkin. tarbiya, nafaqat shaxsning o‘zini shakllantirishi, balki jamiyatning tarbiyaviy me’yorlari, qadriyatlari va madaniyatiga ham bog‘liqdir. ijtimoiy …

5 / 42

odatlar, axloqiy me'yorlar, ma'naviyatning nozik jihatlari - avloddan avlodga o‘tib keladi. tarbiyaning asosiy vazifalaridan biri shu qadriyatlarni yangi avlodga yetkazish va ularni hayotda amal qilishni o‘rgatishdir. masalan, o‘zbek xalqida kattalarga hurmat, mehmondo‘stlik, qo‘shnichilik munosabatlarining nozikligi kabi qadriyatlar asrlar davomida saqlanib kelinmoqda. oila - bu tarbiyaning birinchi va eng muhim maktabi. aynan shu yerda bola birinchi marta "yaxshi" va "yomon" tushunchalari bilan tanishadi, oila a'zolari bilan munosabatlarning birinchi namunalarini ko‘radi. ota-onalarning har bir harakati, ularning nutqi, kundalik hayotdagi xatti-harakatlari bolaning shaxsiyatiga sezilarli ta'sir ko‘rsatadi. ayniqsa, erta bolalik davrida (0-7 yosh) qo‘yilgan tarbiya asoslari keyinchalik butun umr davomida odam xarakterining asosini tashkil qiladi. 2-rasm maktab tarbiya jarayonining navbatdagi muhim bosqichi hisoblanadi. bu yerda bola nafaqat bilim olishni, balki jamiyatda yashash qoidalarini, do‘stlik va hamkorlikni, mas'uliyat va intizomni o‘rganadi. pedagoglar bolalarga nafaqat dars materialini o‘rgatish, balki ularga hayotiy qadriyatlarni tushuntirish vazifasini ham o‘taydilar. ayniqsa, boshlang‘ich sinf o‘qituvchilari bolalarning shaxsiy fazilatlarini shakllantirishda juda muhim …

6 / 42

da yoshlarga ularning jamiyat hayotidagi faol ishtirokini rag‘batlantirish, ularga ijodiy fikrlashni o‘rgatish alohida ahamiyatga ega. tarbiya jarayonining muvaffaqiyati ko‘p jihatdan uning izchilligiga bog‘liq. agar oila, maktab va jamiyat tarbiyaviy ta'sirni bir xil yo‘nalishda amalga oshirsa, natija eng yaxshi bo‘ladi. aks holda, bolalarda qarama-qarshiliklar paydo bo‘lishi mumkin. shuning uchun ham zamonaviy pedagogika oila va maktab o‘rtasidagi hamkorlikni mustahkamlashga alohida e'tibor qaratmoqda. xulosa qilib aytganda, tarbiya - bu nafaqat ma'lum bir odamning, balki butun jamiyatimizning kelajagini belgilovchi eng muhim omillardan biridir. yaxshi tarbiyalangan yangi avlod - bu mamlakatimizning barqaror rivoji, milliy qadriyatlarning saqlanishi va rivoji uchun asosdir. shuning uchun ham tarbiya masalalariga doimiy e'tibor berish va uni zamon talablariga mos ravishda takomillashtirish har birimizning burchidir. mutafakkir abdulla avloniy ta’kidlaganidek, “tarbiya biz uchun yo hayot, yo mamot: yo najot, yo halokat: yo saodat, yo falokat masalasidir”. insoniyat tarixiga nazar tashlar ekanmiz, hamma davrlarda pedagogik faoliyat ham mavjud bo‘lgan. insonni dunyoga kelishi, faqat tug‘ilishidan …

7 / 42

ta’lim-tarbiya tashkilotlarini yaratish, yosh avlodlarni o‘qitish va tarbiyalash sohasidagi tajribalarni nazariy jihatdan anglash, umumlashtirish va hayotga tadbiq qilish jarayonida pedagogika fani paydo bo‘la boshladi. pedagogika ta’lim-tarbiyaning maqsadi va vazifalari, davlat ta’lim standartlari, ta’lim va tarbiyaning usullari, tashkil etish shakllari, umuman uning qonuniyatlari haqidabilim, ma’lumot beradigan fanga aylandi. pedagogika atamasi ham qadimiy bo‘lib, “bola yetaklovchi” degan ma’noni bildiruvchi yunoncha “paydogogos” so‘zidan kelib chiqqan. tarixiy manbalarning ko‘rsatishicha, qadimgi yunonistonda o‘z xo‘jayini (quldor)ning bolalarini sayr qildirgan, ehtiyot qilgan tarbiyachini, ya’ni qullarni “pedagog” (bola yetaklovchi) deb atashgan. keyinchalik esa, maxsus o‘qitilgan va pedagoglikni o‘ziga kasb qilib olgan kishilarni pedagog deb atay boshlashgan. inson yaratilishi, paydo bo‘lishi zahotiyoq ilm va tarbiyaviy sifatlar uning yashashi, hayot kechirishi uchun eng zaruriy shart va vositalar ekanligini anglab boradi. shuning uchun insoniyat jamiyatning ilk ko‘rinishlaridanoq tarbiya bilan shug‘ullanuvchi mutaxassislarga ehtiyoj tug‘ildi, desak biz tarbiyani faqat bir tomonini, ya’ni boshqalarni yana ham xususiylashtirib, agar yoshlarni tarbiyalash, desak tarbiya tushunchasiga juda …

8 / 42

higa to‘g‘ridan-to‘g‘ri bog‘liqdir. tabiatdagi, jamiyatdgi muammolar insoniyatni ma’naviy-aqliy rivojlanishiga yo‘naltirib unga o‘zining yangi-yangi xazinalarini ochib beraveradi. yuqorida sanab o‘tilgan ikki sifat komil inson sifatining asosini tashkil etadi. komil inson sifatlarini tarbiya sohasidagi ilmlarni xulosalab, mujassamlashtirilsa, ular asosan uchta: 1. ezgu niyat, fikr; 2. ezgu so‘z, xushmuomalalik; 3. ezgu ish, ezgu faoliyatdan iboratdir. mana shu yuqoridagi uch sifat o‘qitishning, ta’lim-tarbiyaning bosh maqsadidan iboratdir. bu bosh maqsad insonlarda, yoshlarda, mutaxassislarda komillik sifatlarini takomillashtirish, yoshlarni zamonaviy, axloqiy-amaliy o‘quv, malaka, ko‘nikmalar bilan qurollantira borish, mutaxassislarda har bir sohaga mos ilm, bilim, ko‘nikmalar hosil qilishdan iborat bo‘lgan pedagogika fanining zamonaviy fan asoslarini kengayganligini ko‘rsatadi. zamonaviy ta`limda pedagogika fanining predmeti, o‘qitishning ta’lim-tarbiyaning zamonaviy qonuniyatlari, mazmuni, usullari, vositalari bilan kishilarni, yoshlarni, mutaxassislarni qurollantiruvchi fan bo‘lganligi uchun uning metodologik asoslari maqsad va vazifalari dunyoning moddiy-ma’naviy rivojida shaxs kamoloti uyg‘unligi qonuniyatlari va davlatning zamonaviy siyosatidan kelib chiqadi. pedagogika fanlari tizimida tarbiyalanuvchilarning yoshlariga qaratilgan tarmoq pedagogikalar mavjud. jumladan: maktabgacha ta’lim …

9 / 42

o‘qituvchi, tarbiyachilar tayyorlashda surdopedagogika (soqov bolalarni o‘qitish va tarbiyalashda), tiflopedagogika (ko‘zi ojiz bolalarni o‘qitish), oligofrenapedagogika (aqliy rivojlanishdan orqada qolgan bolalarni tarbiyalash va o‘qitish) logopediya (nutqi yaxshi rivojlanmagan bolalarni o‘qitish) masalalari bilan shug‘ullanadi. tarbiya haqida gapirar ekanmiz shayx sa’diyning «guliston» asarida shunday fikrlar keltirilgan edi: «kimda- kim yoshlikdan tarbiya olmasa, katta bo‘lgach, baxtli bo‘la olmaydi. ho‘l novdani istagancha bukish mumkin, quruq novdani faqat olovda toblab to‘g‘rilash mumkin». tarbiya jarayoni haqidagi bu g‘oya avlodajdodlarimizdan bizga yetib kelgan buyuk meros bo‘lib, u komil insonni voyaga yetkazishda muhim manbalardandir. tarbiya tug‘ilgan kundan boshlanmog‘i lozim. tarbiya-tarixiy va ijtimoiy hodisadir. tarbiya insonlarning faoliyati jarayonida ularning ongi va irodasini o‘stirishga xizmat qiladi. shu bilan birga, tarbiya ijtimoiy hodisa bo‘lib, insoniyat taraqqiyotining turli bosqichlarida o‘ziga xos mazmun va amalga oshirish shakliga egadir. tarbiya jarayonida amalga oshiriladigan asosiy metodikalar ham bizga mutafakir allomalarimizdan yetib kelgan. buyuk allomalarimizdan a.avloniy tarbiyaning inson hayotida zarurligini nazarda tutib «tarbiya-hayot yo mamot» deb ta’kidlagan …

10 / 42

qadriyatlardan keng foydalanishi, tarbiyaviy ta’sirga ega bo‘lgan manbalarni ajrata bilishi, o‘quvchilar jamoasining tarbiyalanganlik darajasini o‘rganib, unga tarbiyaviy ta’sir ko‘rsatish mahoratiga ega bo‘lishi, tarbiyaviy tadbirlar uchun metodlarni tanlashi, ko‘zlangan maqsadga erishish chora-tadbirlarini ko‘ra bilishi, ilg‘or tajribalarni kuzatib, tahlil qilishi, undan ijodiy foydalanishi, yangi ilg‘or pedagogik texnologiyani joriy etishi, tarbiyaviy tadbirlarni o‘quvchilar ruhiyatiga qanchalik ijobiy ta’sir etganini kuzatishi, uni yanada rivojlantirishi, takomillashtirishi, tarbiyaviy ishlarning samaradorligini oshirishda o‘z bilimini tarkibiy ravishda boyitib borishi lozim. tarbiyaviy ishlarni tashkil qilishning uslubiy-metodologik asosi o‘tmish xalq og‘zaki ijodiyoti va yozma yodgorliklari, xalq arboblari, markaziy osiyolik mutafakkir, ma’rifatparvar olim, pedagoglarning boy merosidir. shu bilan birga, islom dini va tasavvuf olamiga oid ta’limotlari, hadis va hadisshunos olimlarning ijodiyoti, g‘arb va sharq olimlarining she’rlarini o‘qish, tahlil qilish orqali tarbiyaviy ishlarni bolalar qalbiga yetkazishning qonun-qoida, usul va yo‘llarini bilish muhim ahamiyat kasb etadi. ayniqsa, mustaqil o‘zbekistonda komil inson tarbiyasiga oid ilmiy-metodik, ommaviy adabiyotlar, shuningdek, o‘zbekiston birinchi respublika birinchi prezidenti i.a.karimovning va …

Want to read more?

Download all 42 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""maktabgacha ta’lim tarbiyani tashkil etish texnologiyasi""

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi urganch davlat pedagogika instituti pedagogika fakulteti maktabgacha ta’lim va tabiiy fanlar kafedrasi maktabgacha ta’lim yo‘nalishi 2-bosqich 238- guruh talabasi xolboyeva aloxon gulomjon qizi “maktabgacha ta’lim tarbiyani tashkil etish texnologiyasi” fanidan kurs ishi mavzu: ilk yoshli bolalarni tarbiyalashning o‘ziga xosligi bajardi: ___________________________ qabul qildi: ___________________________ baho: ____________________________ urganch -2025 y. mundarija kirish.………………………………………………………………………….3-bet asosiy qism. i bob. 1.1. tarbiya ijtimoiy hodisa………………………………………………….6-bet 1.2. tarbiyaning bola hayotidagi ahamiyati ……......………………………12-bet i bob bo‘yicha xulosalar ii bob 2.1.ilk yoshdagi bolalarni tarbiyasining o‘zi...

This file contains 42 pages in DOCX format (880.2 KB). To download ""maktabgacha ta’lim tarbiyani tashkil etish texnologiyasi"", click the Telegram button on the left.

Tags: "maktabgacha ta’lim tarbiyani t… DOCX 42 pages Free download Telegram