nemis tarixiy maktabi va uning o‘ziga xos xususiyatlari

DOCX 17 pages 39.0 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 39.0 KB

File type DOCX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

mavzu: nemis tarixiy maktabi va uning o‘ziga xos xususiyatlari kirish reja 1. nemis tarixiy maktabining paydo bo‘lishi va shakllanish sharoiti 2. maktab vakillari va ularning asosiy g‘oyalari 3. nemis tarixiy maktabining metodologiyasi va xususiyatlari 4. tarixiy maktabning institutsional iqtisodiyotga ta’siri xulosa. foydalanilgan adabiyotlar kirish institutsional iqtisodiyot fanining shakllanishi va rivojlanishida nemis tarixiy maktabi alohida o‘rin tutadi. xix asrning ikkinchi yarmida klassik iqtisodiy nazariyaning abstrakt va umumiy xulosalariga qarshi paydo bo‘lgan bu maktab iqtisodiy jarayonlarni tarixiy, ijtimoiy va institutsional sharoitlar bilan bog‘lab o‘rganishni ilgari surdi. nemis tarixiy maktabi vakillari iqtisodiyot faqat iqtisodiy qonunlar yig‘indisi emas, balki u milliy madaniyat, an’analar, huquqiy tizim va davlat institutlari ta’siri ostida shakllanuvchi murakkab ijtimoiy tizim ekanini ta’kidlashgan. shu jihatdan, nemis tarixiy maktabi hozirgi zamon institutsional iqtisodiyotining g‘oyaviy ildizlaridan biri hisoblanadi. ular iqtisodiy faoliyatni real tarixiy muhitda tahlil qilish, shuningdek, iqtisodiy institutlarning (davlat, bozor, korxona, oila va boshqalar) o‘zaro ta’sirini o‘rganish zarurligini asoslab berganlar. iqtisodiyot fani …

2 / 17

, har bir xalqning iqtisodiy tizimi o‘sha xalqning tarixiy tajribasi, urf-odatlari, huquqiy me’yorlari, davlat siyosati va ijtimoiy institutlari bilan chambarchas bog‘liq bo‘ladi. shu bois ular iqtisodiy qonunlarni “umumiy” yoki “absolyut” deb emas, balki tarixiy shartlangan va nisbiy deb talqin qilganlar. bu yondashuv keyinchalik institutsional iqtisodiyot rivojiga katta ta’sir ko‘rsatdi. chunki institutsional iqtisodiyot ham iqtisodiy tizimning asosiy harakatlantiruvchi kuchi sifatida institutlar — ya’ni qonunlar, an’analar, tashkilotlar, va ijtimoiy qadriyatlar rolini o‘rganadi. nemis tarixiy maktabi shu ma’noda zamonaviy institutsional tahlilning g‘oyaviy poydevorini yaratgan. nemis tarixiy maktabi shuningdek, iqtisodiyotning davlat boshqaruvi va ijtimoiy adolat tamoyillari bilan uyg‘unlashgan holda rivojlanishini qo‘llab-quvvatladi. ularning qarashicha, davlat iqtisodiy jarayonlarga aralashmasligi emas, balki uni tartibga soluvchi va ijtimoiy manfaatlarni himoya qiluvchi kuch sifatida faol rol o‘ynashi lozim. bu g‘oya keyinchalik germaniyada “ijtimoiy bozor iqtisodiyoti” konsepsiyasining shakllanishiga zamin yaratgan. shunday qilib, nemis tarixiy maktabi iqtisodiy tafakkur tarixida o‘ziga xos o‘rin tutadi. u iqtisodiy nazariyani inson, jamiyat, madaniyat va tarixiy …

3 / 17

alishdir. bu maktab iqtisodiy jarayonlarni tarixiy, ijtimoiy va madaniy sharoitlarda o‘rganish zarurligini ta’kidlagan. 1. paydo bo‘lish davri: nemis tarixiy maktabi 1840–1860-yillar oralig‘ida germaniyada shakllandi. bu davrda germaniya siyosiy jihatdan bo‘linib ketgan, iqtisodiy jihatdan esa birlashish jarayonini boshdan kechirayotgan edi. 2. shakllanishiga sabab bo‘lgan omillar: 1. klassik iqtisodiy nazariyaga qarshi tanqid: ingliz klassik iqtisodchilari (a. smit, d. rikardo) iqtisodiy qonunlarni umumiy va abadiy deb qaragan bo‘lsa, nemis olimlari bu yondashuvni tor deb hisoblab, iqtisodiy qonunlar vaqt va joyga qarab o‘zgaradi deb ta’kidladilar. 2. germaniyaning iqtisodiy va siyosiy holati: o‘sha paytda germaniya birlashmagan, ko‘plab knyazlik va qirolliklarga bo‘lingan edi. bu sharoitda iqtisodiy taraqqiyot uchun tarixiy tajriba va milliy o‘ziga xoslikni hisobga olish zarur edi. 3. tarixiy fanlarning rivoji: xix asrda tarix, etnografiya va sotsiologiya fanlarining rivojlanishi iqtisodiyotni ham tarixiy jarayon sifatida ko‘rishga turtki berdi. 4. milliy iqtisodiy siyosat zarurati: germaniyada milliy sanoatni rivojlantirish, ichki bozorni shakllantirish, iqtisodiy mustaqillikka erishish muhim vazifa edi. …

4 / 17

y siyosatni davlat tomonidan boshqarish tarafdori bo‘ldilar. · uchinchi bosqich (xx asr boshlarida): “yosh tarixiy maktab”. asoschilari – vernar zombart, maks veber. ular iqtisodiyotni ijtimoiy fanlar bilan birlashtirishga harakat qilib, “institutsionalizm” va “sotsiologik iqtisodiyot” yo‘nalishlariga asos soldilar. 2. maktab vakillari va ularning asosiy g‘oyalari 1. gustav von schmoller (1838–1917) · asosiy g‘oyalari: · iqtisodiy qonunlar tarixiy sharoitga bog‘liq. · iqtisodiyotni faqat matematik nazariyalar bilan emas, balki tarixiy va ijtimoiy kontekst bilan o‘rganish kerak. · ijtimoiy islohotlar va davlatning iqtisodiyotga aralashuvi muhim. 2. wilhelm roscher (1817–1894) · asosiy g‘oyalari: · iqtisodiy qonunlar tarixiy rivojlanish jarayonida shakllanadi. · qonunlarni aniqlash uchun iqtisodiy tarixni o‘rganish zarur. · iqtisodiy jarayonlar bir-biriga bog‘liq va evolyutsion xarakterga ega. 3. bruno hildebrand (1812–1878) · asosiy g‘oyalari: · iqtisodiyotni tarixiy kontekstda o‘rganish muhim. · iqtisodiy qonunlarni universal va statik qoidalar bilan tushuntirish mumkin emas. · jamiyatning ijtimoiy tuzilishi iqtisodiy rivojlanishga ta’sir qiladi. nemis tarixiy maktabining asosiy xususiyatlari: 1. …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nemis tarixiy maktabi va uning o‘ziga xos xususiyatlari"

mavzu: nemis tarixiy maktabi va uning o‘ziga xos xususiyatlari kirish reja 1. nemis tarixiy maktabining paydo bo‘lishi va shakllanish sharoiti 2. maktab vakillari va ularning asosiy g‘oyalari 3. nemis tarixiy maktabining metodologiyasi va xususiyatlari 4. tarixiy maktabning institutsional iqtisodiyotga ta’siri xulosa. foydalanilgan adabiyotlar kirish institutsional iqtisodiyot fanining shakllanishi va rivojlanishida nemis tarixiy maktabi alohida o‘rin tutadi. xix asrning ikkinchi yarmida klassik iqtisodiy nazariyaning abstrakt va umumiy xulosalariga qarshi paydo bo‘lgan bu maktab iqtisodiy jarayonlarni tarixiy, ijtimoiy va institutsional sharoitlar bilan bog‘lab o‘rganishni ilgari surdi. nemis tarixiy maktabi vakillari iqtisodiyot faqat iqtisodiy qonunlar yig‘indisi emas, balki u milliy ma...

This file contains 17 pages in DOCX format (39.0 KB). To download "nemis tarixiy maktabi va uning o‘ziga xos xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: nemis tarixiy maktabi va uning … DOCX 17 pages Free download Telegram