muslihiddin sa’diy sheroziyning guliston asarida ustoz va shogird haqidagi

DOCX 20 sahifa 53,8 KB Bepul yuklash

20 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 53,8 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 20

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (6 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 20

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi urganch davlat pedagogika instituti pedagogika fakulteti pedagogika yo`nalishi 242-guruh talabasi tursunbayeva shirinning mutaxasislikka kirish fanidan mustaqil ishi mavzu: muslihiddin sa’diy sheroziyning guliston asarida ustoz va shogird haqidagi. bajardi: _______________________ qabul qildi: _______________________ urganch 2025 biz o‘zbek adabiyoti tarixini, adabiyotini o‘rganar ekanmiz, boy madaniy-adabiy an’analarga ega bo‘lgan xalqimizning sharqdagi ko‘pgina qo‘shni-qardosh xalqlar bilan yaqin aloqada bo‘lib kelganliklarini ko‘ramiz. turli etnik qatlamlarga mansubliklaridan qat’iy nazar o‘zbek, tojik, ozarbayjon va sharqdagi qator boshqa xalqlar asrlar davomida deyarli bir-xil siyosiy-ijtimoiy sharoitda yashaganlar, ishlab chiqarishda birga qatnashganlar, zulm va zo‘rlikka qarshi birgalashib bosh ko‘targanlar. bu xalqlar o‘rtasidagi madaniy-adabiy aloqalar shu zaminda paydo bo‘lgan va rivojlangan. sharq xalqlari o‘rtalaridagi munosabatlar qardoshlik, vafodorlik asoslariga qurilgan bo‘lib, bu xalqlarning bir-biriga yaqinlashuvi, o‘rtada jonli mushtarak bir madaniyat yaratishga yordam berib keldi. xonlar, beklar o‘rtasida butun o‘rta asr davomida hukmron bo‘lib kelgan qonli urushlar, nifoqlar xalqning ma’naviy jipsligiga rahna sololmadi. o‘zbek adabiyotining …

2 / 20

tojik tilidagi adabiyot taraqqiyotida o‘zbek, ozarbayjon va boshqa xalqlarning ham hissasi mavjud. shayx muslihiddin sa’diy sheroziy fors-tojik mumtoz adabiyotining ulug‘ namoyondalaridan biridir. u 1204-1208-yillar orasida sherozda tug‘ildi. 1291/92 yillarda vafot etgan. sa’diy dastlabki ma’lumotini sherozda oldi, keyin bag‘dodning mashhur “nizomiya” madrasasida o‘qidi. madrasa tahsilidan keyin sa’diy ko‘p yillik uzoq safarga jo‘nab, sharqning bir qancha mamlakatlarini kezib chiqdi va ahli saliblar qo‘liga asir tushdi. bir muncha vaqtdan so‘ng xalablik bir do‘sti uni asirlikdan ozod etib oldi. “bo‘ston” asari bilan shuhrat qozongan sa’diyni fors viloyatining hokimi abubakr ibn sa’diy zangiy o‘z saroyiga taklif qildi. sa’diy unga bag‘ishlab bir necha qasida yozadi, ammo saroyga bormaydi. chunki u: “ba dast ohaki tafta kardan xamir, beh az dast bar sina peshi amir” (o‘tdek ohakni qo‘l bilan qorib xamir qilmoq, amir oldida qo‘lni ko‘ksiga qovushtirib turishdan yaxshiroq) deb hisoblar edi. sa’diy butun kuch-qudratini badiiy ijodga bag‘ishladi, hayot tajribalarini, safar taassurotlarini, orzu armonlarini badiiy asarlarida mujassamlantirdi. sa’diy …

3 / 20

ga bo‘lingan. bu boblar: 1. adolat 2. ehson 3. ishq 4. tavozu’ 5. rizo 6. qanoat 7. tarbiya 8. shukur 9. tavba 10. xotima sa’diy bu asarida axloqiy-ta’limiy qarashlarini ibratli kichik hikoyalarga va didaktik lirik she’rlarga mujassamlantiradi. “guliston” nasriy axloqiy-ta’limiy asar bo‘lib, sakkiz bobga bo‘lingan. 1. podsholarning xislati 2. darveshlarning axloqi 3. qanoatning yaxshiligi 4. xomushlikning foydasi 5. ishq va yoshlik 6. notavonlik va qarilik 7. tarbiyaning kuchi 8. suhbat odobi sa’diy har bir bobda shu masalalarga muvofiq kichik hajmli ibratli hikoyalar keltiradi, she’riy parchalarda yoki hikmatli so‘zlarda “qissadan hissa” chiqariladi. sa’diy sheroziy o‘z ijodiyoti bilan sharq va g‘arb xalqlari adabiyotiga samarali ta’sir etdi. uning “guliston”idan ilhomlangan abdurahmon jomiy “bahoriston” asarini, majididdin xofiy “xoriston” va habib kaoniy sheroziy “pareshon” asarlarini yaratdilar. navoiy, bobur, munis, ogahiy, furqat va avloniy kabi o‘zbek yozuvchilari sa’diyni ustoz san’atkor sifatida ta’riflaydilar, undan o‘rganadilar va ayrim g‘azallariga nazira va taxmislar bitganlar. volter, lafonten va gyote kabi …

4 / 20

tarjimon sifatida o‘zbek mumtoz adabiyoti va o‘zbek tili taraqqiyotiga muhim hissa qo‘shgan shoirdir. sayfi saroyi “qamishli yurt”da – hozirgi xorazm viloyatining sariqamish qishlog‘i deb taxmin qilinadi − tug‘ilgan. bilim olmoq uchun g‘urbat va musofirlikda yurt kezadi. nihoyat oltin o‘rda davlatining saroyiga kelib qo‘nim topadi. she’riyat bilan shug‘ullanadi, sayfi saroyi nomi bilan shuhrat topadi. sayfi saroyidan bizga adabiy meros bo‘lib bir qancha g‘azal, qasida, qit’a, ruboiy, chiston, “suhayl va guldursun” dostoni, “sindbodnoma”, “guliston” kabi asarlarning erkin tarjimalari yetib kelgan. sayfi saroyi zamonasining mohir san’atkoridir. u badiiy so‘z sirlarini yaxshi idrok etgan, she’riyat qonun-qoidalarini mukammal egallagan shoirdir. sayfi saroyining “guliston” asarining tarjimasi haqida fikr yuritishdan oldin shayx sa’diyning “guliston” asari, uning yozilish sabablari, maqsad va g‘oyalari haqida ma’lumot bermoqchimiz. sa’diy o‘zining “guliston” asarini yozishga kirishishdan oldingi holati, o‘y-fikr va mulohazalari, asarning yozilish sabablari haqidagivoqealarini quyidagicha bayon etadi. bir kun kechasi o‘tgan kunlarimni eslab, behuda ketgan umrimga afsus-nadomatlar chekar, ko‘nglim uyi toshini olmos …

5 / 20

n, mag‘rurlik qilmog‘i zinhor. puling yo‘q, bozorda nima qilasan, qo‘rqaman sallangdan ajrab kelasan. kimki o‘z hosilin xom yeb tugatar, kuz kuni xirmondan mashoqlar terar.[footnoteref:1] [1: sa'diy. guliston, t., 1968. 12-bet. g‘.g‘ulom, sh.shomuhammedov, r.komilov tarjimalari.] shunday xayollarga borib, o‘ylab ko‘rganimdan so‘ng oxirida pushaymon qilmaslik va kelgusida o‘z sha’nimga quyidagi baytni ep bilmaslik uchun xilvatga chekinishim, do‘stlar suhbatini tark qilishim, siyna daftaridagi behuda so‘zlardan qutulishim kerak, degan qarorga keldim. biror burchakda tilsiz, gungu lol o‘tirguvchi odam, tilini tiymoqni bilmovchi kishidan afzalu ko‘rkam. shu vaqt bir mahallar g‘am kajavasida hamrohim, hujramda dilxohim bo‘lgan do‘stlarimdan biri, eski odati bo‘yicha, eshigimdan kirib keldi. u qanchalar hazil-mutoyibalar qilmasin, men unga javob bermadim, ibodatdan bosh ko‘tarmadim. shunda uning ko‘ngli o‘ksidi, menga qarab dedi: bukun so‘zlamoqqa senda imkon bor, har qancha yaxshi so‘z topsang, aytib qol. ertaga ajalning elchisi kelgach, tiling qimirlashga topmagay majol. yaqin do‘stlarimdan biri unga voqeani tushuntirib dediki, “sa’diy qolgan umrini toat-ibodatda, xomushlik, sukunatda kechirmoqqa …

6 / 20

sizlik: gap kelganda gapirmay, zarur chog‘da jim turmay, bo‘lib ketish so‘zamol. xulosai kalom, u bilan so‘zlashmaslikning ilojini topa olmadim, shunday odam suhbatidan yuz o‘girishni muruvvatdan deb bilmadim, zeroki, u mening samimiy o‘rtog‘im, sadoqatli do‘stim edi. zarurat yuzasidan gaplashmoqqa boshladik-da, shavqu zavqqa to‘lgan holda sayr etgali shahar tashqarisiga chiqdik. fasli navbahor, qahraton sovuqning kuchi ketgan, gulu chechaklar davroni yetgan edi. daraxtlar ustida yashil ko‘ylagi bayramda baxtlilar kiyganday yangi... do‘stlarimizdan birining bog‘ida tunab qolishga to‘g‘ri keldi. bu juda ajoyib bir joy bo‘lib, g‘oyatda safobaxsh, dilrabo, daraxtlari bir-biriga ayqashib ketgan, yeriga rango-rang shisha parchalari to‘shalganga o‘xshar, tepadan osilib turgan uzum boshlari esa “surayyo” yulduzlar turkumini eslatadi. irmoqlar shildiroq, jannatday bog‘lar, qushlarning sayrashi mukammal, mavzun. o‘ru qir lolalar bilan rango-rang, mevali daraxtlar ajib gunogun. daraxtdan quyiga tushgan ko‘lanka yerlarni gilamday bezar bus-butun. erta tongda shaharga qaytmoq fikri bog‘da qolmoq orzusidan g‘olib kelgan mahalda, do‘stim etagini atirgul, rayhon, sunbul, nozbo‘ va boshqa gullar bilan to‘ldirib, …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 20 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"muslihiddin sa’diy sheroziyning guliston asarida ustoz va shogird haqidagi" haqida

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi urganch davlat pedagogika instituti pedagogika fakulteti pedagogika yo`nalishi 242-guruh talabasi tursunbayeva shirinning mutaxasislikka kirish fanidan mustaqil ishi mavzu: muslihiddin sa’diy sheroziyning guliston asarida ustoz va shogird haqidagi. bajardi: _______________________ qabul qildi: _______________________ urganch 2025 biz o‘zbek adabiyoti tarixini, adabiyotini o‘rganar ekanmiz, boy madaniy-adabiy an’analarga ega bo‘lgan xalqimizning sharqdagi ko‘pgina qo‘shni-qardosh xalqlar bilan yaqin aloqada bo‘lib kelganliklarini ko‘ramiz. turli etnik qatlamlarga mansubliklaridan qat’iy nazar o‘zbek, tojik, ozarbayjon va sharqdagi qator boshqa xalqlar asrlar davomida deyarli bir-xil siyosiy-ijtimoiy sharoitda yashaganlar,...

Bu fayl DOCX formatida 20 sahifadan iborat (53,8 KB). "muslihiddin sa’diy sheroziyning guliston asarida ustoz va shogird haqidagi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: muslihiddin sa’diy sheroziyning… DOCX 20 sahifa Bepul yuklash Telegram