sharqning uyg’onish davri va unda ta’lim-tarbiya masalalarini rivojlanishi

PPT 22 pages 4.5 MB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.5 MB

File type PPT

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

slayd 1 mavzu: sharqning uyg’onish davri va unda ta’lim-tarbiya masalalarini rivojlanishi. sharq alomalarining talimga qo’shgan hissalari sharqda talim-tarbiyaning rivoji xulosa xalifalikning har bir yirik shahrida ix asrda barcha uchun mo’ljallangan ommaviy kutubxona faoliyat yuritgan. aristotel, platon, pifagor, evklid, arximedlarning asarlari arablarga yaxshi tanish bo’lgan. amir ali ibn ma’mun davrida xorazmda ma’mun akademiyasi quriladi. unda markaziy osiyo olimlari tadqiqotlar olib boradilar. bu ma’mun akademiyasiga abu rayhon beruniy rahbarlik qiladi. bag’dod va damashqda maxsus qurilgan rasadxonalarda buyuk matematiklar bilan birga, ulardan qolishmaydigan iqtidorli astronomlar ham ishlaganlar. ular yer atrofini hisoblab chiqishgan, osmondagi yulduzlar holatini ba’yon etishgan . o’sha davrning eng buyuk allomalaridan biri al-beruniy edi. u geografiya, tarix, astronomiya va xatto she’r tuzish san’atiga doir ham asarlar yozgan. abu rayxon beruniy abu nasr ibn iroq mansur qo’lida tahsil oladi. u yashagan davrda,ya’ni 995-yil kat shahri gurganch amiri ma’mun i tomonudan bo’ysundiriladi.beruniy bu vaqtda ray shahrida yashashga majbur bo’ladi.lekin ma’mun i 998-yil vafot …

2 / 22

$oqiya” tarixiy etnografik asar bo’lib,unda turli xalqlarning yil hisoblari,hayitlari,marosimlari, urf-odatlari, rasm-rusumlari, afsonalari xususida ma’lumot beradi. beruniy hayitlarni ikki turga ajratadi. 1. tabiiy yil fasllari almashinuviga bag’ishlangan:yil boshi bayrami,yasharish va ochilish bayrami, gulxanda isinish bayrami,yog\lik non yeyish kuni,mmina kechasi. 2.diniy marosimlar(islomgacha) arvohlar uchun qabrlarga ovqatlar qo’yadigan hayit. xorazm ma’mun akademiyasi abu rayxon beruniy ulkan olimgina bo’lib qolmay fan tashkilotchisi sifatida “ma’mun” akademiyasi nomi bilan mashhur bo’lgan “majlisi ulamo”da xizmat qilgan paytida yaqqol namoyon bo’lgan. 1004-1017-yillar orasida beruniy xorazmda ma’muniylar sulolasi bilan yaqin aloqada bo’lgan. 1009-yildan boshlab gurganjdagi ilmiy markazga rahnamolik qilgan. beruniy tarix, adabiyot, etnografiya kabi sohalarda asarlar yaratgan. afsuski, tarixga oid asarlari bizgacha yetib kelmagan. ammo beruniy tarix bilan qiziqqan paytida bir muammo borligini aytgan. u turli xalqlarning tarixlarida vaqt hisobida tafovutlar,ularni maqbul tarzda muvofiqlashtirish masalasi edi.bu haqda beruniyning o’zi yozadi:”adiblardan biri mendan xalqlar haqidagi tarixlar,ularning boshlanihslari,shaxobchalari,ya’ni oylar va yillari ustida u tarix egalarining ixtiloflari va ularning sabablari va mashhur …$

3 / 22

, qoshg’ariy “ samarqand -semizkand, toshkand - shosh, o’zkand, tunkand nomlarining barchasi tur kchadir”deb ta’kidlaydi. beruniy kashmirda va atroflarida turklar yashashini ta’kidlasa.qoshg’ariy “kashmir-turk ellarida bir shaharning nomi”deb yozadi. abu rayxon beruniy (973-1048) va mahmud qoshg’ariylar (xi asr ikkinchi yarmi)asarlarini qiyosiy o’rganish. beruniy buxoro vohasidagi boykand shahri dazruyin nomi bilan mashhurligini yozadi.qoshg’ariy esa “ba’zilar butun movarounnahrni turklar o’lkalaridan de b hisoblaganlar .u yaykandan boshlanadi. uning bir oti dizruyindir. u sariqligiga ko’ra, mis shahri demakdir, bu buxoroga yaqindir deb ta’kidlaydi beruniy va qoshg’ariy asarlari ustida tadqiqot olib borgan sharqshunos olimlardsan i.yu.krachkovskiy,s.volin, sh.ultashilarning asarlarida ma’lumotlarni o’xshashligini, qoshg’ariy geografik nomlarni beruniydan olganligini ta’kidlaydilar” hozirgi poykand – buxorodan 44 km janubi – g’arbda, jonbor va qorako’l chegarasida joylashgan ko’hna poykand xarobasi viii asr o’rtasidan boshlab xalifalar kutubxonasi uchun falsafa, matematika, meditsina, astronomiyaga oid asarlar yunon, sur’oniy va fors tillaridan arab tiliga o’girilgan. bag’dodda horun ar-rashid davrida olimlar va tarjimonlar uchun maxsus “bayt ul hikmat” (“donishmandilk …

4 / 22

hlik harakati namoyondalari mahmudxo’ja behbudiy abdurauf fitrat abdulla avloniy munavvar qori abdurashidxon o’g’li mahmudxo’ja behbudiy “ usuli jadid” maktabi qonun qoidalarini gaspiralibey va uning maqolalaridan o’rgangan. u “usuli jadid” maktablari uchun bir qancha darsliklar yozgan. “qisqacha umumiy jug’rofiya”, “bolalar maktubi”, “aholi jug’rofiyasiga kirish”, “rossiyaning qisqacha jug’rofiyasi”, “amaliyot islomi”, “islomning qisqacha tarixi” kabi asarlari bor. * munavvar qori abdurashidxon o’g’li xx asrning birinchi choragida faqat turkistonda emas, rossiya musulmoni ziyolilari orasida ham mashhur bo’lgan. u toshkentda “usuli saftiya” maktabini ochadi. 1917-yilda u “sho’royi islomiya” raisining movuni lavozimiga saylanadi. 1918-yilda esa toshkent shahrida “turk o’chog’i” ilmiy madaniy jamiyatini ochadi. a. avloniy bola tarbiyasini nisbiy ravishda quyidagi 4 bo’limga ajratiladi. 1 2 3 4 tarbiyaning zamoni badan tarbiya fikr tarbiyasi ahloq tarbiyasi. * jadidchilarning ta’lim-tarbiya haqidagi qarashlari suv qaysi rangdagi idishda bo’lsa, o’sha rangda tovlangan kabi bolalar ham qanday muhitda bo’lsalar, o’sha muhitning har qanday ahloq va odatni qabul qiladilar.(abdurauf fitrat)

5 / 22

sharqning uyg’onish davri va unda ta’lim-tarbiya masalalarini rivojlanishi - Page 5

6 / 22

sharqning uyg’onish davri va unda ta’lim-tarbiya masalalarini rivojlanishi - Page 6

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sharqning uyg’onish davri va unda ta’lim-tarbiya masalalarini rivojlanishi"

slayd 1 mavzu: sharqning uyg’onish davri va unda ta’lim-tarbiya masalalarini rivojlanishi. sharq alomalarining talimga qo’shgan hissalari sharqda talim-tarbiyaning rivoji xulosa xalifalikning har bir yirik shahrida ix asrda barcha uchun mo’ljallangan ommaviy kutubxona faoliyat yuritgan. aristotel, platon, pifagor, evklid, arximedlarning asarlari arablarga yaxshi tanish bo’lgan. amir ali ibn ma’mun davrida xorazmda ma’mun akademiyasi quriladi. unda markaziy osiyo olimlari tadqiqotlar olib boradilar. bu ma’mun akademiyasiga abu rayhon beruniy rahbarlik qiladi. bag’dod va damashqda maxsus qurilgan rasadxonalarda buyuk matematiklar bilan birga, ulardan qolishmaydigan iqtidorli astronomlar ham ishlaganlar. ular yer atrofini hisoblab chiqishgan, osmondagi yulduzlar holatini ba’yon etishgan . o’s...

This file contains 22 pages in PPT format (4.5 MB). To download "sharqning uyg’onish davri va unda ta’lim-tarbiya masalalarini rivojlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: sharqning uyg’onish davri va un… PPT 22 pages Free download Telegram