metrologiya bo`yicha asosiy atamalar. o`lchashlarning usullari va turlari. kattaliklar

DOC 161.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1709539853.doc metrologiya bo`yicha asosiy atamalar. o`lchashlarning usullari va turlari. kattaliklar reja: 1. metrologiya bo`yicha asosiy atamalar 2. o`lchashlarning usullari va turlari. 3. kattaliklar metrologiya bo`yicha asosiy atamalar metrologiyada bot-bot ishlatiladigan ayrim tushunchalar quyidagilardan iborat: metrologiya – o`lchashlar, ularning birliligini ta’minlash usullari va vositalari hamda kerakli aniqlikka erishish yo`llari haqidagi fan. nazariy metrologiya – metrologiyaning fundamental asoslarini ishlab chiqish predmeti bo`lgan sohasidagi metrologiya bo`limi. qonunlashtiruvchi metrologiya – metrologiya bo`yicha milliy idora faoliyatiga qarashli va birliklar, o`lchash usullari, o`lchash vositalari va o`lchash laboratoriyalariga davlat talablarini o`z ichiga olgan metrologiya qismi. amaliy metrologiya – nazariy metrologiya ishlanmalarini va qonunlashtiruvchi metrologiya qoidalarini amaliy qo`llanish masalalari bilan shug`ullanuvchi metrologiya bo`limi. kattalik – sifat jihatidan ajratilishi va miqdor jihatidan aniqlanishi mumkin bo`lgan hodisalar, moddiy tizim, moddaning xossasidir. o`lchanadigan kattalik – o`lchash vazifasining asosiy maqsadiga muvofiq o`lchanishi lozim bo`lgan, o`lchanadigan yoki o`lchangan kattalik. kattalik o`lchami – muayyan miqdoriy ob’ekt, tizim, hodisa yoki jarayonga tegishli bo`lgan kattalikning miqdoriy …

da ifodalangan va zarur aniqlikda ma’lum bo`lgan bir yoki bir nechta berilgan o`lchamlarning kattaligini qayta tiklash va (yoki) saqlash uchun mo`ljallangan o`lchash vositasi. etalon (o`lchashlar shkalasi yoki birligi etaloni) – kattalikning o`lchamini qiyoslash sxemasi bo`yicha quyi vositalarga uzatish maqsadida shkalani yoki kattalik birligini qayta tiklash va (yoki) saqlash uchun mo`ljallangan va belgilangan tartibda etalon sifatida tasdiqlangan o`lchashlar vositasi yoki o`lchash vositalarining majmui. birlamchi etalon – birlikni mamlakatda (shu birlikni boshqa etalonlariga nisbatan) eng yuqori aniqlik bilan qayta tiklanishini ta’minlaydigan etalon. maxsus etalon – birlikning alohida sharoitlarda qayta tiklanishini ta’minlaydigan va bu sharoitlar uchun birlamchi etalon bo`lib xizmat qiladigan etalon. davlat etaloni – davlat hududida ushbu kattalikning boshqa barcha etalonlari bilan qayta tiklanadigan, birliklarning o`lchamlarini aniqlash uchun asos sifatida xizmat qilishi vakolatli davlat idorasining qarori bilan tan olingan etalon. ikkilamchi etalon – birlikning o`lchamini mazkur birlikning birlamchi etalonidan oladigan etalon. nusha-etalon – birlikning o`lchamini ishchi etalonlarga uzatish uchun mo`ljallangan ikkilamchi etalon. …

lari va boshqa me’yoriy hujjatlarga muvofiq o`lchashlar birliligiga erishish va saqlashga qaratilgan metrologik xizmatlar faoliyati. metrologik xizmat – mx o`lchashlar birliligini ta’minlash ishlarini bajarish va metrologik tekshiruv va nazoratni amalga oshirish uchun qonunga muvofiq tashkil etiladigan xizmat. davlat metrologik xizmati – mamlakatda o`lchashlar birliligini ta’minlash bo`yicha ishlarni mintaqalararo va sohalararo darajada bajaruvchi va davlat metrologik tekshiruvi va nazoratini amalga oshiruvchi metrologik xizmat. davlat boshqaruv idorasining metrologik xizmati – mazkur vazirlik (mahkama) doirasida o`lchashlar birliligini ta’minlash ishlarini bajaruvchi va metrologik nazorat hamda tekshiruvini amalga oshiruvchi metrologik xizmat. yuridik shaxs metrologik xizmati – mazkur muassasa (tashkilot) da o`lchashlar birliligini ta’minlash ishlarini bajaruvchi va metrologik tekshiruv hamda nazoratini amalga oshiruvchi metrologik xizmat. metrologiya bo`yicha milliy idora – davlatda o`lchashlar birliligini ta’minlash ishlariga rahbarlikni bajarishga vakolatli davlat boshqaruv idorasi. metrologik tekshiruv – o`lchash jarayoni elementlarini me’yoriy hujjatlar talablariga muvofiqligini aniqlash va tasdiqlashni o`z ichiga olgan vakolatli idoralar va shaxslar faoliyati. metrologik nazorat – o`lchash …

hash vositalarini ishlab chiqish, yaratish (ta’mirlash, sotish, ijaraga berish) uchun lisenziya - davlat metrologiya xizmati tomonidan yuridik va jismoniy shaxslarga beriladigan, mazkur faoliyat turlari bilan shug`ullanish xuquqini guvohlantiruvchi hujjat. kattaliklar kattaliklar ikki turga bo`linadi: real va ideal. ideal kattaliklar asosan matematika sohasiga tegishli va metrologiya fan sifatida bu bilan shug`ullanmasa-da, amalda o`lchash natijalarini qayta ishlashda matematik qonunlarga murojaat qilinadi. ideal kattaliklar u yoki bu o`lchash usullari yordamida aniqlanishi va ma’lum sharoitlarda xattoki xatolik ham bo`lmasligi mumkin, lekin real kattaliklar uchun bu jumla joiz emas. real kattaliklar, o`z navbatida, fizikaviy va nofizika-viy kattaliklarga bo`linadi. fizikaviy kattaliklar material ob’ektlarga, fizikaviy hodisalar va jarayonlarga xos kattalik sifatida aniqlanishi mumkin. fizikaviy kattaliklar asosan tabiiy va texnikaviy fanlar doirasida o`rganiladi va ular miqdor jihatidan o`lchanadi. ayrim fizikaviy kattaliklar esa baholanishi ham mumkin. nofizikaviy kattaliklar esa gumanitar fanlar (falsafa, sosiologiya, ekonomika, psixologiya va boshq.) amaliyotida qo`llanadi. nofizikaviy kattaliklar ballik tizim, testlar to`plamini, ekspert baholash, hisoblash koeffisientlaridan …

ng shkalasi - muayyan kattalikni o`lchash uchun boshlang`ich asos bo`lib xizmat qiladigan fizikaviy kattalikning tartiblashtirilgan qiymatlarining majmuasidir. fizikaviy kattalikni o`lchash jarayoni qandaydir fizik kattalik to`g`risida informasiya olish uchun dastavval uni anglash, ilg`ash, identifikasiyalash zarur, keyin esa tekshirilayotgan ob’yekt xossalarini hisobga olgan holda uni o`lchash masalasi belgilanadi. ilmiy tadqiqot o`tkazishda yoki ishlab chiqarishda biror fizikaviy kattalikni o`lchash uchun avvalo: 1) nima o`lchanishi kerak yoki real o`lchash ob’yekti aniqlanishi kerak va u ob’yekt qanday xossalarga ega va qanday kattaliklar orqali xarakterlanadi; 2) qanday vosita yordamida o`lchanadi, ya’ni talab etiladigan natijaga erishish uchun eng optimal variantli o`lchash vositasini tanlash va ishlatish zarur; 3) o`lchash qanday aniqlikda olib borilishi zarur. boshqacha qilib aytganda, dastavval o`lchash masalasi aniq belgilab olinishi kerak. istalgan o`lchashni kafolatlangan aniqlikda zarur natijalarni olishni ta’minlaydigan o`lchash operasiyalari va qoidalarining belgilangan majmui deb ta’riflash mumkin. bunda o`lchash operasiyalari o`lchash turi yoki ob’yektiga qarab juda murakkab xaraktyerda bo`lishi mumkin, ularning bajarilishi esa nafaqat …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "metrologiya bo`yicha asosiy atamalar. o`lchashlarning usullari va turlari. kattaliklar"

1709539853.doc metrologiya bo`yicha asosiy atamalar. o`lchashlarning usullari va turlari. kattaliklar reja: 1. metrologiya bo`yicha asosiy atamalar 2. o`lchashlarning usullari va turlari. 3. kattaliklar metrologiya bo`yicha asosiy atamalar metrologiyada bot-bot ishlatiladigan ayrim tushunchalar quyidagilardan iborat: metrologiya – o`lchashlar, ularning birliligini ta’minlash usullari va vositalari hamda kerakli aniqlikka erishish yo`llari haqidagi fan. nazariy metrologiya – metrologiyaning fundamental asoslarini ishlab chiqish predmeti bo`lgan sohasidagi metrologiya bo`limi. qonunlashtiruvchi metrologiya – metrologiya bo`yicha milliy idora faoliyatiga qarashli va birliklar, o`lchash usullari, o`lchash vositalari va o`lchash laboratoriyalariga davlat talablarini o`z ichiga olgan metrologiya...

DOC format, 161.0 KB. To download "metrologiya bo`yicha asosiy atamalar. o`lchashlarning usullari va turlari. kattaliklar", click the Telegram button on the left.

Tags: metrologiya bo`yicha asosiy ata… DOC Free download Telegram