oilada boshlang’ich sinf bolalarini tejamkorlikka o’rgatish metodikasi

DOCX 44 стр. 51,3 КБ Бесплатная загрузка

44 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 51,3 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 44

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (10 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 44

kurs ishi mavzu: oilada boshlang’ich sinf bolalarini tejamkorlikka o’rgatish metodikasi toshkent-2025 mundarija kirish 2 i bob .farzand tarbiyasida ijtimoiy muhitning ahamiyati. 4 1.1. oilada bola tarbiyasining o‘rni 4 1.2. tarbiya jarayonida bolalarga tejamkorlik tushunchalarini singdirish 15 ii.bob. bolalarni tejamkorlik ruhida tarbiyalash va uni amalga oshirishda topishmoq, maqol, ertaklardan foydalanish 28 2.1. bolalarni tejamkorlik ruhida tarbiyalash va uni amalga oshirishda topishmoq, maqol, ertaklardan foydalanish. 28 2.2. bolaning tejamkorlik sifatlarini shakllantirishda iqtisodiy tarbiyaning tutgan o’rni 33 xulosa 41 foydalanilgan adabiyotlar 42 kirish mavzuning dolzarbligi. mustaqil o`zbekistonimizning ravnaqi bugungi yosh, yangi avlodning har tomonlama to`llaqonli, barkamol shaxs sifatida shakllanishiga ko`p jihatdan bog`liqdir. chunki davlat mustaqil fikrlaydigan, ruhi komil, dili pok insonlar tomonidan quriladi va mustahkamlanadi. bu o`z navbatida o`zbekiston respublikasining “ta'lim to`g`risida”gi qonuni va “kadrlar tayyorlash milliy dasturi”ning qabul qilinganligi hamda ushbu hujjatlar mohiyatiga ko`ra uzluksiz ta'lim tizimining shakllanganligi ta'lim-tarbiya asoslarini yaratishda muhim ahamiyat kasb etadi. bugungi kunda o`zbekiston respublikasi maktabgacha ta'lim tizimida …

2 / 44

ning namunaviy ustavi hamda ota-onalar bilan tuziladigan namunaviy shartnoma, maktabgacha ta'lim muassasasining pedagogik kengashi, maktabgacha ta'lim muassasalari pedagog xodimlarning uslubiy birlashmalari to`g`risidagi nizomlar shular jumlasidandir. ushbu qabul qilingan hujjatlar maktabgacha ta'lim tizimining tashkiliy masalalarigina hal etib qolmasdan, balki uni mazmun jixatdan takomillashtirishga zamin yaratadi. kurs ishining maqsadi.maktabgacha tarbiya muassasasi tarbiyalanuvchilarini tejamkorlik ruhida tarbiyalash tizimini yaratishning pedagogik shart-sharoitlarini o‟rganishdan iborat. kurs ishining metodologik asosi. o`zbekiston respublikasining “ta'lim 4 to`g`risida”gi qonuni, “kadrlar tayyorlash milliy dasturi”, o`zbekiston respublikasi prezidentining nutq va ma'ruzalarida maktabgacha ta'limni rivojlantirish va yanada takomillashtirishga doir fikrlari hamda yondashuvlari, o`zbekiston respublikasi hukumati, xalq ta'limi vazirligining maktabgacha ta'limni sifat va samaradorligini ta'minlashga qaratilgan me'yoriy hujjatlari, 2012 yil 17 fevralda o`tkazilgan “yuksak bilimli va intellektual rivojlangan avlodni tarbiyalash – mamlakatni barqaror taraqqiy ettirish va modernizatsiya qilishning eng muhim sharti” mavzusidagi halqaro konferentsiya materiallari, mavzuga oid ilmiy-pedagogik, psixologik, metodik manbalar. bozor iqtisodiyotining maqsadi jamiyatning barcha a‟zolarini, jumladan, ota-onalarni, ularning farzandlarini amaliy hisob-kitobga va …

3 / 44

arzda, bolada oilaning moddiy ahvoli xasida tasavvur hosil bo„lishiga e‟tibor berilgan. hozirgi zamonda butun dunyoda ko„zga tashlayotgan oziq-ovqat, ichimlik suvi, foydali qazilmalar va shu kabi zaxiralarning kamayib borayotganligi, shuningdek, ahvoli sonining ortib ketayotganligi qator muammolarni keltirib chiqarayotganligi tejamkorlik, ishbilarmonlik, omilkorlik kabi qadriyatlarning umuminsoniy, umumbashariy ahamiyatini zarurligini ko„rsatib bermoqda. demak, tejamkorlik ishbilarmonlikni bir ko„rinishi sifatida qadriyat hisoblanib kelingan va u ma‟naviy-axloqiy mazmunga egadir. bu tushunchani bola ongiga singdirib borish ota-onaning vazifasini bo„lib, uni bajarish faqat shaxsiy ish bo„lmasdan, balki ijtimoiy ahamiyatiga molik hodisadir. chunki, bola o„zida tejamkorlik tuyg„usini shakllantira borib, faqat o„z mehnatini va o„zgalar mehnatini qadriga yetadigan bo„ladi. buni anglab yetish bolada o„zi, ota-onasi va 5 jamiyat yaratgan boyliklarni qadriga yetish, ularni asrab-avaylash ko„nikmasi va malakasi paydo bo„la boshlaydi. ota-onalar bolalarining kelajagini o„ylab, ularni ilk yoshlaridan mehnatga solib chiniqtirib boradilar. to„g„ri tarbiyaning eng ta‟sirli, eng samarali usuli ham shu mehnatdir. ota-onalar bolalarining mehnatiga hamma vaqt ham muhtoj bo„lavermaydilar, lekin bolani …

4 / 44

sh munosabatlari va ularni tartibga solib turadigan ijtimoiy qonun-qoidalar kishiga alohida ta‟sir qiladi. ijtimoiy aloqa, ya‟ni insonlararo o„zaro munosabat natijasida odam bolasi hayotga va mehnatga tayyorlanadi, kerakli tajriba va bilimlarni egallaydi. inson kamolotiga ijtimoiy muhitning ta‟siri turli tarixiy davrda (formatsiyalarda) turlicha bo„ladi, turli sotsial guruhlarga ham turlicha ta‟sir etadi. shunday ekan, hozirgi zamon pedagogika fani muhitga, uning inson rivojlanishidag„i ta‟sirining roliga alohida e‟tibor beradi. muhit tushunchasiga kiradigan ijtimoiy hayot voqealarining shaxsga ta‟siri g„oyat muhim ekanligini ko„rsatadi va ijtimoiy muhit abadiy emas, o„zgaruvchan deb qaraydi. shuning uchun muhit inson taqdirini belgilab beradigan omil deb hisoblanmaydi. ammo uning ta‟siri ham rad etilmaydi. tarbiya muhit kabi inson kamolotiga ta‟sir etuvchi tashqi omillardan 6 hisoblanadi. tarbiyaning xususiyati shundaki, u aniq maqsadni ko„zlab, insonda ijobiy fazilatlarni tarkib toptirish yo„lida tarbiyachi rahbarligida muntazam amalga oshirib boriladi. ammo tarbiya ta‟sirining kuchi va uning natijasi irsiyat va muhit kabi omillarning hamkorligi bilan belgilanadi. inson kamoloti irsiyat yo„li bilan …

5 / 44

natijasida orttiriladigan fazilatlardir. garchand inson kamolotiga ta‟sir etadigan omillar bir qancha bo„lsa ham, lekin maxsus tarbiya muassasalarida tarbiyachi rahbarligida amalga oshiriladigan tarbiya jarayoni yetakchi hisoblanadi. chunki, birinchidan, tarbiya ta‟sirida turli fazilatlar o„zlashtiriladi va bilim, ma‟lumot egallanadi, mehnat va texnik faoliyat bilan bog„liq ko„nikmalar, malakalar ham maxsus uyushtirilgan tarbiya orqali hosil qilinadi. ikkinchidan, tarbiya tufayli tug„ma kamchiliklarni ham o„zgartirib, shaxsni kamolga yetkazish mumkin. masalan, ko„rlar, gunglar ham o„qitilib, sog„lom kishilar qatori hayotga tayyorlanadi. uchinchidan, tarbiya yordamida muhitning salbiy ta‟sirini ham yo„qotish yoki bartaraf qilish mumkin. to„rtinchidan, tarbiya doimo kelajakka qaratilgan maqsadni belgilaydi. shu tufayli, u shaxsning kamolga yetishini tezlashtiruvchi rol o„ynaydi. inson kamol topishida maktabning ahamiyati katta. bblalar maktabga qadam qo„yar ekan, ular 7 o„quv mehnati bilan band bo„ladilar. bolalar maktabda fan asoslarini egallash bilan birga, ularda sekin-asta ilmiy dunyoqarash shakllanib boradi. o„qituvchitarbiyachilarning rahbarligida insonga xos bo„lgan yuksak fazilatlarni egallaydilar. tarbiyaviy ishlarni reja asosida tashkil etish, bolani tarbiyalashda oilaga har vaqt …

6 / 44

rivojlanish uchun manba sanaladi. pedagogik jihatdan to„g„ri uyushtirilgan har qanday faoliyat shaxsning aqliy va irodaviy rivojlanishiga ta‟sir etadi. demak, bola ulg„aya borgan sari uning faoliyati ham shakli va mazmuni bilan hamohang o„zgarib boraverar ekan. masalan, bog„cha yoshida bolalarning asosiy faoliyat turi o„yin bo„lsa, maktab tarbiyalanuvchisi uchun o„qib, mehnat qilish asosiy faoliyat bo„lib qoladi. demak, bola hayotida faoliyat turlarining o„zaro munosabati ham o„zgaradi va buning ta‟sirida bola kamoloti ham yangi, yuqoriroq bosqichga ko„tariladi. umuman, pedagogik jihatdan to„g„ri uyushtirilgan har qanday faoliyat bola shaxsining aqliy, axloqiy, estetik, jismoniy va irodaviy rivojlanishiga ijobiy ta‟sir ko„rsatadi. rahbarlik qilinmagan faoliyat esa bir yoqlama yoki salbiy ta‟sir etishi mumkin. shunday qilib, inson taraqqiyotining ilmiy konsepsiyasi inson kamolotiga ta‟sir etadigan omillarni tahlil etib, inson kamoloti va uning shaxsini shakllantirishni yagona va bir butun jarayon ekanligini ta‟kidlaydi. bu jarayonda insonning faolligiga katta o„rin beriladi. u faolligi bilan o„z shaxsini shakllantira oladi. tarbiyachi tomonidan qo„yiladigan maqsad aniq bo„lsa va …

7 / 44

qishloq oilalarida ma‟lum darajada (bolalar tarbiyasi yuzasidan jamoatchilik yordami mavjudligiga qaramasdan tarbiyaviy kuchlarning bir butunligiga erishilmagan, o„zaro hamkorlikni qanday tashkil etish mumkinligi haqida ma‟lumot yetarli emas. o„qituvchilar ham sinf ota-onalar majlisining o„tkazilishi maktab va oila hamkorligini ta‟minlaydi, deb o„ylashadi. to„g„ri, ota-onalar majlisi ham hamkorlikni ta‟minlashning eng muhim omillaridan hisoblanadi, lekin oila, maktab, jamoatchilik hamkorligi uchun, ularni birlashtirish uchun maxsus tashkil etilgan markaz bo„lishi lozim. ota-ona bola tarbiyasida bir yoqadan bosh chiqarishi zarur, agar ota boshqacha, ona boshqacha talab qo„ysa, bolada ikkiyuzlamalik alomatlarini ko„ramiz. bunday paytda ota-ona darhol o„z xatosini to„g„rilashi, boladagi nojo„ya qiliqlarni yo„qotishga harakat qilishi lozim. ota-ona shunday ish tutib, o„zlari berayotgan tarbiyaning bolaga qanday ta‟sir ko„rsatayotganini kuzatib borishi, bolada nojo„ya qiliqlar sezilsa, tarbiyaning boshqa samaraliroq usullarini qo„llashi zarur. bolaga mehribonlik qilib, haddan tashqari erkalash uning kalondimog„, xudbin qilib qo„yishi, yoki pismiq, jur‟atsiz, tashabbussiz bo„lib qolishiga olib kelishi mumkin. ma‟lumki, pedagogikada tan jazosi berish taqiqlangan. shuningdek, oila tarbiyasida ham …

8 / 44

‘ziga xos milliy xususiyatlari hamda tipik kamchiliklarini, bu kamchiliklarni bartaraf etish yo‘llarini, tarbiya samaradorligining oshirish omillarini tushuntirish, oila tarbiyasi, oiladagi tarbiya imkoniyati va pedagogik madaniyat haqida tushunchalar berish. o‘qituvchi mavzuni e’lon qilgach, taxtaga ikkita portretni, masalan, x.olimjon va bir noma’lum shaxsning portretlarini iladi va «kimlarning suratlarini ko‘rib turibsiz?» deb so‘raydi. o‘quvchilar x.olimjon nomini darhol aytadilar, ammo ikkinchi portretga qarab jim bo‘lib qoladilar. o‘qituvchi «bu o‘g‘ri, bezori n.ning surati», deydi va davom etadi: «x.olimjon sizga yaxshi tanish. u atigi o‘ttiz besh yil umr ko‘rgan. lekin shu qisqa umrida o‘zbek xalqi uchun ajoyib badiiy, ilmiy asarlar qoldirdiki, ularni biz bugungacha sevib o‘qiymiz. shoirning hayoti, ijodi bilan qiziqqan tadqiqotchilar avvalo uning qanday oilada tarbiyalanganiga, bolalik davriga e’tibor beradilar. o‘g‘ri, bezorining jinoiy ishlarini o‘rganadigan jinoyat qidiruv bo‘limi hodimlari ham uning qanday oilada voyaga yetganini, kimlarning ta’siriga berilganini aniqlaydilar. xo‘sh, nega har ikki shaxsning bolalik davri, oila muhiti sinchkovlik bilan o‘rganiladi?» o‘qituvchi o‘quvchilarning javoblarini diqqat …

9 / 44

ijtimoiy tarbiyaga o‘tish kerak, degan fikrni olg‘a surmoqdalar. xo‘sh, bunga siz nima deysiz?». bir-ikki nafar o‘quvchining javobini eshitib, davom etiladi: oilani ijtimoiy hayotdan butunlay ajralib qolgan qal’a deb qarash noto‘g‘ri. «agar inson o‘z tabiatiga ko‘ra ijtimoiy mavjudot ekan» (k.marks) oila ham ijtimoiy jamoadir; axir, u odamlar ittifoqidan tarkib topganku! binobarin, har bir oiladagi tarbiya ham ma’lum ma’noda ijtimoiy ahamiyat kasb etadi. oiladagi tarbiya asosida shakllangan shaxsning manfaati jamiyat manfaatlariga zid bo‘lmay yashashi va birlashib ketishi ham mumkin. ulyanovlar oilasida insoniyat baxti uchun kurashgan fidokor shaxslar yetishib chiqishi bunga yorqin misol bo‘la oladi. yozuvchi v.kanimets «ulyanovlar» nomli kitobida mariya aleksandrovna va ilya nikolaevich bolalar tarbiyasiga qanday ahamiyat berishgani, vladimir ilich shaxsining kamolotida oila tarbiyasi, muhiti qanday rol, o‘ynagani tasvirlab berilgan. shu o‘rinda bu kitobni o‘qishni tavsiya etish maqsadga muvofiqdir. bola shaxsini kamolga yetkazish uchun kurashda oiladagi tarbiyaviy jarayonni pedagogik madaniyat asosida tashkil eta olish juda muhimdir. pedagogik madaniyat nima? pedagogik madaniyat …

10 / 44

talablari hisobga olinmasa, uning kelajagiga, baxtiga zomin bo‘lib qolish mumkin. shuning uchun ota-ona ijtimoiy tarbiya muassasalari bilan hamkorlikda bolalarning kasb-hunarni, kompyuter savodxonligini, tillarni, badiiy adabiyotni, ilmni o‘rganishga sportga intilishini rag‘batlantirishlari zarur. ota-ona sinchkov psixolog, nozik didli pedagog, bolaning kelajagini yaratuvchi bashoratgo‘y bo‘lishi lozim. agar ota-ona boladagi iste’dod kurtaklarini o‘z vaqtida sezib, ularning rivojlanishiga sharoit yaratib bera olsa, bola shaxsining kamol topishiga katta yo‘l ochadi. o‘qituvchi ana shularni tushuntirgandan so‘ng ota-onaning bolaga namuna sifatidagi ta’siri haqida to‘xtaladi. u avvalo quyidagi parchani o‘qib beradi yoki o‘quvchilardan biriga o‘qitadi: «sizning o‘z xulqu atvoringiz - hal qiluvchi eng muhim narsadir. bolani faqat u bilan gaplashganda, nasihat qilganda, yoki unga biror narsa buyurgandagina tarbiyalayman deb o‘ylamang. siz bolani turmushingizning har bir momentida, hattoki o‘zingiz uyda yo‘qligingizda ham tarbiyalaysiz. sizning qanday kiyinishingiz, boshqalar bilan va boshqalar haqida qanday gaplashishingiz, xursand bo‘lishingiz yoki tashvishlanishingiz, do‘st va dushmaningiz bilan qanday muomala qilishingiz, kulishingiz, gazeta o‘qishingiz – bular hammasi …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 44 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "oilada boshlang’ich sinf bolalarini tejamkorlikka o’rgatish metodikasi"

kurs ishi mavzu: oilada boshlang’ich sinf bolalarini tejamkorlikka o’rgatish metodikasi toshkent-2025 mundarija kirish 2 i bob .farzand tarbiyasida ijtimoiy muhitning ahamiyati. 4 1.1. oilada bola tarbiyasining o‘rni 4 1.2. tarbiya jarayonida bolalarga tejamkorlik tushunchalarini singdirish 15 ii.bob. bolalarni tejamkorlik ruhida tarbiyalash va uni amalga oshirishda topishmoq, maqol, ertaklardan foydalanish 28 2.1. bolalarni tejamkorlik ruhida tarbiyalash va uni amalga oshirishda topishmoq, maqol, ertaklardan foydalanish. 28 2.2. bolaning tejamkorlik sifatlarini shakllantirishda iqtisodiy tarbiyaning tutgan o’rni 33 xulosa 41 foydalanilgan adabiyotlar 42 kirish mavzuning dolzarbligi. mustaqil o`zbekistonimizning ravnaqi bugungi yosh, yangi avlodning har tomonlama to`llaqonli, barkamol shax...

Этот файл содержит 44 стр. в формате DOCX (51,3 КБ). Чтобы скачать "oilada boshlang’ich sinf bolalarini tejamkorlikka o’rgatish metodikasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: oilada boshlang’ich sinf bolala… DOCX 44 стр. Бесплатная загрузка Telegram