savod o‘rgatish darslarida o‘quvchilarni ongli o‘qishga o‘rgatish

DOCX 36 pages 45.8 KB Free download

36 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 45.8 KB

File type DOCX

Pages 36

Updated Dec 2025

Page preview (8 pages)

Scroll down 👇

1 / 36

mavzu: savod o‘rgatish darslarida o‘quvchilarni ongli o‘qishga o‘rgatish. mundarija: kirish…………………...………………………………………………………….3 i bob. savod o‘rgatishning nazariy asoslari. 1.1. savod o‘rgatish jarayonining mazmuni va bosqichlari…………………………7 1.2. ongli o‘qish tushunchasi va uning o‘qish malakasidagi o‘rni……………..….11 1.3. savod o‘rgatish jarayonining psixologik-pedagogik asoslari…………………14 ii bob. savod o‘rgatish darslarida ongli o‘qishni shakllantirish metodikasi. 2.1. ongli o‘qishga o‘rgatishda o‘qituvchi faoliyatining roli……………………...17 2.2. ongli o‘qishga o‘rgatish jarayonida interfaol usullar…………………………20 2.3. matn ustida ishlash orqali ongli o‘qishni rivojlantirish yo‘llari……….………23 iii bob. savod o‘rgatish darslarida ongli o‘qishni shakllantirish tajribasi va tahlili. 3.1. tajribaviy ishning maqsadi, tashkil etilishi va metodikasi………………...….26 3.2. tajriba natijalarini tahlil qilish va tahliliy kuzatuvlar…………………………28 3.3. tajriba asosida ishlab chiqilgan metodik tavsiyalar…………………………..31 xulosa va takliflar………………………………………………………………..34 foydalanilgan adabiyotlar……………………………………………………....36 kirish kurs ishi mavzusining dolzarbligi: bugungi kunda ta’lim tizimida amalga oshirilayotgan islohotlarning asosiy maqsadi o‘quvchilarning bilim, ko‘nikma va malakalarini zamon talablari asosida shakllantirish, ularda mustaqil fikrlash, tahlil qilish, ifodalash hamda ijodkorlik qobiliyatini rivojlantirishdan iboratdir. shu nuqtayi nazardan, boshlang‘ich ta’lim bosqichi o‘quvchilarning …

2 / 36

oisdan o‘qish malakasining eng muhim sifat belgilaridan biri bu ongli o‘qish, ya’ni o‘quvchining o‘qilgan matnni tushunib, mazmunini idrok etgan holda ifodali tarzda o‘qiy olishidir. boshlang‘ich sinf o‘quvchilari uchun o‘qish faoliyati yangi, ammo ta’limning eng zaruriy komponenti hisoblanadi. o‘quvchi o‘qish jarayonida yangi bilimlarni o‘zlashtiradi, so‘z boyligini oshiradi, tafakkurini kengaytiradi va atrof-muhitni tushunish darajasini chuqurlashtiradi. shu sababli savod o‘rgatish darslarida o‘qituvchining vazifasi faqat o‘qishga o‘rgatish bilan cheklanmay, balki o‘quvchini ongli, tahliliy va ifodali o‘qish faoliyatiga yo‘naltirishdan iboratdir. o‘zbekiston respublikasida ta’lim sohasida amalga oshirilayotgan islohotlar, xususan, “ta’lim to‘g‘risida”gi qonun, “kadrlar tayyorlash milliy dasturi”, shuningdek “boshlang‘ich ta’lim davlat standarti” talablarida o‘quvchilarning o‘qish malakasini ongli va ifodali shakllantirishga alohida e’tibor qaratilgan. bu esa o‘qituvchilardan zamonaviy pedagogik yondashuvlarni, interfaol metodlarni va texnologiyalarni o‘qish darslariga samarali tatbiq etishni talab qiladi. ongli o‘qish malakasini shakllantirishda o‘qituvchining pedagogik mahorati, nutq madaniyati va o‘quvchilarning psixologik xususiyatlarini hisobga olishi muhim ahamiyatga ega. chunki har bir o‘quvchi matnni o‘z idrok darajasiga ko‘ra …

3 / 36

lash madaniyati va nutq kompetensiyasi ham shakllanadi. demak, savod o‘rgatish darslarida ongli o‘qishga o‘rgatish o‘qitish jarayonining ajralmas qismi bo‘lib, u o‘quvchining kelgusidagi o‘qish, yozish, tahlil qilish va muloqot malakasiga poydevor bo‘ladi. shu sababdan ushbu mavzu ilmiy, nazariy va amaliy jihatdan dolzarb ahamiyat kasb etadi. kurs ishi mavzusining metodologik asosi: ushbu kurs ishining metodologik asosi o‘zbekiston respublikasining ta’lim tizimini takomillashtirishga qaratilgan me’yoriy-huquqiy hujjatlar, davlat dasturlari, ilg‘or pedagogik tajribalar hamda zamonaviy ilmiy-nazariy yondashuvlarga tayanadi. mavzuning metodologik asosini belgilovchi asosiy hujjatlar va manbalar quyidagilardan iborat: 1. o‘zbekiston respublikasining konstitutsiyasi unda har bir fuqaroning ta’lim olish huquqi kafolatlangan bo‘lib, bu savod o‘rgatish jarayonining ijtimoiy ahamiyatini belgilab beradi. 2. “ta’lim to‘g‘risida”gi qonun (2020-yil 23-sentabrda qabul qilingan yangi tahriri) unda ta’limning uzluksizligi, sifatli o‘qitish va o‘quvchilarda mustaqil fikrlash, tahliliy yondashuvni rivojlantirish zarurligi ko‘rsatib o‘tilgan. 3. “kadrlar tayyorlash milliy dasturi” ta’lim jarayonining barcha bosqichlarida, xususan, boshlang‘ich ta’limda ham o‘quvchilarda mustaqil fikrlash va ongli o‘qish ko‘nikmalarini shakllantirishni nazarda …

4 / 36

kurs ishining metodologik poydevori sifatida shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim, kompetensiyaviy yondashuv va faoliyatga asoslangan metodologiya qabul qilingan. metodologik asoslar, shuningdek, o‘qituvchilik amaliyotida qo‘llanilayotgan zamonaviy pedagogik texnologiyalar – “aqliy hujum”, “klaster”, “insert”, “sinkveyn”, “konseptual xarita” va boshqa interfaol usullarga ham tayanadi. ushbu yondashuvlar orqali o‘qituvchi o‘quvchilarda o‘qilgan matnni anglash, tahlil qilish, ifoda bilan o‘qish va mustaqil xulosa chiqarish ko‘nikmalarini rivojlantiradi. shuningdek, kurs ishining metodologik asosida psixologik-pedagogik tamoyillar ham yotadi. ular quyidagilardan iborat: • o‘quvchi faoliyatining individualligi va yosh xususiyatlarini inobatga olish; • o‘qish jarayonini bosqichma-bosqich rivojlantirish; • o‘qituvchi va o‘quvchi o‘rtasidagi hamkorlikka asoslangan ta’lim; • nutq, tafakkur va idrok jarayonlarining uzviy bog‘liqligini hisobga olish; • o‘quvchining shaxsiy tajribasiga tayanish tamoyili. metodologik asoslar sifatida o‘zbek va xorijiy olimlarning ilmiy tadqiqotlari ham katta ahamiyat kasb etadi. jumladan, m. qurbonova, n. mahmudova, x. g‘ulomova, g. zunnunova, sh. shodmonova, shuningdek xorijiy tadqiqotchilar l. s. vygotskiy, a. n. leontyev, d. b. elkoninlarning ta’lim psixologiyasi va savod o‘rgatish …

5 / 36

iy tajribalar asosida samarali usullarni aniqlash. kurs ishining vazifalari: 1. savod o‘rgatishning mazmuni, bosqichlari va o‘qitish jarayonidagi o‘rnini aniqlash; 2. ongli o‘qishning mohiyati va psixologik-pedagogik asoslarini o‘rganish; 3. ongli o‘qishga o‘rgatishda o‘qituvchi faoliyatining o‘rnini ochib berish; 4. zamonaviy interfaol metodlar va texnologiyalarni o‘qish darslarida qo‘llash imkoniyatlarini tahlil qilish; 5. tajriba-sinov ishlarida o‘qish darslari samaradorligini aniqlash va metodik tavsiyalar ishlab chiqish. kurs ishi mavzusining obyekti va predmeti: tadqiqot obyekti boshlang‘ich ta’limda savod o‘rgatish jarayoni. tadqiqot predmeti savod o‘rgatish darslarida o‘quvchilarni ongli o‘qishga o‘rgatish metodikasi. kurs ishining tarkibiy tuzilishi va hajmi: kurs ishi kirish, 3ta bob, umumiy xulosalar va tavsiyalar, foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxatidan iborat. i bob. savod o‘rgatishning nazariy asoslari. 1.1. savod o‘rgatish jarayonining mazmuni va bosqichlari. savod o‘rgatish bu boshlang‘ich ta’lim tizimining eng muhim va mas’uliyatli bosqichlaridan biridir. u nafaqat bolalarni o‘qish va yozishga o‘rgatish, balki ularning tafakkurini, nutqini, idrokini va ijodiy fikrlash qobiliyatini shakllantirishga xizmat qiladi. boshlang‘ich ta’limda savod o‘rgatish …

6 / 36

larni o‘zlashtirish darajasiga bevosita ta’sir qiladi. savod o‘rgatish jarayonida quyidagi asosiy vazifalar amalga oshiriladi: harflarni, tovushlarni, ularning talaffuzi va yozuvdagi ifodasini o‘rganish; so‘z, gap, matn ustida ishlash orqali tahliliy fikrlashni rivojlantirish; o‘qish va yozishni o‘zaro bog‘liq holda o‘rgatish; o‘quvchining og‘zaki va yozma nutqini boyitish; o‘qish jarayonida anglash, idrok etish va tahlil qilish ko‘nikmalarini shakllantirish. savod o‘rgatish jarayoni uch asosiy bosqichda amalga oshiriladi bular tayyorgalik, analitik-sintetik, mustahkamlash kabi uchta bosqichdan iborat. tayyorgarlik bosqichi bu bosqich o‘qish va yozishga tayyorgarlik jarayoni hisoblanadi. odatda bu davr 1-sinfning dastlabki 2–3 haftasini o‘z ichiga oladi. tayyorgarlik davrida o‘quvchilarda to‘g‘ri o‘tirish, ruchka tutish, daftar bilan ishlash, yozish chiziqlariga amal qilish, tovushlarni farqlash, so‘zlarni talaffuz qilish, eshitish va idrok etish qobiliyatlari shakllantiriladi. o‘qituvchi bu bosqichda o‘quvchilarda o‘qish va yozishga nisbatan ijobiy munosabat, qiziqish va motivatsiyani shakllantirishga e’tibor beradi. shu bilan birga, nutq organlarini faollashtirish, fonematik eshitishni rivojlantirish, tovushlar va so‘zlar ustida og‘zaki mashqlar bajarish muhim hisoblanadi. bu …

7 / 36

osqichda quyidagi vazifalar amalga oshiriladi: harflarni tanish va yozish; bo‘g‘in va so‘zlarni o‘qish; tovush-harf tahlili va sintezi mashqlari; matnni o‘qish orqali tushunish va ifodali o‘qish mashqlari. o‘quvchi harflarni o‘rganib, ularni birlashtirish orqali so‘z va gap tuzishni o‘rganadi. shu bilan birga, bu bosqichda o‘qish jarayonida ongli o‘qish elementlari ham paydo bo‘ladi, ya’ni bola so‘z ma’nosini anglab, matn mazmunini tushunishga urinadi. mustahkamlash (savod o‘rgatishdan keyingi) bosqich bu bosqichda o‘quvchilar ilgari o‘rgangan harflar, tovushlar, so‘zlar va matnlar asosida o‘qish va yozish ko‘nikmalarini mustahkamlab boradilar. o‘qishning asosiy maqsadi ongli, tez va ifodali o‘qish malakasini shakllantirish. o‘qituvchi o‘quvchilar bilan matn ustida ishlash, mazmunni tushunish, asosiy g‘oyani aniqlash, xulosa chiqarish, savol-javob o‘tkazish kabi mashqlarni bajaradi. bu bosqichda o‘qish faqat texnik jarayon emas, balki tahliliy fikrlash faoliyatiga aylanadi. mustahkamlash bosqichi davomida o‘quvchilarda o‘qilgan matnni anglash, so‘z boyligini oshirish, ifodali va to‘g‘ri o‘qish, o‘qilgan matn asosida og‘zaki va yozma nutqni rivojlantirish kabi ko‘nikmalar shakllanadi. bu bosqichlarning har biri …

8 / 36

i asosida belgilanadi. u quyidagi tarkibiy qismlarni o‘z ichiga oladi: tovush-harf tizimi bilan tanishtirish; o‘qish va yozish malakasini shakllantirish; og‘zaki va yozma nutqni rivojlantirish; matn ustida ishlash orqali tafakkurni kengaytirish; fikrlash va mantiqiy tahlil qilish qobiliyatini rivojlantirish. o‘qish va yozish o‘rgatish bir-biridan ajralmas holda olib boriladi. chunki o‘quvchi harfni yozishni o‘rganarkan, uni talaffuz qilish, o‘qish jarayonida tanish, ma’nosini tushunish orqali fikrni anglaydi. shu sababli savod o‘rgatish darslarida o‘qish va yozuv bir butun integratsiyalashgan jarayon sifatida tashkil qilinadi. savod o‘rgatishning psixologik-pedagogik mohiyati savod o‘rgatish jarayoni o‘quvchining psixologik rivojlanishiga bevosita ta’sir ko‘rsatadi. bu jarayon orqali bola tahlil va sintez qilishni, eshitish va ko‘rish idrokini faollashtirishni, xotira, diqqat, tasavvur kabi psixik jarayonlarni rivojlantirishni, nutq organlari faoliyatini muvofiqlashtirishni o‘rganadi. o‘quvchilar o‘qish va yozish malakalarini egallash jarayonida analitik va sintetik tafakkur bosqichlarini bosib o‘tadi. masalan, bola dastlab tovushlarni tahlil qilib, ularning o‘zaro bog‘liqligini anglaydi (analiz), keyin esa ularni birlashtirib so‘z va gap hosil qiladi (sintez). …

Want to read more?

Download all 36 pages for free via Telegram.

Download full file

About "savod o‘rgatish darslarida o‘quvchilarni ongli o‘qishga o‘rgatish"

mavzu: savod o‘rgatish darslarida o‘quvchilarni ongli o‘qishga o‘rgatish. mundarija: kirish…………………...………………………………………………………….3 i bob. savod o‘rgatishning nazariy asoslari. 1.1. savod o‘rgatish jarayonining mazmuni va bosqichlari…………………………7 1.2. ongli o‘qish tushunchasi va uning o‘qish malakasidagi o‘rni……………..….11 1.3. savod o‘rgatish jarayonining psixologik-pedagogik asoslari…………………14 ii bob. savod o‘rgatish darslarida ongli o‘qishni shakllantirish metodikasi. 2.1. ongli o‘qishga o‘rgatishda o‘qituvchi faoliyatining roli……………………...17 2.2. ongli o‘qishga o‘rgatish jarayonida interfaol usullar…………………………20 2.3. matn ustida ishlash orqali ongli o‘qishni rivojlantirish yo‘llari……….………23 iii bob. savod o‘rgatish darslarida ongli o‘qishni shakllantirish tajribasi va tahlili. 3.1. tajribaviy ishni...

This file contains 36 pages in DOCX format (45.8 KB). To download "savod o‘rgatish darslarida o‘quvchilarni ongli o‘qishga o‘rgatish", click the Telegram button on the left.

Tags: savod o‘rgatish darslarida o‘qu… DOCX 36 pages Free download Telegram