tabiiy polimerlar va ularning klassifikatsiyasi

PPT 17 pages 963.0 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 963.0 KB

File type PPT

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

9 klass (obyazatelniy minimum po ximii) polimeri tabiiy polimerlar va ularning klassifikatsiyasi ma'ruza mashg'uloti rejasi kirish. tabiiy polimerlar kimyosi fani maksad va vazifalari. tabiiy polimerlar klassifikatsiyasi va ularning axamiyati. 1. tabiiy polimerlar klassifikatsiyasi. tabiiy polimerlar tabiatda tarkalishiga karab, ikki guruxga bulinadi: usimliklar tarkibiga kiruvchi tirik organizmda uchraydigan polimerlar birinchi gurux polimerlarga asosan tsellyuloza, kraxmal, kletchatka, alginatlar va boshkalar kiradi. ikkinchi gurux polimerlarga esa oksidlar, fibroin, keratin, kollogen, glikogen va shunga uxshash tirik organizmdagi yukori molekulali birikmalar kiradi. kollogen va keratin kuy, echki, tuya, ot, mol va boshka xayvonlardan olinsa, fibroin ipak kurtidan olinadi. bulardan olingan tabiiy polimerlar xalk xujaligining turli soxalarida kullanilib kelinmokda. yukorida aytib utilgan polimerlarning asosini asosan polisaxaridlar va aminokislotalar tashkil etadi. . tabiiy polimerlar uchrashi tabiiy polimerlar – bular masalan tabiiy kauchuk, kraxmal, tsellyuloza, oqsil, nuklein kislotalar. ularning ba'zilarisiz hattoki bizning sayyoramizda hayot mavjud bo'la olmasdi dnk kraxmal oqsil * sintetik polimerlar bular asosan plastmassa, tola, kauchuk. …

2 / 17

l bulsa, bunday polisaxaridlar gomopolisaxaridlar deyiladi. ularga kraxmal, tsellyulozalar misol bula oladi. gidrolizlanganda xar xil monosaxaridlar xosil bulsa, bunday polisaxaridlar geteropolisaxarid deb ataladi. gemitsellyuloza geteropolisaxaridlar jumlasiga kiradi. polisaxaridlar uziga xos xossalarga ega bulib, mono va oligosaxaridlar xossalaridan fark kiladi. ularning kupchiligi suvda erimaydi, ba'zilari issik suvda bukib, kolloid eritmalar xosil kiladi. ular shirin ta'mga ega bulmagan amorf moddalardir. ularning molekulyar ogirligi 20 000 – 100 000 oraligida. kraxmal (s6n10o5)n kraxmal (s6n10o5)n – tabiiy polimer modda bulib, asosiy zapas ozik modda sifatida usimliklar tarkibida uchraydi. u kartoshka tugunlarida 20 % ga yakin, makkajuxori donida 70 % gacha, bugdoyda 75 % gacha, guruchda 80 % ga yakin kraxmal bor. kraxmal suvda erimaydigan ok kukun modda, u suvga solib ivitilsa kolloid eritma – kleyster xosil buladi. kraxmal yod ta'sirida kuk rangga kiradi. u kaytaruvchanlik xossasiga ega emas, ya'ni feling suyukligini kaytarmaydi. kraxmal mineral kislotalar ishtirokida kizdirilganda, uning katta molekulalari kichikrok molekulali suvda eriydigan …

3 / 17

mida kup buladi. inulin suvda yaxshi eriydi va kolloid eritma xosil kiladi. yod ta'sirida rangi uzgarmaydi. inulinni kislotalar yoki ekzimlar ta'sirida tulik gidrolizga uchratilsa, d – fruktoza xosil buladi. glikogen eki xayvon kraxmali (s6n10o5)p - glikogen zapas ozik modda sifatida xayvon organizmida muxim rol uynaydi. glikogen jigarda 20 % gacha buladi. u ok omorf modda bulib, issik suvda yaxshi eriydi. xosil bulgan modda kolloid eritma ozrok tuz ta'sirida koagulyatsiyalanadi. glikogen eritmasi kutblanish tekisligini ungga buradi, uning solishtirma buruvchanligi [λ]a + 1960 ga teng; ba'zi fermentlar va kislotalar ta'sirida gidrolizga uchrab maltoza xosil kiladi. tsellyuloza tsellyuloza tabiatda eng kup tarkalgan tibbiy polimer bulib, u barcha usimliklar, xujayralarning asosiy kismini tashkil etadi. daraxt va usimliklar ogirligining 60 % i tsellyulozadan iborat. jumladan, paxta chigiti tolasining 95 – 98 % i, kanop tolasining 60–65 % i, yogoch tolasi tukimasining 40–55 % i, usimlik yaproklari tolasining 10–15 % i tsellyulozadan iborat. sanoatda tsellyuloza asosan …

4 / 17

takrorlanuvchi atomlarning guruhi. polimerlanish darajasi n – polimer makromolekulasidagi struktur zvenolar soni. asosiy zanjirning tuzilishiga ko'ra polimer turli strukturalarga ega bo'lishi mumkin: chiziqli (masalan, polietilen), tarmoqlangan (kraxmal, tsellyuloza) hamda fazoviy (masalan, oqsilning ikkilamchi va uchlamchi strukturalari, nuklein kislotalar). polimerlar strukturalari chiziqli tarmoqlangan fazoviy tarmoklanish darajalari kungir suvuti polisaxaridi - laminarin galaktan ultra-tarmoklangan struktura kismi (chiganoklilarni tarkibiy kismi polisaxarid) lignin yog'li lignin polipeptid zanjiri tuzilish sxemasi: a – umumiy sxema, b – peptid zanjir va polisaxarid boglanish kismi aralash biopolimerlar oqsillar nuklein kislotalar polisaxaridlar lipidlar glikoproteinlarda amid guruxi buyicha 80-85% uglevod va 10-15 % polipeptid uzaro boglangan (massasi 1 mlnga yakin) lipopolisaxaridlarda gidroksil gurux uzaro kovalent va vodorod boglanishda xitin va xitozan xitin – n – atsetil -2 amino -2 dezoksi-d – glikopiranoz zvenolaridan iborat chiziqli polisaxarid xom ashyo unumi xitin xitozan kiskichbaka yurgich kismlari 33 28 kuruk karapaks kismidagi 20 16 kiskichbaka etli kismi 25 20 kiskichbaka uni 16 12 …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tabiiy polimerlar va ularning klassifikatsiyasi"

9 klass (obyazatelniy minimum po ximii) polimeri tabiiy polimerlar va ularning klassifikatsiyasi ma'ruza mashg'uloti rejasi kirish. tabiiy polimerlar kimyosi fani maksad va vazifalari. tabiiy polimerlar klassifikatsiyasi va ularning axamiyati. 1. tabiiy polimerlar klassifikatsiyasi. tabiiy polimerlar tabiatda tarkalishiga karab, ikki guruxga bulinadi: usimliklar tarkibiga kiruvchi tirik organizmda uchraydigan polimerlar birinchi gurux polimerlarga asosan tsellyuloza, kraxmal, kletchatka, alginatlar va boshkalar kiradi. ikkinchi gurux polimerlarga esa oksidlar, fibroin, keratin, kollogen, glikogen va shunga uxshash tirik organizmdagi yukori molekulali birikmalar kiradi. kollogen va keratin kuy, echki, tuya, ot, mol va boshka xayvonlardan olinsa, fibroin ipak kurtidan olinadi. bulardan oling...

This file contains 17 pages in PPT format (963.0 KB). To download "tabiiy polimerlar va ularning klassifikatsiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: tabiiy polimerlar va ularning k… PPT 17 pages Free download Telegram