ma’muriy yakuniy javoblari

DOCX 81 pages 180.2 KB Free download

81 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 180.2 KB

File type DOCX

Pages 81

Updated Dec 2025

Page preview (10 pages)

Scroll down 👇

1 / 81

mamuriy yakuniy javoblari 1.ma’muriy huquqiy munosabatlar tushunchasi. ma'muriy huquqiy munosabatlar — bu davlat hokimiyati va boshqaruvi sohasida vujudga keladigan, ma'muriy-huquqiy me'yorlar bilan tartibga solinadigan ijtimoiy munosabatlardir. asosiy xususiyatlari:1. subyektlar o‘rtasida tenglik yo‘qligi: davlat organlari boshqaruv subyekti sifatida vakolatga ega, fuqaro yoki tashkilot esa boshqaruv obyekti bo‘lib hisoblanadi.2. majburiy tartib: bu munosabatlar davlatning ijtimoiy-iqtisodiy va boshqa vazifalarini bajarish uchun amalga oshiriladi va huquqiy asosga ega bo‘ladi. 3. huquqiy javobgarlik: bu munosabatlar doirasida qonunbuzarlik sodir etilsa, subyektlar yuridik javobgarlikka tortilishi mumkin. 4. davlat hokimiyati ishtiroki: har doim davlat organlari yoki mansabdor shaxslar tomonidan nazorat qilinadi. misol: yo‘l harakati qoidalarini buzgan fuqaro va yo‘l harakati nazorati inspektori o‘rtasida yuzaga keladigan huquqiy munosabatlar. davlat tomonidan tadbirkorga litsenziya berilishi yoki undan mahrum qilinishi. ma'muriy huquqiy munosabatlar davlat va jamiyat boshqaruvi sohasida tartibni saqlash, davlat organlari va fuqarolar huquqlarini himoya qilish uchun muhimdir. ma’muriy-huquqiy munosabatlar huquqiy munosabatlarning, ya’ni boshqaruv sohasidagi huquq bilan tartibga solinadigan ijtimoiy munosabatlarning …

2 / 81

ni bir subyekt huquqlariga boshqa subyektning majburiyatlari mos keladi yoki aksincha. ma’muriy huquq normasi o‘z-o‘zidan muayyan ma’muriy-huquqiy munosabatni vujudga keltirmaydi. u bunday munosabat vujudga kelishining asosi bo‘lib, tegishli sharoitda va tegishli subyektlar mavjud bo‘lganda boshqaruvga oid munosabat ma’muriy-huquqiy shakl-shamoyil kasb etadi. ma’muriy-huquqiy norma taraflar vakolatlarining hajmini, ularning o‘zaro huquq va majburiyatlarini, shuningdek, majburiyatlarni bajarmaganlik yoki huquqlarni buzganlik uchun yuridik javobgarlikni belgilaydi. ma’muriy-huquqiy norma bir taraf uchun mumkin bo‘lgan xulq-atvor turi va me’yorini, boshqa taraf uchun esa, joiz xulq-atvor turi va me’yorini belgilaydi. ma’muriy-huquqiy munosabatni davlat boshqaruvi sohasida vujudga keluvchi, ma’muriy-huquqiy norma bilan tartibga solingan boshqaruvga oid ijtimoiy munosabat sifatida tavsiflash mumkin. ma’muriy huquq nazariyasida qayd etilishicha, barcha ma’muriy-huquqiy munosabatlar boshqaruvga oid munosabatlarning yuridik shakli bo‘lganligi bois, ularga boshqaruvning asosiy xususiyatlari xosdir. ular davlat boshqaruvi funksiyalarini amalga oshirish jarayonida turli jamoalar o‘rtasida yuzaga keluvchi ijtimoiy munosabat shakllaridan biridir. ular o‘z mazmuniga ko‘ra irodaviy munosabatlardir, chunki ma’muriy-huquqiy munosabatlar o‘z ishtirok- chilarining xohish-irodasi …

3 / 81

» tushunchalarini anglab olish lozim. boshqaruv davlat paydo bo‘lmasdan oldin vujudga kelgan bo‘lib, kimni, nimani yoki qandaydir faoliyatni «yo‘naltirish, unga rahbarlik qilish» ma’nosini anglatadi. boshqaruv mazmunini ochib beruvchi «tizim» tushunchasi esa quyidagi xususiyatlarning mavjudligi bilan tavsiflanadi: a) boshqaruvning maqsadi va vazifalari; b) boshqaruv subyekti va obyekti; d) boshqaruv funksiyalari; e) boshqaruvning tashkiliy tuzilmasi; f) tizim elementlarining yagonaligi, mustaqilligi va o‘zaro aloqasi; g) faoliyatning ma’lum bir shakl va uslublari. davlat boshqaruvi — bu davlat hokimiyati organlari tomonidan jamiyatni rivojlantirish, ijtimoiy-iqtisodiy barqarorlikni ta’minlash, qonunchilikka muvofiq faoliyatni tashkil qilish va boshqaruv funksiyalarini amalga oshirish jarayonidir. davlat boshqaruvi – ommaviy ehtiyoj va manfaatlarni anglash, ularni baholash va tarkibiy qismlarga ajratish, aniq maqsadlar qo‘yish, ma’lum bir qarorlar ishlab chiqish va ularning amalga oshirilishini ta’minlash uchun mavjuddir. shu sababli, davlat boshqaruvini tashkil etish va amalga oshirishning ijtimoiy mexanizmi o‘zaro bog‘liq bo‘lgan ijtimoiy hodisalarning, ya’ni «ehtiyoj – manfaat – maqsad – qaror – harakat – natija»- ning …

4 / 81

tizimliligi belgilangan maqsad va vazifalarga erishish hamda boshqaruv funksiyalarini samarali amalga oshirishni ta’minlaydi. davlat boshqaruviga berilgan barcha ta’riflarda uning asosiy mazmuni davlatning ijtimoiy munosabatlarni tartibga solishga qaratilgan maqsadga muvofiq amaliy ta’sir etishi ko‘rsatib o‘tilgan. asosiy xususiyatlari: 1. tartibga soluvchanlik: davlat boshqaruvi qonunlar, normativ hujjatlar va davlat qarorlari asosida amalga oshiriladi. 2. ijro etuvchi hokimiyatga asoslanganlik: davlat boshqaruvi asosan ijro etuvchi hokimiyat organlari tomonidan bajariladi. 3. maqsadga yo‘naltirilganlik: boshqaruvning asosiy maqsadi davlatning siyosiy, iqtisodiy va ijtimoiy manfaatlarini amalga oshirishdir. 4. majburiylik: davlat boshqaruvi qarorlari barcha subyektlar uchun majburiy hisoblanadi. 5. boshqaruv vositalaridan foydalanish: qonun chiqaruvchi va nazorat qiluvchi mexanizmlar yordamida amalga oshiriladi. maqsadlari: fuqarolarning huquq va erkinliklarini himoya qilish; davlat siyosatini amalga oshirish; ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishni ta’minlash; davlat tizimining samarali faoliyatini yo‘lga qo‘yish. misol: soliq yig‘ish tizimini tashkil qilish; huquqni muhofaza qilish organlari tomonidan xavfsizlikni ta’minlash; ta’lim va sog‘liqni saqlash sohalarini boshqarish. davlat boshqaruvi jamiyatda tartibni saqlash va barqaror rivojlanishni ta'minlash uchun …

5 / 81

shqaruv faoliyatining asosiy ko‘rsatkichlarini va mazkur faoliyat jarayonida yuzaga keluvchi boshqaruvga doir munosabatlarni (masalan, shaxsning, ijro etuvchi hokimiyat subyektlarining huquqiy maqomini) belgilaydi. ma’muriy-huquqiy normalar deganda, davlat boshqaruvi sohasidagi hamda boshqaruv xususiyatiga ega bo‘lgan munosabatlarni, ijro etuvchi hokimiyat organlarining ichki tashkiliy sohadagi, qonun chiqaruvchi va sud hokimiyati organlari apparatlarining faoliyati hamda davlat xizmatini amalga oshirish sohasidagi munosabatlarni tartibga soluvchi huquqiy norma tushuniladi. 4. mahalliy hokimiyat organlari tushunchasi mahalliy hokimiyat organlari — bu ma’lum bir hududda davlat hokimiyatini amalga oshirish uchun tashkil etilgan va joylardagi ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishni boshqarish, fuqarolarning huquq va manfaatlarini himoya qilish bilan shug‘ullanuvchi davlat organlaridir. asosiy xususiyatlari: 1. hududiy faoliyat doirasi: mahalliy hokimiyat organlari faqat o‘zlariga tegishli ma’lum hudud (viloyat, tuman, shahar, qishloq) doirasida faoliyat yuritadi. 2. ijro etuvchi vakolatlar: ular mahalliy boshqaruv va davlat siyosatini amalga oshirish uchun ijro etuvchi vakolatga ega. 3. davlat va jamiyat o‘rtasidagi vositachi: ushbu organlar davlat siyosatini joylarda amalga oshirish bilan birga, mahalliy …

6 / 81

lliy budjetni boshqarish; qonunchilik hujjatlariga muvofiq huquq va majburiyatlarni amalga oshirish. misol: o‘zbekistonda hokimiyat organlari viloyat, tuman va shahar hokimlari tomonidan boshqariladi. hokimlar bir vaqtning o‘zida davlatning ijro etuvchi hokimiyatining mahalliy vakili va mahalliy vakillik organining rahbari hisoblanadi. mahalliy hokimiyat organlari davlat va jamiyat o‘rtasida samarali muloqotni ta’minlash, hududlarni rivojlantirish va aholining ehtiyojlariga javob berish uchun muhim ahamiyatga ega. yuqori markaziy va mahalliy organlarning vakolat doirasi quyidagicha bo‘linadi: 1. yuqori markaziy davlat organlari vakolatlari: bu organlar davlat miqyosida siyosiy, iqtisodiy, ijtimoiy va huquqiy faoliyatni boshqaradi. ularning vakolatlari o‘zbekiston respublikasining konstitutsiyasi va qonunlari bilan belgilanadi. asosiy vakolatlari: 1. normativ-huquqiy hujjatlar qabul qilish: qonunlar, farmonlar va qarorlar chiqarish (masalan, o‘zbekiston respublikasi oliy majlisi va prezident farmonlari). 2. davlat siyosatini ishlab chiqish va amalga oshirish: ichki va tashqi siyosatni belgilash. 3. xavfsizlik va mudofaa boshqaruvi: milliy xavfsizlikni ta'minlash va harbiy kuchlarni boshqarish. 4. moliyaviy boshqaruv: davlat budjetini shakllantirish va nazorat qilish. 5. nazorat …

7 / 81

ta’minlash, ta'lim, sog‘liqni saqlash va infratuzilmani rivojlantirish. 3. mahalliy dasturlarni amalga oshirish: davlat dasturlarini joylarda ijro etish va mahalliy ahamiyatga ega bo‘lgan masalalarni hal qilish. 4. hududni boshqarish va rivojlantirish: yo‘llar, suv, elektr va boshqa infratuzilmalarni boshqarish. 5. tabiatni muhofaza qilish: hududiy ekologik masalalarni hal qilish va tabiatni himoya qilish. 6. fuqarolar bilan muloqot: mahalliy aholining murojaatlari va ehtiyojlarini hal qilish. 7. jamoat tartibini saqlash: ichki tartibni ta’minlash va mahalliy huquqbuzarliklarga qarshi kurash.- yuqori va mahalliy hokimiyat organlari o‘rtasidagi bog‘liqlik: yuqori markaziy organlar qonunchilik va strategik qarorlar qabul qiladi, mahalliy hokimiyat organlari esa ushbu qarorlarni amalga oshiradi. mahalliy hokimiyat organlari yuqori organlarning nazorati ostida faoliyat olib boradi, biroq o‘z hududida mustaqil qarorlar qabul qilish huquqiga ega. misol: yuqori organlar (masalan, prezident, oliy majlis) mamlakat miqyosida soliq siyosatini belgilaydi, mahalliy hokimiyat organlari (masalan, hokimliklar) esa soliq yig‘imlarini amalga oshiradi va hududiy rivojlanishga mablag‘larni yo‘naltiradi. shu tarzda yuqori markaziy va mahalliy organlarning …

8 / 81

o shartnomalarni ratifikatsiya qilish va boshqalar. o‘zbekiston respublikasi prezidenti: prezident davlatning oliy rahbari bo‘lib, uning vakolatlariga quyidagilar kiradi: o‘zbekiston respublikasining ichki va tashqi siyosatini belgilash, oliy sud va boshqa yuqori sudlarni tayinlash, hukumatni tuzish va boshqarish, harbiy amaliyotlarni boshqarish va boshqalar. markaziy organlar (iqtisodiy va boshqaruv organlari): o‘zbekiston respublikasi hukumatining a'zolari (kabinet): hukumat markaziy davlat organi bo‘lib, quyidagi vakolatlarga ega: iqtisodiy va ijtimoiy siyosatni amalga oshirish, davlat dasturlarini ishlab chiqish va amalga oshirish, davlat byudjetini tasdiqlash va boshqarish, vazirliklar va boshqa markaziy organlarni tashkil etish va boshqarish. vazirliklar, davlat qo‘mitalari va agentliklar: bu organlar o‘zbekiston respublikasi hukumatining tarkibiy bo‘linmalari bo‘lib, ularning vakolatlari maxsus sohalarga (masalan, sog‘liqni saqlash, ta'lim, iqtisodiyot) tegishli qarorlar chiqarish va amalga oshirishga qaratilgan. mahalliy organlar (mahalliy boshqaruv organlari): mahalliy hokimiyatlar (tuman va shahar hokimliklari): mahalliy hokimiyatlar mahalliy muammolarni hal qilish, jamoat ishlarini boshqarish va aholiga xizmat ko‘rsatishni amalga oshiradilar. ularning vakolatlariga quyidagilar kiradi: mahalliy byudjetni tasdiqlash va …

9 / 81

ositalari bilan ta’minlanadigan, joiz xulq-atvor me’yoridir. huquq normasi o‘z yuridik mazmuniga ko‘ra muayyan xulq-atvor qoidasi bo‘lib, unga rioya qilinishi turli tashkiliy, ma’rifiy va rag‘batlantirish vositalarini, shuningdek, ularga rioya qilmagan shaxslarga nisbatan yuridik majburlov (intizomiy, ma’muriy, moddiy, jinoiy javobgarlik) choralarini qo‘llashni nazarda tutadi. ushbu xususiyatlar ma’muriy-huquqiy normalarga ham xosdir. ular davlat-boshqaruv faoliyatining asosiy ko‘rsatkichlarini va mazkur faoliyat jarayonida yuzaga keluvchi boshqaruvga doir munosabatlarni (masalan, shaxsning, ijro etuvchi hokimiyat subyektlarining huquqiy maqomini) belgilaydi. ma’muriy-huquqiy normalarning quyidagi funksiyalarini farqlash mumkin: – ijro etuvchi hokimiyat tizimi va uning ayrim bo‘g‘inlari tashkiliy faoliyatini tartibga solish hamda ular o‘rtasidagi o‘zaro oqilona aloqani ta’minlash; – davlat boshqaruvi sohasida fuqarolarning, shuningdek, jamoat birlashmalarining huquq va erkinliklari ro‘yobga chiqarilishi va himoya qilinishini ta’minlash; – davlat boshqaruvi sohasida bevosita ish olib boruvchi va muayyan hajmda uning funksiyalarini bajaruvchi (masalan, mahalliy hokimliklar) yoxud o‘z harakatlari bilan bu soha (masalan, fuqarolar, jamoat birlashmalarining) manfaatlariga u yoki bu tarzda daxl etuvchi barcha shaxslar …

10 / 81

davlat-boshqaruv faoliyati jarayonida yuzaga keladigan ijtimoiy munosabatlarda mustahkam qonuniylik tartibi va davlat intizomini ta’minlash; – ma’muriy javobgarlikni nafaqat boshqaruvga doir munosabatlarga, balki huquqning boshqa ko‘pgina tarmoqlari (masalan, mehnat, moliya, yer huquqi) normalarini himoya qilish vositasi sifatida tatbiq etish. ma’muriy-huquqiy normalar muayyan ichki mutanosiblikka (iyerarxiyaga) ega. bu ma’muriy-huquqiy normalarning pog‘onama-pog‘ona bo‘ysunishini, ya’ni muayyan iyerarxiyasini: konstitutsiyaviy normalar, qonunlarning normalari va ijro etuvchi hokimiyat subyektlari (masalan, o‘zbekiston respublikasining hukumati, vazirlik, mahalliy hokimliklar) tomonidan o‘rnatiladigan normalar mavjudligini anglatadi. yagona yuridik mazmunga ega bo‘lgan mazkur huquqiy normalar o‘zining yuridik kuchiga ko‘ra teng emas. konstitutsiyaviy va qonun xususiyatiga ega bo‘lgan ma’muriy-huquqiy normalar o‘z yuridik ahamiyatiga ko‘ra birlamchidir. ijro etuvchi hokimiyat subyektlari tomonidan o‘rnatiladigan ma’muriyhuquqiy normalar konstitutsiyaviy qonunchilik normalariga nisbatan ikkilamchi xususiyat kasb etadi. mamuriy huquqiy normalar – bu davlat boshqaruv sohasida ijtimoiy munosabatlarni tartibga soluvchi, davlat organlari, mansabdor shaxslar, tashkilotlar va fuqarolarning huquq va majburiyatlarini belgilovchi huquqiy qoidalardir. xususiyatlari; 1. davlat boshqaruviga tegishliligi: bu normalar asosan …

Want to read more?

Download all 81 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ma’muriy yakuniy javoblari"

mamuriy yakuniy javoblari 1.ma’muriy huquqiy munosabatlar tushunchasi. ma'muriy huquqiy munosabatlar — bu davlat hokimiyati va boshqaruvi sohasida vujudga keladigan, ma'muriy-huquqiy me'yorlar bilan tartibga solinadigan ijtimoiy munosabatlardir. asosiy xususiyatlari:1. subyektlar o‘rtasida tenglik yo‘qligi: davlat organlari boshqaruv subyekti sifatida vakolatga ega, fuqaro yoki tashkilot esa boshqaruv obyekti bo‘lib hisoblanadi.2. majburiy tartib: bu munosabatlar davlatning ijtimoiy-iqtisodiy va boshqa vazifalarini bajarish uchun amalga oshiriladi va huquqiy asosga ega bo‘ladi. 3. huquqiy javobgarlik: bu munosabatlar doirasida qonunbuzarlik sodir etilsa, subyektlar yuridik javobgarlikka tortilishi mumkin. 4. davlat hokimiyati ishtiroki: har doim davlat organlari yoki mansabdor shaxslar tom...

This file contains 81 pages in DOCX format (180.2 KB). To download "ma’muriy yakuniy javoblari", click the Telegram button on the left.

Tags: ma’muriy yakuniy javoblari DOCX 81 pages Free download Telegram