fuqarolik va inson huquqlari

DOC 30 pages 104.0 KB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 104.0 KB

File type DOC

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (8 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

yuridik shaxslar tijorat tashkilotlari hamda tijoratchi bo’lmagan tashkilotlari reja: kirish 1. inson va fuqarolarning asosiy huquq va erkinliklari haqidagi konstitutsiyaviy qoidalar. 2. fuqarolik va uning konstitutsiyaviy asoslari. 3. fuqarolarning huquq va erkinliklarining asosiy turlari. 4. shaxsiy huquq va erkinliklar. xulosa adabiyotlar kirish inson va fuqarolarning asosiy huquq va erkinliklari haqidagi konstitutsiyaviy qoidalar. o’zbekiston mustaqillikka erilgach, ijtimoiy-siyosiy hayotning barcha jabhalarini demokratlashtirish yo’liga o’tdi. jahon tajribasidan ma‘lumki, insonning asosiy huquq va erkinliklarini himoya qilmasdan va amalda ta‘minlamasdan turib, jamiyat hayotini demokratlashtirish mumkin emas. xalqimizning boy ma‘naviy salohiyati, uning tasarrufida bo’lmish ulkan tabiiy boyliklari va texnikaviy imkoniyatlari, mustahkamlanib borayotgan xalqaro aloqalar demokratik rivojlanish hamda inson huquqlariga rioya etilishi uchun zarur shart-sharoitlarni bosqichma-bosqich yaratish imkonini bermoqda. inson huquqlari negizida inson shaxsi qadriyati turadi. xalqaro maydonda inson huquqlarining uch bo’g’ini bir-biridan farqlanadi: birinchisiga fuqarolik va siyosiy huquqlar, ikkinchisiga yashash huquqi, qiynoqqa solishning taqiqlanishi, adolatli sudlov, shaxsiy hayotning daxlsizligi, fikr va o’z erkinligi, jamoat uyushmalariga birlashish …

2 / 30

olar o’z huquq va erkinliklaridan to’g’ri foydalanishlari va zimmalariga yuklatilgan burchlarini vijdonan bajarishlari lozimligi bayon qilinadi. har bir shaxs konstitutsiya va boshqa qonunlarda belgilangan qoidalarni chuqur o’rganib ularga kundalik hayotda amal qilib yashashlari lozim bo’ladi. ayniqsa, yoshlar oila, maktab va keyingi bosqichdagi o’quv muassasalarida, kelajakda esa ish joylarida ichki tartib-intizomga muntazam amal qilib borsalar, hayotimiz xavfsiz, davlatimiz rivojlanishi barqaror va farovon bo’ladi. konstitutsiyamizda mustahkamlangan inson huquqlari sohasidagi yana bir muhim qoida – bu ijtimoiy adolat prinsipining qaror topishiga qaratilgan qoidadir. konstitutsiyaning 14-moddasida «davlat o’z faoliyatini inson va jamiyat farovonligini ko’zlab, ijtimoiy adolat va qonuniylik prinsiplari asosida amalga oshiradi» degan qoida mustahkamlangan. shu bois ham insonga munosib hayot tarzini ta‘minlash umumdavlat siyosati darajasiga ko’tarilgandir. o’zbekiston ijtimoiy adolatga asoslangan davlatdir. davlatimizning rivojlanish yo’lini belgilab bergan besh tamoyildan bittasi aholini kuchli ijtimoiy himoya qilishdan iborat ekanligi ham bejiz emas. unga ko’ra bugungi kunda aholining .eng nochor qatlamlari – nogironlar, ko’p bolali oilalar, yetim-esirlar, …

3 / 30

tlarning teng huquqliligi, barcha fuqarolarning qonun va sud oldidagi teng huquqliligini, kasb tanlashda, bilim olishda shaxsiy, siyosiy, iqtisodiy va ijtimoiy huquqlardan foydalanishdagi teng huquqlilikni anglatadi. inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasining 1-moddasida «har bir inson yashash, erkinlik va shaxsiy daxlsizlik huquqiga egadir», degan qoida belgilab qo’yilgan. o’zbekiston konstitutsiyasining 24-moddasida «yashash huquqi har bir insonning uzviy huquqidir. inson hayotiga suiqasd qilish eng og’ir jinoyatdir», deyiladi. har ikkala hujjatda qayd etilgan qoida o’z mazmuniga ko’ra bir-biriga juda yaqindir. bu esa o’zbekistonda inson va fuqarolarning huquqlarini barcha ko’rinishlari tan olinganligi va kafolatlanganligidan dalolat beradi. konstitutsiyada yashash huquqining e‘lon qilinishi davlat tomonidan uni qo’riqlash va himoya qilishning kuchli mexanizmini yaratishni talab qiladi. konstitutsiyamizning 20-moddasida «fuqarolar o’z huquq va erkinliklarini amalga oshirishda boshqa shaxslarning, davlat va jamiyatning qonuniy manfaatlari, huquqlari va erkinliklariga putur yetkazmasliklari shart», deyilgan. bu qoidaning mazmuni shaxsiy va ijtimoiy manfaatlarning uyg’unlashganligida ifodalanadi. har bir fuqaroning o’z huquq va erkinliklarini, burchlarini yaxshi bilishi, anglashi – …

4 / 30

va erkinliklari davlat tomonidan qo’riqlanadi, o’z navbatida, shaxs ham jamiyat va davlat manfaatlaridan kelib chiqib, ma‘lum majburiyatlarni bajarishni o’z zimmasiga oladi. fuqarolik munosabatlari shaxs tug’ilganidan yuzaga kelib, uning umri davomida saqlanib qoladi. bu bog’liqlik insonning tug’ilgan va yashayotgan hududi bilan cheklanmaydi, u davlat hududining tashqarisida ham o’z kuchini yo’qotmaydi. shaxs va davlat munosabatlaridagi mavjud holat orqali davlat hokimiyati faoliyatiga va jamiyat a‘zolarining siyosiy, huquqiy, madaniy darajasiga baho berish mumkin. shaxs davlatning fuqaroligini qabul qilar ekan, bu bilan u konstitutsiya va qonunlarda mustahkamlab qo’yilgan huquq va erkinliklarga ega bo’ladi. shuningdek, u ma‘lum burchlarni ham bajarishga majburdir. tabiiyki, davlat ham fuqarolarning manfaatlari va erkinliklarini o’z hududida va uning tashqarisida ham himoya qilish majburiyatini o’z zimmasiga oladi. konstitutsiyaning 21-moddasiga va «fuqarolik to’g’risida»gi qonunning 1-2 moddalariga ko’ra o’zbekiston respublikasining butun hududida yagona fuqarolik o’rnatiladi. respublikamizning barcha fuqarolari o’zaro munosabatlarida teng huquqlilik prinsipiga asoslanadilar. bu konstitutsiyaviy qoida shuni anglatadiki, bunda insonning kelib chiqishidan, shaxsiy, ijtimoiy …

5 / 30

«o’zbekiston respublikasida pasport tizimini takomillashtirish to’g’risida»gi farmoni bilan tasdiqlangan o’zbekiston respublikasida pasport tizimi to’g’risidagi nizomi bilan belgilanadi. ushbu nizomga ko’ra o’zbekiston respublikasining 16 yoshga to’lgan barcha fuqarolariga o’zbekiston respublikasining fuqarosi pasporti berilishi shart, deb ko’rsatilgan. pasport respublika ichki ishlar idoralari tomonidan beriladi va u fuqaroning doimiy yashash joyida ro’yxatga qo’yiladi. har bir shaxs o’zini fuqaro sifatida tasdiqlovchi hujjati bo’lgan pasportini avaylab asrashi, pasport tizimi qoidalariga rioya qilish shart. fuqarolar pasport tizimi qoidalarini buzganlik uchun qonunlarda belgilangan tartibda javobgar bo’ladilar. o’zbekistonda fuqarolikka qabul qilish, unga ega bo’lish va fuqarolikni yo’qotish tartibi 1992-yil 2-iyulda qabul qilingan «fuqarolik to’g’risida»gi qonunda belgilangan. ushbu qonunning 12-moddasiga binoan o’zbekiston fuqaroligiga ega bo’lish quyidagi asoslar bo’yicha amalga oshiriladi: 1. o’zbekiston fuqarolaridan tug’ilgan bolalar ular mamlakat hududida yoki chet elda tug’ilgan bo’lsa ham o’zbekiston fuqarosi hisoblanadi. agar ota-onalaridan biri o’zbekiston fuqarosi, ikkinchisi chet el fuqarosi bo’lsa, ulardan tug’ilgan bola o’zbekistonda tug’ilsa, o’zbekiston fuqarosi hisoblanadi. agar shunday ota-onalardan bola …

6 / 30

hlari lozim bo’ladi: · chet el fuqaroligidan voz kechganda. bunda chet el fuqarolarini o’zbekiston respublikasi fuqaroligiga qabul qilish to’g’risida o’zbekiston respublikasi prezidenti qaror qabul qiladi. chet el fuqarosi esa o’z fuqaroligini o’zgartirish haqida o’z davlatining munosabatini tasdiqlovchi hujjatni taqdim etishi shart; · chet el fuqarolari va fuqaroligi bo’lmagan shaxslar o’zbekiston hududida kamida besh yil yashagan bo’lsa, ya‘ni so’nggi besh yil davomida o’zbekiston respublikasi hududida doimiy yashaganligi va qonuniy yashash manbalari mavjudligini tasdiqlagan bo’lsa; · o’zbekiston respublikasining konstitutsiyasini tan olsa va uning qoidalarini bajarsa, o’zbekiston respublikasi prezidentining qaroriga binoan o’zbekiston respublikasi oldida buyuk xizmatlari yoki fan, texnika va madaniyat sohasida katta yutuqlari bo’lgan, shuningdek o’zbekiston respublikasini qiziqtiradigan kasb yoxud malakaga ega bo’lgan ayrim shaxslarga nisbatan ushbu moddalarning 1, 2 va 3-bandlaridagi talablar hisobga olinmasligi mumkin. lekin ular ham albatta, o’zbekiston respublikasi konstitutsiyasini tan olishi va uning qoidalarini bajarishi shart. agar shaxs: · o’zbekiston respublikasining konstitutsiyaviy tuzumini zo’rlik bilan o’zgartirishni yoqlab chiqayotgan …

7 / 30

sodir etgan bo’lsa, bunday holda fuqarolikdan chiqishga ruxsat etilmaydi. o’zbekiston respublikasi fuqaroligiga qabul qilish, fuqarolikni qayta tiklash, fuqarolikdan chiqish va uni yo’qotish masalalari o’zbekiston respublikasi prezidenti qarori bilan rasmiylashtiriladi. o’zbekiston respublikasi fuqaroligidan mahrum bo’lish asoslari: · vatanga xiyonat qilsa; · shaxs chet davlatda harbiy xizmatga, xavfsizlik xizmati idoralariga, politsiya, armiya idoralariga yoki davlat hokimiyati va boshqaruvning boshqa idoralariga ishga kirgan bo’lsa; · agar chet elda doimiy besh yil davomida uzrli sabablarsiz konsullik hisobida turmagan bo’lsa; · agar o’zbekiston respublikasi fuqaroligi yolg’on ma‘lumotlar yoki soxta hujjatlarni taqdim etish orqali oligan bo’lsa; · xalqaro shartnomalar asosida va qonunda ko’zda tutilgan boshqa hollarda. o’zbekiston respublikasi prezidentining qarori chiqqan kundan boshlab o’zbekiston respublikasining fuqaroligi yo’qotiladi. o’zbekiston respublikasi fuqaroligi to’g’risidagi ishlarni o’zbekiston prezidenti, ichki va tashqi ishlar vazirliklari, o’zbekiston respublikasining chet ellardagi elchixonalari va diplomatik vakolatxonalari yuritish huquqiga egadirlar. chet el fuqarolari va fuqaroligi bo’lmagan shaxslar. chet el fuqarolari - bu o’zbekiston hududida yashayotgan, boshqa …

8 / 30

yashab turgan holda o’zbekiston respublikasi fuqarosi bo’lmagan va chet davlat fuqaroligiga mansubligini isbotlaydigan dalillari bo’lmagan shaxslar fuqaroligi bo’lmagan shaxslar deb hisoblanadi». chet el fuqarolari va fuqaroligi bo’lmagan shaxslar o’zbekiston konstitutsiyasi va qonunlarida nazarda tutilgan huquq va erkinliklardan, xususan, shaxsiy, mulkiy, oilaviy va boshqa huquqlardan foydalanadilar. shuningdek, o’zlarini himoya qilishlari uchun sud organlariga murojaat qila oladilar. bunday shaxslar o’zbekiston fuqarolari bilan bir xildagi majburiyatlarni ham o’taydilar. ular o’zbekiston hududida sodir etgan jinoiy, ma‘muriy va boshqa huquqbuzarlik ishlari uchun o’zbekiston respublikasi fuqarolari bilan bir xil asosda javob beradilar. ular o’zbekiston hududida jinoyat qilsalar, o’zbekiston qonunlari bilan javobgarlikka tortiladilar. chet el fuqarolari va fuqaroligi bo’lmagan shaxslarning ayrim huquqlari cheklab qo’yiladi. jumladan, ular respublikadagi vakillik organlariga o’tkaziladigan saylovlarda ishtirok eta olmaydilar, deputat bo’lib saylana olmaydilar, umumxalq ovoz berishi (referendum) da qatnasha olmaydilar. ular o’zbekiston respublikasi qurolli kuchlari safida, milliy xavfsizlik xizmati va ichki ishlar idoralarida ishlashlari mumkin emas. o’zbekiston respublikasidagi diplomatik va konsullik vakolatxonalari, …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "fuqarolik va inson huquqlari"

yuridik shaxslar tijorat tashkilotlari hamda tijoratchi bo’lmagan tashkilotlari reja: kirish 1. inson va fuqarolarning asosiy huquq va erkinliklari haqidagi konstitutsiyaviy qoidalar. 2. fuqarolik va uning konstitutsiyaviy asoslari. 3. fuqarolarning huquq va erkinliklarining asosiy turlari. 4. shaxsiy huquq va erkinliklar. xulosa adabiyotlar kirish inson va fuqarolarning asosiy huquq va erkinliklari haqidagi konstitutsiyaviy qoidalar. o’zbekiston mustaqillikka erilgach, ijtimoiy-siyosiy hayotning barcha jabhalarini demokratlashtirish yo’liga o’tdi. jahon tajribasidan ma‘lumki, insonning asosiy huquq va erkinliklarini himoya qilmasdan va amalda ta‘minlamasdan turib, jamiyat hayotini demokratlashtirish mumkin emas. xalqimizning boy ma‘naviy salohiyati, uning tasarrufida bo’lmish ulkan tabiiy...

This file contains 30 pages in DOC format (104.0 KB). To download "fuqarolik va inson huquqlari", click the Telegram button on the left.

Tags: fuqarolik va inson huquqlari DOC 30 pages Free download Telegram