zardushtiylik

PPT 29 pages 6.3 MB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.3 MB

File type PPT

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

katolitsizm zardushtiylik dinining paydo bo’lishi. zardushtiylikning kelib chiqishi va rivojlanishi. "avesto"ning mazmuni va ahamiyati. zardushtiylikdagi diniy tushunchalar. moddiy olamning yaratilishi. zardushtiylikning zamonaviy davrga ta'siri. reja zardushtiylik. miloddan avvalgi 1-mingyillikning birinchi yarimida markaziy osiyoda zardushtiylik dini keng tarqaldi. zardushtiylik o`shanda olov (quyosh)ga, er, suv, oy, yulduzlarga sig`inganlar va ularni muqaddas deb bilganlar. zardushtiylik dinining nomi shu dinning asoschisi zardusht (turli tillarda zaratushtra, zoroastr) ismidan olingan. uning tug`ulgan joyi nima`lum. zardusht miloddan avvalgi 1-mingyillikning birinchi choragida yashagan. zardusht-ajdodlarimizning zadushtiylik deb ataladigan qadimgi dini asoschisidir. zardusht o`z ta`limonitini xorazim yoki baqtriyada targ`ib qilgan. zardushtiylik u 77 yoshida zardushtiylik e`tiqodi dushmanlari qo`lida halok bo`lgan. keyinroq evropada bu din targ`ibotchisini zoroastr (yunoncha "astron"-yulduz) deb atashganlar. chunki yunonistonda uni alloma-munajjim tarzida ardoqlaganlar. shu nomdan kelib chiqib, uning ta`limotini zoroastrizm deb yuritganlar. munajjim-osmon yoritqichlarining joylanishiga qarab taqdirni aytib beruvchi olim. zardushtiylik yoyilgan davrda ibodatxona ham, o`qib, unga sig`inadigan maxsus kitoblar ham bo`lmagan. dinniy marosimlar ochiq havoda, gulxan …

2 / 29

diradi. miloddan avvalgi 1-mingyillik boshlarida tarqoq qabilalarni bosqinchilarga qarshi birlashtirish zaruriyati tug`ildi. zardusht o`z ta`limotida qabilalarni birlashtirishga chorladi. zardushtiylarning eng muqaddas sanalgan ilohlari ahuramazda, mitra, anaxita bo`lgan. ahuramazda buyuk va mutafakkur iloh, zardo`shtning homiysi bo`lgan. mitra quyosh va yorug`lik xudosi, dehqonlar va chorvadorlar himoyachisi, hosil, ma`murchilik va to`kin-sochinchilikni ta`minlovchi bo`lgan. u ahuramazda bilan odamlar o`rtasidagi asosiy vositachi edi. mitra jangchi yigit qiyofasida tasvirlangan. olovli chaqmoqlar yordamida yovuzlik va o`lim hudosi ahrimanga qarshi kurashgan. yomg`irdan keyin paydo bo`ladigan kamalakka mitraning kamoni, o`q otuvchi yoyi deb sig`inganlar. hosildorlik va suv ilohasi deb anahita-nohidni tushunganlar. ular yana baxt va boylik ilohasi humoga sig`inganlar. humo ko`zga ko`rinmaydigan qush. uni jannat qushi deb hisoblaganlar. "avesto" matnlarini o`qish imkoniyatiga egamiz. uning ayrim qisimlarini frantsuz olimi a.dyuperron tarjima qilishga muvaffaq bo`lgan. tadqiqotchi olim meri boys ko`p yillar davomida hindistondagi zardushtiylik jamoalari hayoti va urf-odatlarini o`rgangandi. bu haqida u o`zining "zardushtiylar. e`tiqodlari va urf-odatlari" kitobida hikoya qilgan. zardusht …

3 / 29

klar tozalanib, qurib qolgach, ularni maxsus idish "ossuariy"-"suyakdon, ostadon" larda saqlanganlar. ular nous deb ataluvchi maxsus binolarga qo`yiladi. ‘avesto’ – tarix va ma’naviy dunyomiz sarchashmasi. ‘avesto’ – turonu eron xalqlari ajdodlarning islomdan avvalgi dini, ya’ni zardushtiylikning muqaddas kitobi. mohiyatiga ko’ra ‘avesto’ miloddan avvalgi 2 ming yillik o’rtalaridan 1 ming yillik boshlarigacha o’lkamizda yuzaga kelgan ijtimoiy, iqtisodiy, madaniy jarayonlarning xamda ilk davlatchilik munosobatlari tarixning qomusiy yozma yodgorligidir. ‘avesto’ kitobi ko’p qatlamli. uning tarkibijdan ibtidoiy davrlarga tutashadigan asotirlar, olamning oqilona munosiblikda mukammal yaratilishi haqidagi tasavvurlar, odamzodning ezgulik, baxtiyor va farovon, g’amu anduhsiz xayot, adolatli ijtimoiy boshqaruv, havf-hatarsiz turmush, sog’lom tan, teran aql, soliq va dono farzandlar, oqila ayol, totuh oila, gurkiragan ko’m-ko’k bepayon yaylovlar, to’q va semiz chorva, suvlari ma’mur, serhosil ekin dalalari haqidagi orzu umidalar o’rin olgan. 1. madyuzarm – birinchi gahanbor bo’lib ‘bahorning o’rtasi’ ma’nosini bildiradi. madyuzarm yilning 41- kunidan 45-kunigacha besh kun davom etgan. madyuzarm bosqichida oliy iloh ahura …

4 / 29

an 2700 yil oldin yaratilgan dastlabki yozma manba - «avesto» kitobida ham ezgulik g’oyalari ilgari surilgan. yaxshilik bilan yomonlik o’rtasidagi azaliy kurash aks ettirilgan. zardushtiylikning ezgulik va insonparvarlik haqidagi qarashlari mintaqamizga islom dini kirib kelgunga qadar asosiy g’oyalar edi. shuningdek, turkiy xalqlar o’rtasidagi ko’k tangrisiga (osmon va quyoshga) sig’inish (shamanizm) va buddizm (buddaviylik) ham diniy e’tiqod sifatida zardushtiylik bilan yonma-yon yashab keldi. zardushtiylik. miloddan avvalgi 1-mingyillikning birinchi yarimida markaziy osiyoda zardushtiylik dini keng tarqaldi. zardushtiylik. * zardushtiylik o`shanda olov (quyosh)ga, er, suv, oy, yulduzlarga sig`inganlar va ularni muqaddas deb bilganlar. zardushtiylik dinining nomi shu dinning asoschisi zardusht (turli tillarda zaratushtra, zoroastr) ismidan olingan. * u “apastak”, “ovisto”, ”ovusto” ,”abisto”, “avasto” kabi shakllarda ham ishlatib kelingan. “avesto” markaziy osyio, eron, ozarbayjon xalqlarining islomgacha davrdagi ijtimoiy – iqtisodiy hayoti, olam to’g’risidagi tasavvurlar, urf – odatlari, ma’naviy madaniyatini o’rganishida muhim manba hisoblanadi zardushtiylik ta`limoti olov (quyosh)ga, er, suv, oy, yulduzlarga sig`inganlar va ularni …

5 / 29

ib, unga sig`inadigan maxsus kitoblar ham bo`lmagan. dinniy marosimlar ochiq havoda, gulxan yonida ado etilgan. zardusht vafotidan bir necha asr o`tgacha barcha diniy marosimlar, madhiya va duolar kitob holiga keltirildi. bu zardushtiylar muqaddas kitobi "avesto" edi. "avesto" so`zi "qat`iy qonunlar" ma`nosini bildiradi. miloddan avvalgi 1-mingyillik boshlarida tarqoq qabilalarni bosqinchilarga qarshi birlashtirish zaruriyati tug`ildi. zardusht o`z ta`limotida qabilalarni birlashtirishga chorladi. * zardushtiylarning eng muqaddas sanalgan ilohlari ahuramazda, mitra, anaxita bo`lgan. ahuramazda buyuk va mutafakkur iloh, zardo`shtning homiysi bo`lgan. mitra quyosh va yorug`lik xudosi, dehqonlar va chorvadorlar himoyachisi, hosil, ma`murchilik va to`kin-sochinchilikni ta`minlovchi bo`lgan. u ahuramazda bilan odamlar o`rtasidagi asosiy vositachi edi. mitra jangchi yigit qiyofasida tasvirlangan. olovli chaqmoqlar yordamida yovuzlik va o`lim hudosi ahrimanga qarshi kurashgan. yomg`irdan keyin paydo bo`ladigan kamalakka mitraning kamoni, o`q otuvchi yoyi deb sig`inganlar. hosildorlik va suv ilohasi deb anahita-nohidni tushunganlar. ular yana baxt va boylik ilohasi humoga sig`inganlar. humo ko`zga ko`rinmaydigan qush. uni jannat qushi deb …

6 / 29

o’z’ deb nishonlash rasm bo’lgan. * yaralishning ikkinchi bosqichi ‘yozning o’rtasi’ degan ma’noni bildiradi. madyusham bosqichi yilning 101-kunidan 105-kunigacha besh kun davom etgan. bu bosqichda axura mazda suvni yaratgan. olamda suvning vujudga kelish jarayoni hozirgi taqvimda iyun oyining 29 va iyulning uchinchi kunlariga to’g’ri keladi. suv bilan bog’liq ishonch etiqodlar mana shu jarayonda shakllangan. yaralishning ikkinchi bosqichi * moddiy olam yaratilishining uch gahanbori bo’lib, uning manosi ‘g’alla yig’ish’ demakdir. yaralishning bu jarayoni yilning 176-kunidan 180-kunigacha 5-kun davom etgan. patyaxshimda axura mazda yerni yaratgan. patyaxshim * moddiy olam yaralishining to’rtinchi gahanbori ‘ayosrim’ deb nomlanib, uning manosi ‘uyga qaytish’ demakdir. yaralishning bu bosqichida chorva suvurlari yozgi o’tlovda uyga qaytganlar.’avesto’da bu gahanbor ‘ayosrima’ shaklida ham uchraydi. ‘ayosrima’da axura mazda o’simliklar dunyosini yaratgan. * olamning vujudga kelishida beshinchi gahanbor bo’lib, uning manosi ‘yilning o’rtasi ‘ demakdir midyorim yilning 290-kunidan 294-kunigacha 5 kun davomida yoz bergan. bu jarayonda axura mazda hayvonot dunyosini yaratgan va uni …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "zardushtiylik"

katolitsizm zardushtiylik dinining paydo bo’lishi. zardushtiylikning kelib chiqishi va rivojlanishi. "avesto"ning mazmuni va ahamiyati. zardushtiylikdagi diniy tushunchalar. moddiy olamning yaratilishi. zardushtiylikning zamonaviy davrga ta'siri. reja zardushtiylik. miloddan avvalgi 1-mingyillikning birinchi yarimida markaziy osiyoda zardushtiylik dini keng tarqaldi. zardushtiylik o`shanda olov (quyosh)ga, er, suv, oy, yulduzlarga sig`inganlar va ularni muqaddas deb bilganlar. zardushtiylik dinining nomi shu dinning asoschisi zardusht (turli tillarda zaratushtra, zoroastr) ismidan olingan. uning tug`ulgan joyi nima`lum. zardusht miloddan avvalgi 1-mingyillikning birinchi choragida yashagan. zardusht-ajdodlarimizning zadushtiylik deb ataladigan qadimgi dini asoschisidir. zardusht o`z ta`lim...

This file contains 29 pages in PPT format (6.3 MB). To download "zardushtiylik", click the Telegram button on the left.

Tags: zardushtiylik PPT 29 pages Free download Telegram