xo`jalik operatsiyalarida ikkiyoqlama yozuv

DOCX 1 page 35.4 KB Free download

1 page

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 35.4 KB

File type DOCX

Pages 1

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 1

ijtimoyi- iqtisodiy fanlar fakulteti .buxgalteriya va audit yo’nalishi talabasi 224-guruh talabasi saparov umidbek mavzu: xo`jalik operatsiyalarida ikkiyoqlama yozuv. buxgalteriya hisobining schyotlari va uning tuzilishi. ikkiyoqlama yozuv. ikkiyoqlama yozuvning nazorat qilish xususiyatlari reja kirish 1 ikkiyoqlama yozuv. ikkiyoqlama yozuvning nazorat qilish xususiyatlari. 2. buxgalteriya hisobining schyotlarni turkumlarga ajratish to’q’risida tushuncha. 3. buxgalteriya hisobi schyotlarini tayinlanishi va to’zilishiga qarab turkumlarga ajratish. 4. ikkiyoqlama yozuvning nazorat ahamiyati xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish korxonalar faoliyati hisobini yuritish zaruriyatida korxonaning xo‘jalik jarayonlari natijasida doimo tarkibiy va miqdoriy jihatdan o‘zgarib boradigan xo‘jalik mablag‘lari haqida har doimo ma’lumotga ega bo‘lib turish talab etiladi. bu talabni bajarish uchun esa xo‘jalik mablag‘lari va ularning tashkil topish manbalarni hisobda guruhlab borish va tezkor nazorat o‘rnatishi kerak bo‘ladi. buning uchun buxgalteriya hisobi elementlaridan biri schyotlar tizimidan foydalaniladi. buxgalteriya hisobida xo‘jalik mablag‘lari va ularning tashkil topish manbalarining harakati to‘g‘risida ma’lumotga ega bo‘lish uchun har bir mablag‘, manba va xo‘jalik jarayonlari alohida-alohida raqamlar bilan …

2 / 1

schyot debetida va ayni vaqtda o‘zaro bog‘liq bo‘lgan boshqa schyotning kreditida qayd qilinadi. chunki xo‘jalik operatsiyalari yuzaga keltiradigan o‘zgarishlar ikkiyoqlama xususiyatga ega va hisobning ikki alohida schyotiga ta’sir etadi. 1494 yilda italiyalik matematik luka pacholi ikki yoqlama yozuv usulini asoslab bergan. uning «schyotlar va yozuvlar to‘g‘risidagi traktat»ida (lot. tractatus – muhokama) yozuvlarni bir vaqtning o‘zida «bermoq» va «ega bo‘lmoq» schyotlarda aks ettirish va «bermoq» va «ega bo‘lmoq» schyotlarning summalarining yig‘indisi o‘zaro teng kelishi kerak deb aytgan. ikkiyoklama yozuv vositasida schyotlar o‘rtasidagi paydo bo‘lgan o‘zaro aloqa schyotlar korrespondentsiyasi deyiladi. bu korrespondentsiyada qatnashuvchi schyotlar korrespondentsiyalanuvchi schyotlar deb ataladi. schyotlar korrespondentsiyasini aks ettiruvchi qisqacha yozuv buxgalteriya provodka(o‘tkazma)si deyiladi. buxgalteriya provodkalari oddiy va murakkab bo‘ladi. oddiy buxgalteriya provodka(o‘tkazma)si deb, ma’lum bir xo‘jalik operatsiyasining faqat bir schyotning debeti va boshqa bir schyotning kreditida aks ettirilishiga aytiladi. murakkab buxgalteriya provodka(o‘tkazma)si ma’lum bir operatsiyaning summasi bir schyotning debeti, boshqa bir qancha schyotlarning kreditida yoki aksincha, bir schyotning …

3 / 1

r schyotning kreditga yoziladi. natijada hamma schyotlarning debet tomonidagi oborotlar jami, hamma schyotlarning kredit tomonidagi oborotlar jamiga teng bo‘lishi kerak. shunday tenglikning bo‘lmasligi schyotlarda xatoga yo‘l qo‘yilganligidan dalolat beradi. har bir operatsiyani amalga oshirishda hisob siyosatida ikki tomonda yozuv tizimidan foydalaniladi , bir tomoni debit boshqa tomoni kredit tomon hisoblanadi. bu yozuv tizimi ikkiyoqlama yozuv tizimi deb nomlanadi. ikkiyoqlama yozuv tizimi juftlik holda hisobotda avtomatik tarzda balans aks etishiga yordam beradi. balansdagi qaydlar har bir debit yoki kredit ko‘rsatkichlarida katta yoki kichik qiymat sababli noto‘g‘ri qayd etilishi mumkin. ikkiyoqlama yozuv haqida tushunchaga ega bo‘lish uchun hisobdagi debit va kredit qoidalarini bilishimiz kerak. debit ma’nosi kirim qilish yoki qabul qilingan qiymat, kredit ma’nosi chiqim yoki berilgan qiymat. moliyaviy hisob uch turga boliinadi: personal hisob, real hisob va nominal hisob. personal hisob o‘z ichiga boshqaruvchilar, iste’molchilar, ta’minotchilarga, xaridorlarga o‘xshagan tabiiy individlarn bilan bog‘liq operatsiyalarni oladi. moddiy aktivlar real hisob tarkibiga, xarajatlar, daromad, …

4 / 1

qobiliyatiga ishora qiladi. bu xususiyatlar buxgalteriya hisobi va moliyaviy tizimlarda aniqlik va yaxlitlikni saqlash uchun muhimdir. ba'zi umumiy ikki tomonlama yozishni boshqarish xususiyatlariga quyidagilar kiradi: shaklga solish: hisoblarni muntazam ravishda solishtirish hisob kitobi yoki buxgalteriya daftarining ikkala tomoniga kiritilgan tranzaksiyalarning to'g'ri mos kelishini va muvozanatlanganligini ta'minlaydi, bu esa har qanday nomuvofiqlik yoki xatolarni aniqlashga yordam beradi. audit izlari: aniq va keng qamrovli audit trassasini yaratish orqali buxgalteriya kitobining ikkala tomonidagi tranzaktsiyalarni kuzatish va tekshirish osonroq bo'ladi. bu ruxsatsiz yoki firibgarlik harakatlarini aniqlashga yordam beradi. vazifalarni ajratish: vazifalarni to'g'ri ajratishni amalga oshirish tranzaktsiyalarni qayd etish va tekshirishda bir nechta shaxslarning ishtirok etishini ta'minlaydi, xato va firibgarlik xavfini kamaytiradi. hujjatlangan siyosat va tartiblar: ikki tomonlama yozishni boshqarish boʻyicha aniq belgilangan siyosat va tartiblar barcha tranzaksiyalarning toʻgʻri qayd etilishi, ruxsat etilganligi va tayinlangan xodimlar tomonidan koʻrib chiqilishini taʼminlaydi. texnologiya nazorati: buxgalteriya dasturlari kabi texnologiyalardan foydalanish ikki tomonlama yozish uchun qo'shimcha boshqaruv vositalarini taqdim …

Want to read more?

Download all 1 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xo`jalik operatsiyalarida ikkiyoqlama yozuv"

ijtimoyi- iqtisodiy fanlar fakulteti .buxgalteriya va audit yo’nalishi talabasi 224-guruh talabasi saparov umidbek mavzu: xo`jalik operatsiyalarida ikkiyoqlama yozuv. buxgalteriya hisobining schyotlari va uning tuzilishi. ikkiyoqlama yozuv. ikkiyoqlama yozuvning nazorat qilish xususiyatlari reja kirish 1 ikkiyoqlama yozuv. ikkiyoqlama yozuvning nazorat qilish xususiyatlari. 2. buxgalteriya hisobining schyotlarni turkumlarga ajratish to’q’risida tushuncha. 3. buxgalteriya hisobi schyotlarini tayinlanishi va to’zilishiga qarab turkumlarga ajratish. 4. ikkiyoqlama yozuvning nazorat ahamiyati xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish korxonalar faoliyati hisobini yuritish zaruriyatida korxonaning xo‘jalik jarayonlari natijasida doimo tarkibiy va miqdoriy jihatdan o‘zgarib boradigan xo‘jalik mabl...

This file contains 1 page in DOCX format (35.4 KB). To download "xo`jalik operatsiyalarida ikkiyoqlama yozuv", click the Telegram button on the left.

Tags: xo`jalik operatsiyalarida ikkiy… DOCX 1 page Free download Telegram