yurist faoliyatida mantiqiy fikrlashning roli

DOCX 1 page 27.4 KB Free download

1 page

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 27.4 KB

File type DOCX

Pages 1

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 1

mavzu: yurist faoliyatida mantiqiy fikrlashning roli reja: 1. yuristning nutq madaniyati 2. mantiqiy izchillik 3. yurist faoliyatida mantiqiy fikrlashning roli 1. yuristning nutq madaniyati yuridik til va yuridik nutq to‘g‘risida fikr yuritishdan oldin til va nutq hodisalarining o‘ziga xos xususiyatlarini bilib olish o‘rinli. til va nutq bir-biridan farq qiladigan, lekin o‘zaro aloqador ikki ijtimoiy, ruhiy-ma’naviy hodisadir. ya’ni til aloqa quroli, fikr bayon qilish vositasi bo‘lsa, nutq so‘zlovchining til vositalaridan foydalanish jarayoni va shunday jarayon natijasida yuzaga keladigan faoliyatdir. bu ikki hodisani qiyoslaganda oradagi farqlar yanada oydinlashadi. ya’ni, bir uditoriyada yetm ish talaba o ‘tirgan bo‘lsa, ularning gaplashadigan tillari bir bo‘lsa-da, lekin nutqlari yetmish xil bo‘lishi tabiiy. birining nutqi salohiyatli b o ‘lsa, ikkinchisiniki esa mutlaqo talab darajasida bo‘lmasligi mumkin. til faqatgina aloqa vositasi bo‘lib qolmasdan, balki dunyoni ko‘rish, eshitish, bilish, idrok etish vositasi hamdir. bundan tashqari, tilning ruhiy va estetik hodisa ekanligini ham yoddan chiqarmasligimiz zarur. til bamisoli — ummon. …

2 / 1

ham, o ‘ylab gapir. zero, nutq (so‘z) aqlning tarozisi, aqlning o‘lchovi. darhaqiqat, nutqimizning salohiyati til qoidalarini yaxshi va zarur darajada bilishimizga bog‘liqdir. yurisprudensiya tarmoqlariga oid orfografik, leksik, grammatik va uslubiy xususiyatlar yuridik tildir. taniqli huquqshunos olim, professor a.x.saidov ta'kidlaganidek, "yuridik til - ko'pming yillik taraqqiyot va ko'p avlodlar tajribasi mahsuli"!. "… huquq rivojlanishining tarixiy tajribalarini o'zida mujassam qilgan yuridik til inkor etish mumkin bo'lmagan qadriyat, huquqiy madaniyatning ajralmas qismidir" yuridik til adabiy tilning tarkibiy qismi, o'ziga xos ko'rinishga ega til bo'lib, asosan, qonunchilik va rasmiy doirada qo'llaniladi. ya'ni yuridik til o'ziga xos lug'aviy birliklari, gap qurilishi, uslubiy jihatlari hamda huquqqa oid tushunchalarni ifodalovchi terminlari bilan ajralib turadi. barcha huquq manbalari yuridik tilda yoziladi. tergov jarayoni, sud, advokat faoliyati, qonunlar ifodasi ham yuridik til asosida o'z in'ikosini topadi. yuridik til o'z mohiyatiga ko'ra bir necha turlarga, ya'ni qonun tili, ilmiy yurisprudensiya tili, sud tili, huquqshunos- pedagog tili, huquqshunos-publitsist tili, prokuror tili, …

3 / 1

an, hujjatlilik belgisi bilan boshqa funksional uslublarga nisbatan tarixiydir. rasmiy uslubning dastlabki ko‘rinishlari eng qadimgi davrlarga borib taqaladi. qadimgi hoqonliklar, davlatlar va xonliklarning qonunlari, amr va farmonlari, yorliqlari, har xil arznomalar, rasmiy xatlar, vaqfnomalar, vasiqalar va boshqa turli xil hujjatlar; hokimliklar, bekliklar va tumanlar o‘rtasidagi o‘zaro har xil yozishmalar rasmiy uslubning ancha ilgari paydo bo‘lganligidan dalolat beradi. o‘sha davrlardagi hujjatlar tilida faol qo‘llangan hoqon, budun, tuzukot, hirovul, chopovul, dorug‘a, qushbegi, qozi, qozikalon, qozixona, a’lam, munshiy, mirzo, devonbegi, amir, xon, vazir kabi davlatchilik va huquqqa oid leksik birliklar (terminlar) ishtirok etgan matnlar, dastxatlar o‘z davri yozma nutqining dastlabki namunalaridir. bu uslubning ijtimoiy vazifasi hozirgi kunda ham juda keng bo‘lib, barcha rasmiy hujjatlar mana shu uslubda yoziladi. jumladan, bu uslubda qonunlar, qarorlar, farmonlar, buyruqlar, rezolyusiyalar, turli diplomatik bitimlar, shartnomalar, deklaratsiyalar, konvensiyalar, maxsus rasmiy axborotlar, xullas, turli mavzudagi arizalar, tarjimai hol, tavsifnoma, tilxat, turli xil bayonnomalar yetakchi o‘rin tutadi. rasmiy uslub, asosan, yozma; …

4 / 1

da). 2. qolip. fikr tayyor holdagi nutqiy shtamplar−qoliplashgan birikmalar yordamida bayon etiladi. masalan: o‘zbekiston respublikasi jinoyat kodeksi ...moddasining birinchi qismiga muvofiq..., fuqarolik kodeksining ...moddasi bo‘yicha javobgarlikka tortiladi; ...orden bilan mukofotlanadi, ...”o‘zbekiston qahramoni” unvoni berilib, oliy nishon – “oltin yulduz” medali topshirilsin; ...rasmiy vizit bilan tashrif buyurdi, ...ozodlikdan mahrum etildi, ...amnistiya e’lon qilinsin kabi qoliplashgan ifodalar rasmiy uslubga xosligi bilan ajralib turadi. rasmiy uslubga xos bo‘lgan bunday qoliplashgan nutqiy ifodalarning qo‘llanilishi ijobiy holdir. chunki rasmiy uslubni ma’lum bir oborotlar asosida shakllantirish va takomillashtirish huquqqa oid, diplomatiyaga oid tushunchalarning tez va yengil tushunilishiga, fuqarolar tomonidan oson o‘zlashtirilishiga yordam beradi, ularning ongiga qonun va qonun osti hujjatlarining mazmun va mohiyatini tez yetib borishiga ko‘maklashadi. shu sababdan rasmiy uslub yoki qonunlar tilini ma’lum bir oborotlar(qurilmalar) asosida qoliplashtirish zarur.huquqiy me’yorlarni ifodalashda mumkin qadar shunday tayyor holdagi qoliplashgan ifodalardan foydalanish lozim. lekin bunday qoliplashgan ifodalarni adabiy til va uning tarkibiy qismi bo‘lgan yuridik til me’yorlariga muvofiq …

Want to read more?

Download all 1 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yurist faoliyatida mantiqiy fikrlashning roli"

mavzu: yurist faoliyatida mantiqiy fikrlashning roli reja: 1. yuristning nutq madaniyati 2. mantiqiy izchillik 3. yurist faoliyatida mantiqiy fikrlashning roli 1. yuristning nutq madaniyati yuridik til va yuridik nutq to‘g‘risida fikr yuritishdan oldin til va nutq hodisalarining o‘ziga xos xususiyatlarini bilib olish o‘rinli. til va nutq bir-biridan farq qiladigan, lekin o‘zaro aloqador ikki ijtimoiy, ruhiy-ma’naviy hodisadir. ya’ni til aloqa quroli, fikr bayon qilish vositasi bo‘lsa, nutq so‘zlovchining til vositalaridan foydalanish jarayoni va shunday jarayon natijasida yuzaga keladigan faoliyatdir. bu ikki hodisani qiyoslaganda oradagi farqlar yanada oydinlashadi. ya’ni, bir uditoriyada yetm ish talaba o ‘tirgan bo‘lsa, ularning gaplashadigan tillari bir bo‘lsa-da, lekin nutqlari yetmis...

This file contains 1 page in DOCX format (27.4 KB). To download "yurist faoliyatida mantiqiy fikrlashning roli", click the Telegram button on the left.

Tags: yurist faoliyatida mantiqiy fik… DOCX 1 page Free download Telegram