firma va ularning tashkiliy-iqtisodiy asoslari

PPT 34 pages 7.2 MB Free download

34 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 7.2 MB

File type PPT

Pages 34

Updated Dec 2025

Page preview (8 pages)

Scroll down 👇

1 / 34

slayd 1 mavzu: firma va ularning tashkiliy-iqtisodiy asoslari. ishlab chiqarish nazariyasi. ishlab chiqarish xarajatlari. * ishlab chiqarish nazariyasi — bu iqtisodiyotning asosiy sohalaridan biri bo'lib, ishlab chiqarish jarayonlari, resurslardan samarali foydalanish, texnologiyalar, mexanizimlar, iqtisodiy munosabatlar va boshqa turli omillarni o'rganadi. bu nazariya, asosan, ishlab chiqarishning turli shakllari va unga ta'sir etuvchi omillarni tushunib chiqishga, shuningdek, ishlab chiqarishning samaradorligini oshirishga qaratilgan. ishlab chiqarish nazariyasining asosiy maqsadlari va tamoyillari: ishlab chiqarish jarayonini optimallashtirish: bu, resurslardan samarali foydalanish, texnologiyalar va ishlab chiqarish jarayonlarini optimallashtirishga qaratilgan tadqiqotlarni o'z ichiga oladi. resurslardan foydalanish: ishlab chiqarish uchun kerak bo'lgan tabiiy, ishchi kuch va kapital resurslarining samarali taqsimlanishini ta'minotlash. texnologiya va innovatsiyalar: yangilangan texnologiyalar va innovatsiyalar ishlab chiqarishning o'sishini ta'minlaydi. shuningdek, ishlab chiqarish samaradorligini oshirish uchun yangi metodlar va qurilmalardan foydalanish. ishlab chiqarish nazariyasining asosiy maqsadlari va tamoyillari: iqtisodiy printsiplar: bunda ishlab chiqarishning iqtisodiy tomonlari, ya'ni iqtisodiy samaradorlik, mahsulotning narxi va uning sifati, ishlab chiqarish xajmi va …

2 / 34

ktirishi talab qilinadi? agar korxona mahsulot ishlab chiqarishni ko'paytirmoqchi bo'lsa, ishchilarni ko'proq yollashi kerakmi yoki ko'proq texnika va uskunalar jalb etgani ma'qulmi? bu kabi savollarga ishlab chiqarish nazariyasini o'rganish orqali javob topish mumkin.……………………. ishlab chiqarish – bu kerakli mahsulotlarni tayyorlash uchun ishchi kuchi, kapital hamda xomashyo-materiallardan ma'lum nisbatda (kombinatsiyada) foydalanish jarayonidir. ishlab chiqarish cheklangan resurslardan foydalangan holda eng yaxshi natijaga erishish maqsadida amalga oshiriladi. …………………………………… 1. texnik ma'noda ishlab chiqarish jarayoni – inson ehtiyojlarini qondirish maqsadida resurslarni tayyor mahsulotga aylantirishga qaratilgan texnologik jarayonlardir. …………………………………… 2. iqtisodiy ma'noda ishlab chiqarish jarayoni ishlab chiqarishga sarflangan xarajatlarga qaraganda yuqori qo'shilgan qiymatga ega mahsulot yaratish jarayonini anglatadi. firmalar tovarlar va xizmatlar ishlab chiqarish uchun bir qator resurslardan (ishlab chiqarish omillaridan) foydalanadi. ishlab chiqarish omillari deganda mahsulot ishlab chiqarish jarayonida foydalaniladigan barcha resurslar tushuniladi. ularni quyidagi kategoriyalarga ajratish mumkin: 1. er. 2. kapital. 3. materiallar (xomashyo va butlovchi qismlar). 4. ishchi kuchi. 5. tadbirkorlik qobiliyati. …

3 / 34

iy vositalarni qamrab oladi. 3. xomashyo materiallari kapitaldan ishlab chiqarish jarayonida ishtirok etish davomiyligiga qarab farq qiladi. ular ishlab chiqarish jarayonida faqat bir marta ishtirok etib, yangidan yaratilayotgan mahsulot tarkibiga kiradi va o'zining qiymatini unga to'liq ko'chiradi. * 4. “ishchi kuchi” termini insonning tovarlar va xizmatlar yaratish jarayonida foydalaniladigan barcha aqliy va jismoniy qobiliyatini aks ettiradi. mashinist, haydovchi, dehqon, chilangar, iqtisodchi, injener – ya'ni barcha ishchi hamda xodimlar tomonidan bajariladigan ishlar “ishchi kuchi” tushunchasi orqali ifodalanadi. 5. tadbirkorlik qobiliyati – bu inson resursining alohida turi. tadbirkor ishlab chiqarishda foydalaniladigan er, kapital, xomashyo, ishchi kuchi va axborot resurslarini birlashtirish mas'uliyatini o'z zimmasiga oladi. resurslarni birlashtirishda katalizator rolini bajarish orqali u ishlab chiqarishni harakatlantiruvchi kuch sifatida yuzaga chiqadi. tadbirkor – ishlab chiqarishda nafaqat o'z sarmoyasini, balki vaqti, mehnati hamda ishbilarmonlik sha'nini ham tavakkalchilik ostiga tikib harakat qiladi. 6. axborot – iqtisodiy resurslarning nisbatan yangi turi bo'lib, usiz ishlab chiqarishni samarali tashkil etish …

4 / 34

l va samarali foydalanish chegaralarini aks ettiradi * qisqa muddatli oraliqda firmaning ishlab chiqarish resurslari o'zgaruvchan va o'zgarmas resurslarga bo'linadi. ya'ni bunda asosiy kapital (asosiy vositalar) o'zgarmas, ishchi kuchi, xomashyo va materiallar esa o'zgaruvchan deb ataladi. uzoq muddatli oraliqda esa barcha resurslar, ya'ni nafaqat ishchi kuchi, xomashyo va materiallar, balki asosiy kapital ham o'zgaruvchan resurslar deb qaraladi. * ishlab chiqarish xarajatlari tushunchasi ishlab chiqarish harajatlari bu tovar va xizmatlarni ishlab chiqarishga qilinadigan barcha sarflardir ishlab chiqarish harajatlarining asosiy turlari xarajatlarning jalb etilish manbaiga ko'ra vaqt nuqtai-nazaridan ishlab chiqarish xarajatlarining asosiy turlari bunday xarajatlar korxonada ishlab chiqarish hajmini qisqa davr ichida o'zgarishiga ta'sir qiladigan xarajatlardir. bular o'zgaruvchan xarajatlar turiga kiradi bunday xarajatlar korxonada ishlab chiqarish hajmining o'zgarishiga uzoq muddatli davrni talab qiladigan xarajatlardir o'zgarmas xarajatlar (tfc – total fixed cost) - bu qisqa muddatli oraliqda mahsulot ishlab chiqarish hajmiga bog'liq bo'lmasdan shaklla-nadigan xarajatlar (mahsu-lot ishlab chiqarish hajmi oshganda ham, kamayganda ham …

5 / 34

n qo'shimcha xarajatdir. uzoq muddatli oraliqda firma xarajatlari o'zgaruvchan va o'zgarmas deb ajratilmaydi. barcha xarajatlar o'zgarishi mumkin. uzoq muddatli oraliqda firma ishlab chiqarish xarajatlarini o'zgartirish evaziga xarajatlarni minimallashtirishga urinadi. 2025y uchun bxm 375 000*50=18 750 000 asosiy vositalar (fondlar, kapital) nima? asosiy fondlarga korxonaga tegishli asosiy vositalar, ya'ni xizmat muddati bir yildan oshiq va qiymati sotib olish sanasida o'zbekiston respublikasida belgilangan bazaviy xisoblash miqdorining 50 baravaridan ortiq bo'lgan mol-mulki kiradi. * mehnat predmetiga o'tkazuvchi ta'siriga ko'ra, asosiy ishlab chiqarish fondlari bino va inshoatlar quvvat mashina va uskunalari, ishchi mashina va uskunalar, transport vositalari, texnologik liniyalar, passiv aktiv 2. korxonalarda asosiy fondlarni eskirishi, ularni baholash va ta'mirlash asosiy vositaning eskirishi asosiy va aylanma kapitalning bir-biridan farqlanishi 2. qiymatini ishlab chiqarish natijalariga o'tkazish xususiyati ko'ra asosiy va aylanma kapitalning bir-biridan farqlanishi 3. o'z qiymatini qayta tiklash xususiyati ko'ra amortizatsiya bu asosiy kapital eskirib borishiga qarab, uning qiymatini asta-sekin ishlab chiqarilgan mahsulotga o'tkazish, …

6 / 34

aryo va havo transporti vositalari. kuchquvvat beradigan mashinalar va uskunalar: issiqlik texnika uskunalari, turbina uskunalari, elektr dvigatellari va dizel-generatorlar. elektr uzatish va aloqa qurilmalari. truboprovodlar 8 foiz 4. binolar, inshootlar va imoratlar 5 foiz 5. boshqa guruhlarga kiritilmagan, amortizatsiya qilinadigan aktivlar 10 foiz * umumxo'jalik faoliyati xarajatlari: korxonaning ishlab chikarish, operativ, moliyaviy va boshqa faoliyatida yuzaga keladigan xarajatlar turlari: 1. mahsulot tannarxiga kiritiladigan xarajatlar. 2. davr xarajatlari. 3. moliyaviy faoliyat buyicha xarajatlar. 4. favkulodda zararlar. 2. davr xarajatlari: ishlab chikarish tannarxiga kiritilmaydigan, biroq asosiy faoliyatdan olingan foydani aniqlashda hisobga olinadigan davr xarajatlari uchga bo'linadi: 2.1. mahsulotni sotish xarajatlari; 2.2 boshqaruv xarajatlari; 2.3. boshqa operatsion xarajatlar. 3. moliyaviy xarajatlar: korxonaning umumxujalik faoliyatidan olingan foydasini aniklashda xisobga olinadigan moliyaviy faoliyat bo'yicha xarajatlar: - kredit foizlari bo'yicha to'lovlar; - o'z qimmatli qog'ozlarini chiqarish va tarqatish bilan bog'liq xarajatlar; - mol-mulkni uzoq muddatli ijaraga (lizingga) olish to'lovlari; - xorijiy valyuta bilan operatsiya bo'yicha salbiy …

7 / 34

firma va ularning tashkiliy-iqtisodiy asoslari - Page 7

8 / 34

firma va ularning tashkiliy-iqtisodiy asoslari - Page 8

Want to read more?

Download all 34 pages for free via Telegram.

Download full file

About "firma va ularning tashkiliy-iqtisodiy asoslari"

slayd 1 mavzu: firma va ularning tashkiliy-iqtisodiy asoslari. ishlab chiqarish nazariyasi. ishlab chiqarish xarajatlari. * ishlab chiqarish nazariyasi — bu iqtisodiyotning asosiy sohalaridan biri bo'lib, ishlab chiqarish jarayonlari, resurslardan samarali foydalanish, texnologiyalar, mexanizimlar, iqtisodiy munosabatlar va boshqa turli omillarni o'rganadi. bu nazariya, asosan, ishlab chiqarishning turli shakllari va unga ta'sir etuvchi omillarni tushunib chiqishga, shuningdek, ishlab chiqarishning samaradorligini oshirishga qaratilgan. ishlab chiqarish nazariyasining asosiy maqsadlari va tamoyillari: ishlab chiqarish jarayonini optimallashtirish: bu, resurslardan samarali foydalanish, texnologiyalar va ishlab chiqarish jarayonlarini optimallashtirishga qaratilgan tadqiqotlarni o'z ichiga ...

This file contains 34 pages in PPT format (7.2 MB). To download "firma va ularning tashkiliy-iqtisodiy asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: firma va ularning tashkiliy-iqt… PPT 34 pages Free download Telegram