firma va ularning tashkiliy-iqtisodiy asoslari

PDF 9 pages 451.2 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 9
9-мавзу. фирма ва уларнинг ташкилий-иқтисодий асослари 1. тадбиркорлик шакллари ва уларнинг хусусиятлари. 2. фирмаларнинг мулк шакллари бўйича таснифланиши. 3. масъулияти чекланган ва чекланмаган жамиятлар. давлат кохоналари ва акционерлик жамиятлари бозор иктисодиѐтининг асосий субъектларидан бири - бу фирма хисобланади. фирма деганда, мустакил хужалик юритадиган ишлаб чикариш ва хизмат курсатиш фаолияти билан шугулланувчи иктисодий субъект тушунилади. мустакил хужалик фаолияти юритади деганда, кандай махсулотлар ишлаб чикариш, канча ишлаб чикариш, каерда, кимга, канча нархда сотиш буйича фирманинг мустакил карор кабул килиши тушунилади. фирма (корхона) - бу ишлаб чиариш ресурслари эгаларининг карорларини ва манфаатларини мувофиклаштирувчи институционал тузилма хисобланади. тадбиркорлик фирмаларининг асосий ташкилий шакллари: хусусий тадбиркорлик фирмаси, масъулияти чекланган ва чекланмаган жамиятлар, корпорация (очик ва ѐпик турдаги акционерлик жамиятлари). хусусий тадбиркорлик фирмаси - бу фирманинг эгаси ишни мустакил, уз манфаатидан келиб чикиб олиб боради, у таваккалчиликни уз зиммасига олади, фирманинг барча мажбуриятлари буйича тулик жавобгарликни буйнига олади (яъни, масъулияти чекланмаган жамият хисобланади), колган даромадни узи узлаштиради. …
2 / 9
диторлари уз талабларини акциядорларга эмас, корпорацияга куядилар. акционерлик жамияти очик турда булса, корхона акциялари очик бозорда, яъни фонд биржаларида эркин сотилади. акциядорларга корпорация ѐкмаса, улар уз акцияларини очик бозорда сотиб корхона билан алокасини умуман узиши мумкин. фойда олмайдиган ташкилотлар. бозор шароитида бундай турдаги ташкилотларга фойда олиш максадида харакат килмайдиган касаба уюшмалари, клублар, мачитлар, касалхона, коллежлар, хайрия жамиятлари ва бошкалар киради. кооперативлар. кооперативлар уз аъзоларининг ресурсларини фойда олиш максадида бирлаштириш асосида вужудга келади. 3. фирмаларда харажатлар, ишлаб чикариш ва фойда. ишлаб чикариш - корхоналарининг асосий фаолияти тури булиб, бу жараѐн чекланган ресурслардан фойдаланган холда амалга оширилади. ишлаб чикариладиган махсулот микдори, ушбу товарларни ишлаб чикариш учун сарфланадиган ресурслар хажмидан ва ишлаб чикаришда фойдаланилаѐтган технологиянинг холати ва даражасига богликдир. 3. ишлаб чикариш - бу керакли махсулотларни тайѐрлаш учун ишчи кучидан, ускуна ва технологиядан, табиий ресурслардан хамда материаллардан маълум микдордаги комбинацияда фойдаланиш жараѐнидир. масалан, уз устахонасига эга булган шахс стол ишлаб чикариш учун ишчи …
3 / 9
томонидан бинодан, ускунадан, инструментдан ва технологик линиялардан фойдаланишни уз ичига олади. ишлаб чикариш муносабатлари биринчи навбатда махсулот ишлаб чикаришдаги технологик муносабатлардир. технология - бу товарлар ва хизматларни ишлаб чикариш тугрисидаги амалий билимлардир. маълумки, технологиянинг такомиллашуви фанда ва техникадаги янги ютукларнинг ишлаб чикариш жараѐнига жорий килиш оркали боради. янги технология янги ишлаб чикариш усулларидан фойдаланишни, янги машина ва механизмлардан янада юкори малакага эга булган мехнатдан фойдаланишни такозо килади. янги технология янги турдаги махсулотларни яратишга ѐрдам беради. янги технология махсулот сифатини оширишга, иш шароитларини яхшилашга, берилган ресурслар микдори узгармаганда ишлаб чикариладиган махсулот микдорини оширишга, харажатларни камайтиришга олиб келади. 2. ишлаб чикариш функцияси ишлаб чикариш функцияси. сарфланадиган ишлаб чикариш омиллари микдори билан, ушбу омиллардан фойдаланган холда максимал ишлаб чикариладиган махсулот микдори уртасидаги богликликни ишлаб чикариш функцияси оркали ифодалаш мумкин. ишлаб чикариш функцияси фойдаланиладиган хар бир ишлаб чикариш омиллари сарфи мажмуасидан максимал q микдорда махсулот ишлаб чикаришни курсатади. агар омиллар мажмуаси сарфи капитал, мехнат …
4 / 9
ехнат ресурсларидан ва техникадан (ишчиларнинг фонд билан куролланганлик даражасида) фойдаланган холда маълум вакт оралигида канча махсулот ишлаб чикаришини ифодалаш мумкин. махсулот ишлаб чикариш купрок кул мехнатига асосланган булса (масалан, нонни кул мехнати асосида ишлаб чикарилса), у холда ишлаб чикариш функциясини факат сарфланган мехнатга боглик равишда ѐзиш мумкин: )(lfq  . агар махсулот ишлаб чикаришда купрок капитал иштирок этса, яъни махсулот ишлаб чикариш юкори капитал сигимига эга булса, ишлаб чикариш функциясини )(kfq  куринишида ѐзиш мумкин. таъкидлаш жоизки, (1) ва (2) тенгламалар ишлаб чикаришнинг маълум технологиясида кулланилиши мумкин. агар технология узгарса, яъни янги технология кулланса, махсулот ишлаб чикариш хажми ресурслар хажми узгармаганда хам усиши мумкин. 2. фирмаларда харажатлар, ишлаб чикариш ва фойда хар кандай фирманинг асосий максади фойдани максималлаштиришдан иборатдир. умумий холда фойда ялпи даромаддан умумий харажатларни айириш оркали топилади. ,tctr (1) бу ерда  - фойда; tr - умумий даромад; tc - умумий харажат. харажатлар фирмага нисбатан ташки ва ички …
5 / 9
лишга имкон беради. бухгалтерни биринчи навбатда, фирманинг маълум муддат давомидаги (хисобот даврида) фаолияти натижалари кизиктиради. иктисодчини эса фирманинг келажаги, унинг келажакдаги фаолияти кизиктиради. шунинг учун хам фирма ихтиѐридаги ресурслардан эну яхши альтернатив фойдаланиш вариантларини топишга эътибор беради. кайтарилмайдиган харажатлар. кайтарилмайдиган харажатлар олдин килинган харажатлар булиб, уларни кайтадан тиклаш мумкин эмас. бу харажатлар кайтарилмаслиги учун хам фирманинг карор кабул килишига таъсир килмайди. масалан, фирма 100 мину сумга махсус ускуна сотиб олди, лекин фирманинг карори узгарди ва бу ускуна умуман керак булмай колди, ундан альтернатив фойдаланиш варианти мавжуд эмас. фирма ушубу ускунани 60 мину сумга сотиб, 40 мину сум зарар курди. 40 мину сум кайтарилмайдиган харажат хисобланади ва фирманинг харакатига таъсир килмайди. узгармас харажат (fc - fixed cost) - бу киска муддатли ораликда махсулот ишлаб чикариш хажмига боглик булмаган харажатдир (махсулот ишлаб чикариш хажми ошганда хам, камайганда хам узгармайдиган харажат). узгармас харажатларга бинодан, техникадан, иншоотлардан, ишлаб чикариш ускуналаридан фойдаланиш билан боглик харажатлар, …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "firma va ularning tashkiliy-iqtisodiy asoslari"

9-мавзу. фирма ва уларнинг ташкилий-иқтисодий асослари 1. тадбиркорлик шакллари ва уларнинг хусусиятлари. 2. фирмаларнинг мулк шакллари бўйича таснифланиши. 3. масъулияти чекланган ва чекланмаган жамиятлар. давлат кохоналари ва акционерлик жамиятлари бозор иктисодиѐтининг асосий субъектларидан бири - бу фирма хисобланади. фирма деганда, мустакил хужалик юритадиган ишлаб чикариш ва хизмат курсатиш фаолияти билан шугулланувчи иктисодий субъект тушунилади. мустакил хужалик фаолияти юритади деганда, кандай махсулотлар ишлаб чикариш, канча ишлаб чикариш, каерда, кимга, канча нархда сотиш буйича фирманинг мустакил карор кабул килиши тушунилади. фирма (корхона) - бу ишлаб чиариш ресурслари эгаларининг карорларини ва манфаатларини мувофиклаштирувчи институционал тузилма хисобланади. тадбиркорлик ф...

This file contains 9 pages in PDF format (451.2 KB). To download "firma va ularning tashkiliy-iqtisodiy asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: firma va ularning tashkiliy-iqt… PDF 9 pages Free download Telegram