ijtimoiy pedagogika fan va amaliy faoliyat sohasi sifatida

PPT 36 pages 17.0 MB Free download

36 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 17.0 MB

File type PPT

Pages 36

Updated Dec 2025

Page preview (8 pages)

Scroll down 👇

1 / 36

5 – mavzu: ijtimoiy pedagogika fan va amaliy faoliyat sohasi sifatida. ijtimoiylashuv – ijtimoiy-pedagogik jarayon. ijtimoiy pedagogika va pedagogik sotsiologiyada “me’yor” va “me’yordan og’ish” tushunchasi. me’yordan og’ishish tiplari. 5 – mavzu: ijtimoiy pedagogika fan va amaliy faoliyat sohasi sifatida. ijtimoiylashuv – ijtimoiy-pedagogik jarayon. ijtimoiy pedagogika va pedagogik sotsiologiyada “me’yor” va “me’yordan og’ish” tushunchasi. me’yordan og’ishish tiplari. reja: 1. hozirgi vaqtda ijtimoiy pedagogika faniga zaruriyat va uning o’ziga xos xususiyatlari 2. ijtimoiy pedagogika amaliy faoliyat sohasi sifatida ijtimoiylashuv ijtimoiy pedagogik hodisa sifatida 3. deviant xulq-ijtimoiy pedagogik muammo sifatida. deviatsiya va uning turlari. 4. o‘smirlarning deviant xulq-atvor sabablari. deviant xulq-atvorli bolalar bilan ijtimoiy-pedagogik amaliyot yuritish. 5. deviatsiya konsepsiyasida reabilitatsiya, profilaktika va korreksiya masalalari. odatda deviatsiyalar o‘spirinlik davrida yuzaga keladi. 6. o‘spirinlik davri yoshlik davrlari ichida eng murakkab jixatli ekanligiga tavsif tayanch tushunchalar: ijtimoiy pedagogika, tadqiqot obyekti, rivojlanish tarixi, ijtimoiy ish, ijtimoiylashuv jarayoni. anomal bolalar, iqtidorlilik, ijtimoiy me’yorlar, rivojlanosh da og’ishlik bo’lgan bola, …

2 / 36

ab-quvvatlovchi vazifalarni bajarishadi. bu toifa xodimlarning paydo bo’lishi aholining himoyalanmagan qatlamlariga ijtimoiy yordam bera oladigan mutaxassislarga ehtiyoj tug’ilgani bilan bog’liq. ijtimoiy pedagogika va ijtimoiy ishning rivojlanish tarixi juda yaqin. avvalambor ularni insonlarga munosabatning tarixiy-madaniy an’analari birlashtiradi. “mehribonlik”, “hayriya”, “yordam” tushunchalarining ham ijtimoiy pedagogikada, ham ijtimoiy ishda qo’llanishi tasodif emas. ijtimoiy pedagogika va ijtimoiy ish amaliy faoliyatining yaqinligi, bu ikki hamkasblar toifasini kengaytirish, ularning maqsadlarining yaqinlashuviga va bir-birlarini to’ldirishlariga olib keldi. turli davlat va nodavlat ta’lim muassasalarida-masalan, bolalar bog’chalari, maktablarda hozirda ham ijtimoiy xodimlar va ijtimoiy pedagoglar birgalikda ishlashlari mumkin. biroq ulardan har biri o’z majburiyatlariga ega. ularning farqlari quyidagilarda namoyon bo’ladi. ular bilim sohasi sifatida turli fanlardan kelib chiqqan: ijtimoiy pedagogika-pedagogikadan ijtimoiy ish esa sotsiologiyadan. amaliy faoliyatda ularning farqlari ijtimoiy pedagoglar o’z faoliyatlarida pedagog faoliyatining nazariy va metodik asoslariga suyanganlarida, ijtimoiy ishchilar esa asosan ijtimoiy nazariya va texnologiyalardan foydalanishlarida namoyon bo’ladi. bu ikki mutaxassisliklar shuningdek, faoliyat ob’ekti bo’yicha ham farqlanadilar. …

3 / 36

jtimoiy sub’ektga aylanishiga kerak bo’ladigan yordamdir. ijtimoiy xodim yordam ko’rsatayotgan inson mijoz deyiladi, ijtimoiy pedagogikada odatda “go’dak”, “bola” so’zlari ishlatiladi. “ijtimoiy ish” insonlarning bir-biriga insoniy munosabatining namoyon bo’lishini bildiruvchi ibora. u hali qadim zamonlardayoq insonning diniy burchi, ehtiyojmandlarga insoniy xizmatlar tizimi sifatida paydo bo’lgan. biroq faqatgina bizning asrimizga kelib ijtimoiy ish butun dunyoda maxsus tayyorgarlikni talab qiluvchi kasb sifatida tan olinmoqda. ijtimoiy faoliyat-insonning jamiyatga muvoffaqiyatli moslashuvini osonlashtirishga qaratilgan tizimli chora-tadbirlardir. u mehribonlik va shuncha o’xshash faoliyat doirasida nafaqat kundalik muammolarni hal qilishga yordam berish, balki ehtiyojlarni qondirishga to’siq bo’ladigan muammolarni hal qilishga yordam berish bilan ajralib turadi. ijtimoiy ishning o’ziga xosligini tushunishda asosiy omil 1917 yilda meri richmandning “ ijtimoiy suhbat” kitobining chop etilishi bo’ldi. bu mumtoz asarda “yaxshi ijtimoiy xodim odamlarni kambag’allikdan halos etish bilan shug’ullanmaydi, u kambag’allikni umuman bartaraf etish uchun nima qilish haqida o’ylaydi”,- deb yozilgan. ijtimoiy ishda m.richmonddan keyin izlanish, tashhis, davolash paradigmasi asosiy bo’ldi. ijtimoiy …

4 / 36

lan ishlash. bunaqa tor ixtisoslashgan yondashuvlar bilan birga yanada kengroq yondashuvlar ham shakllandi. ijtimoiy ishchilar keng doiradagi muammolar bilan to’qnash kelishadi. bu muammolarga aroqxo’rlik, mulkchilik huquqlarining buzilishi, bolalarga yomon munosabat, oiladagi nizolar ruhiy va jismoniy kasalliklar, bezorilik, jamiyatdan ajralib qolish, kabilarni kiritish mumkin. muammolarni bunday tasniflash mutaxassisga ularni yanada chuqurroq o’rganish imkonini berdi. xx asrning 70-yillarida tizimli yoki bir butun yondoshuv yetakchi yondoshuvga aylandi. unga muvofiq ijtimoiy xodimlardan bir sohaga ixtisoslashuv, moslashuv, universallik, turli usullarni uyg’unlashtira olish talab qilina boshlandi. pedagogik, sotsiologik nazariyalarning ahamiyati oshdi. birlashishga ehtiyoj ijtimoiy ish tarkibida ham muhim o’zgarishlar ro’y bera boshladi: metodik madaniyat, ijtimoiy ishlarning aniq texnologiyasiga ehtiyoj tug’ildi. tizimli yondashuv yordamida ijtimoiy xodimlar bir vaqtning o’zida bir qancha inson muammolarini hal qilishni amalga oshirish malakasiga ega bo’ldi. butun dunyoda ijtimoiy xodimlar jiddiy o’qitilmoqda. unda milliy ta’lim tizimlarining o’ziga xos xususiyatlari aks etadi. u turli davlatlarda, ya’ni frantsiya, germaniya, italiya, belgiya, norvegiya, daniya, shvetsariya va …

5 / 36

metodikasi pedagogika, psixologiya va tibbiyot ta’siri ostida shakllandi. bugungi kunda ijtimoiy ish ilmiy asoslangan bo’lishi lozimligini talab etilmoqda, shuning uchun bu kasb bo’yicha o’tkazilayotgan ilmiy tadqiqotlarning nufuzi oshib bormoqda. maxsus konferentsiyalar o’tkazilmoqda va ularda nazariyani amaliyotda yana samarali qo’llash masalalari muhokama qilinmoqda. xalqaro darajada ilg’or yutuqlar almashinuvi ijtimoiy pedagogikaning dinamik rivojlanishini ta’minlashi mumkin. ijtimoiylashuv: mazmun va mohiyati ijtimoiylashuv tushunchasi. “ijtimoiylashuv” so’zi dastlab siyosiy iqtisodiyotdan kelib chiqqan. u siyosiy iqtisodiyotda yer, ishlab chiqarish vositalarining umumlashuvi ma’nosini anglatgan. “ijtimoiylashuv” atamasini birinchi bo’lib insonlarga nisbatan qo’llagan amerikalik sotsiolog f.g.keddings hisoblanadi. f.g.keddings “ijtimoiylashuv nazariyasi” (1987) kitobida hozirgiga yaqin ma’noda “ijtimoiy tabiat yoki individ xarakterini rivojlantirish, insonni ijtimoiy hayotga tayyorlashdir” degan fikrni bildiradi. xx asr o’rtalarida ijtimoiylashuv inson rivojlanishini butun umri mobaynida o’rganuvchi fanlararo bog’lanuvchi mustaqil ilmiy sohaga aylandi. ijtimoiylashuvning turli kontseptsiyalarining tahlili uni shartli ravishda ikki asosiy yondoshuvga ajratish imkonini beradi: 1. sub’yektiv-ob’yektiv. unda insonga jamiyat ta’sirining passiv iste’molchisi sifatida qaraladi (e.dyurkgeym, t.parsons) 2. …

6 / 36

hda bola boshqa bir ob’ektiv ehtiyoj -o’ziga xosligini namoyon qilish hissi ham shakllanadi. bola uni yuzaga chiqarish uchun turli usul va vositalarni qidira boshlaydi va buning natijasida uning individuallashuvi ro’y beradi. shaxsning faqat o’ziga tegishli bo’lgan ijtimoiy ahamiyatga ega xislatlari individual tarzda namoyon bo’ladi, uning ijtimoiy yurish-turishi takrorlanmas jihatlarga ega bo’ladi. shunday qilib, bolaning ijtimoiy rivojlanishi o’zaro bog’liq ikki yo’nalishda olib boriladi: ijtimoiylashuv ( ijtimoiy madaniy tajriba madaniyatni o’zlashtirish) va individuallashuv (mustaqillik, nisbiy o’ziga xoslikni qo’lga kiritish). shu tarzda ijtimoiylashuv tushunchasi zamonaviy fanda moslashuv va individuallashuv jarayonlari bilan bog’liq ijtimoiylashuv jarayonining mazmuni tashkil etadi. inson(bola)ning aniq bir jamiyat sharoitlariga moslashuvi sub’ekt va ijtimoiy muhitning o’zaro faol yaqinlashuv jarayoni va natijasidir. (j.pia je, r.mertoj). indivuallashuv insonning hali yoshligidayoq paydo bo’ladigan ob’ektiv ehtiyojlari bilan bog’liq jamiyatdagi o’z-o’zini egallashidir. bu ehtiyoj: a) o’z qarashlariga ega bo’lish; b) o’ziga xosliklariga ega bo’lish; v) unga tegishli bo’lgan masalalarni hal qilish, uning o’z darajasini aniqlab olishiga …

7 / 36

g faol ishtirokchisi sifatida shakllantirish, o’z ijtimoiy mansubligi va o’rnini anglash, o’ziga baho berishni shakllantirish. ijtimoiylashuv vositalari. inson ijtimoiylashuvi u yoki bu jamiyat ijtimoiy qatlamlariga xos bo’lgan universal vositalar orqali amalga oshiriladi, ularga: go’dakni emizish va g’amxo’rlik qilish usullari, maishiy va gigienik yurish-turish qoidalari, insonni o’rab turuvchi moddiy madaniyat mahsulotlari, ma’naviy madaniyat unsurlari(alladan boshlab ertaklargacha), muomala usuli va mazmuni, shuningdek oilada jazolash va mukofotlash uslublari, insonning hayotiy faoliyatidagi ko’p sonli munosabatlari-muloqot, o’yinlar, ma’naviy-amaliy faoliyati, sport bilan shug’ullanishi kiradi. bolaning me’yorida rivojlanishining eng muhim shartlaridan biri muloqot. muloqot va faoliyatning yetakchi turlariga nisbatan quyidagi yosh davrlari qo’llaniladi: • go’daklik davri-bevosita hissiy-ruhiy; • go’daklikdan keyingi davr-predmetli faoliyat; • maktabgacha davr-rolli o’yinlar; • ilk maktab davri-o’quv faoliyati; • o’smirlik davri-kasb ta’limi faoliyati; • o’spirinlik davri-shaxsiy muloqot faoliyati. ijtimoiylashuv agentlari. insonning voyaga yetishida, uning shakllanish jarayonida, u bevosita munosabatda bo’lgan kishilar muhim o’rin tutishadi. ularni ijtimoiy pedagogikaga oid adabiyotlarda ijtimoiylashuv agentlari deb ham nomlanadi. …

8 / 36

brener, rus olimlari v.s.muxina va a.v.petrovskiylarning tadqiqotlari ijtimoiylashuv mexanizmlariga turli yondoshuvlarni keltirib chiqaradi. mavjud ma’lumotlarning umumlashtirilishi quyidagi mexanizmlarni alohida ajratib ko’rsatish imkonini beradi: 1. i.p.podlasiy tasnifi bo’yicha: bostirish mexanizmi, uning mazmuni muayyan g’oya, fikr, xohish, istaklarni ongdan chiqarib tashlashdan iborat. bu mexanizmning tashqi va ichki turlari mavjud. ichki mexanizm ham o’z o’rnida ixtiyoriy va g’ayri ixtiyoriyga bo’linadi. g’ayriixtiyoriy mexanizm - unutishdir. ixtiyoriy bostirish mexanizmi esa iroda kuchi bilan amalga oshiriladi. tashqi bostirish mexanizmi tarbiyaning keng tarqalgan usulidir; ajratish mexanizmi. bu mexanizm ijtimoiylashuv mexanizmi sifatida inson o’zi uchun yomon taassurotlardan voz kechishi bilan bog’liq. ajratish mexanizmi odatda nizolarni hal qilishda kuzatiladi o’z-o’zini cheklash mexanizmi. bu mexanizm ijtimoiylashuv jarayonida muhim o’rin tutadi. agar tarbiyalanuvchiga uning yutuqlari do’stlarinikidan ko’ra ahamiyatsizroq tuyulsa, uning o’z-o’ziga hurmati pasayadi, yomon o’qiy boshlaydi. bu o’z “men”ini cheklab qo’yish, qiyinchiliklar oldida ojiz qolishdir. ba’zi hollarda o’z-o’zini cheklash mexanizmini qo’llashni oqlasa bo’ladi. chunki bu holatda moslashuv sodir bo’lishi mumkin. biroq …

Want to read more?

Download all 36 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ijtimoiy pedagogika fan va amaliy faoliyat sohasi sifatida"

5 – mavzu: ijtimoiy pedagogika fan va amaliy faoliyat sohasi sifatida. ijtimoiylashuv – ijtimoiy-pedagogik jarayon. ijtimoiy pedagogika va pedagogik sotsiologiyada “me’yor” va “me’yordan og’ish” tushunchasi. me’yordan og’ishish tiplari. 5 – mavzu: ijtimoiy pedagogika fan va amaliy faoliyat sohasi sifatida. ijtimoiylashuv – ijtimoiy-pedagogik jarayon. ijtimoiy pedagogika va pedagogik sotsiologiyada “me’yor” va “me’yordan og’ish” tushunchasi. me’yordan og’ishish tiplari. reja: 1. hozirgi vaqtda ijtimoiy pedagogika faniga zaruriyat va uning o’ziga xos xususiyatlari 2. ijtimoiy pedagogika amaliy faoliyat sohasi sifatida ijtimoiylashuv ijtimoiy pedagogik hodisa sifatida 3. deviant xulq-ijtimoiy pedagogik muammo sifatida. deviatsiya va uning turlari. 4. o‘smirlarning deviant xulq-atvor sabablari...

This file contains 36 pages in PPT format (17.0 MB). To download "ijtimoiy pedagogika fan va amaliy faoliyat sohasi sifatida", click the Telegram button on the left.

Tags: ijtimoiy pedagogika fan va amal… PPT 36 pages Free download Telegram