qo'shma gaplar

DOCX 2 стр. 15,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (2 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 2
10-mavzu. akademik matnda qo‘shma gaplardan poydalanish. qoʻshma gap — tuzilishiga koʻra sodda gapga oʻxshash ikki va undan ortiq predikativ birlikning intonatsiya va mazmun jihatidan bir butunlik hosil etishi bilan yuzaga keluvchi gap; gapning struktural jihatdan alohida bir turi. qoʻshma gap tuzilishi va qurilish materialiga koʻra sodda gapdan farq qiladi. sodda gapning qurilish materiali soʻz yoki soʻz birikmalari boʻlsa. qoʻshma gapning qurilish materiali sodda gaplardir. sodda gap bitta predikativ asosdan, qoʻshma gap esa ikki va undan ortiq predika-tiv asosdan tashkil topadi. bir qancha turkiy tillarda, jumladan. oʻzbek tilida, qoʻshma gaplar qanday mazmun munosabatlarini ifodalashi, grammatik belgilari, tuzilishi va intonatsiyasiga koʻra 3 asosiy turga boʻlinadi: bogʻ- lovchisiz qoʻshma gap; bogʻlangan qoʻshma gap; ergashgan qoʻshma gap tarkibidagi predikativ birliklar oʻzaro bogʻlovchi yoki bogʻlovchi vazifasidagi soʻz yordamida emas, balki boshqa vositalar yordamida birikkan q. g. lar bogʻlovchisiz qoʻshma gap hisoblanib, bunday qoʻshma gaplarda ohang muhim rol oʻynaydi. bogʻlovchisiz qoʻshma gaplar aksar hollarda bogʻlangan va …
2 / 2
yaʼni bosh va ergash gaplardan tuzilib. ergashtiruvchi bogʻlovchilar, bir qancha feʼl shakllari, yuklama va koʻmakchilar, nisbiy soʻzlar va tobelanish ohangi yordamida birikib, biri ikkinchisini aniqlash, toʻldirish kabi vazifalarni bajaradigan qoʻshma gap turi ergashgan qoʻshma gap yoki ergash gapli qoʻshma gap deyiladi. mas: „bir kuni koʻchada ketayotsam, umri bir bosh uzum koʻtarib kelyapti“ (a.qahhor) gapidagi, „bir kuni koʻchada ketayotsam“ qismi ergash gap boʻlib, u bosh gapdagi (umri bir bosh uzum koʻtarib kelyapti) ish-harakatning amalga oshish payti (vaqti)ni aniqlab, uni toʻldirmoqda, predikatdagi shaklga koʻra tobe holatda turibdi. demak, bosh gap ergashgan qoʻshma gap tarkibidagi hokim komponent, yaʼni ergash gap tomonidan oʻzi yoki biror boʻlagi aniqlanadigan, ergash gap tobe boʻladigan gapdir. mas.: „qaysi kishi ertalab shunday mashq qilsa, u dardga chalinmaydi“ gapi ega ergash gapli qoʻshma gap boʻlib, undagi „u dardga chalinmaydi“ qismi bosh gap hisoblanib, bosh gapning egasi ergash gap orqali izohlanmoqda. yoki „shoshish kerak emas, chunki bu yil toshqin xavfi yoʻq“ …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 2 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "qo'shma gaplar"

10-mavzu. akademik matnda qo‘shma gaplardan poydalanish. qoʻshma gap — tuzilishiga koʻra sodda gapga oʻxshash ikki va undan ortiq predikativ birlikning intonatsiya va mazmun jihatidan bir butunlik hosil etishi bilan yuzaga keluvchi gap; gapning struktural jihatdan alohida bir turi. qoʻshma gap tuzilishi va qurilish materialiga koʻra sodda gapdan farq qiladi. sodda gapning qurilish materiali soʻz yoki soʻz birikmalari boʻlsa. qoʻshma gapning qurilish materiali sodda gaplardir. sodda gap bitta predikativ asosdan, qoʻshma gap esa ikki va undan ortiq predika-tiv asosdan tashkil topadi. bir qancha turkiy tillarda, jumladan. oʻzbek tilida, qoʻshma gaplar qanday mazmun munosabatlarini ifodalashi, grammatik belgilari, tuzilishi va intonatsiyasiga koʻra 3 asosiy turga boʻlinadi: bogʻ- lovchisiz qoʻ...

Этот файл содержит 2 стр. в формате DOCX (15,5 КБ). Чтобы скачать "qo'shma gaplar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: qo'shma gaplar DOCX 2 стр. Бесплатная загрузка Telegram