tenglamalar tizimi ko‘rinishidagi ekonometrik model

DOCX 11 pages 57.1 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 57.1 KB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

tenglamalar tizimi ko‘rinishidagi ekonometrik model kirish asosiy qism 1.bir-biriga bog‘liq tenglamalar tizimini tushunchalari va turlari. 2.ekonometrik tenglamlar tizimi parametrlarini hisoblash uslubiyoti. 3.ekonometrik tenglamalar tizimini indentifikatsiyalash muammolari. xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish ekonometrik model tushunchasi, turlari va undagi o‘zgaruvchilar. kuzatilayotgan ob’ektlarni chuqur va har tomonlama o‘rganish maqsadida tabiatda va jamiyatda ro‘y beradigan jarayonlarning modellari yaratiladi. buning uchun ob’ektlar hamda ularni xossalari kuzatiladi va ular to‘g‘risida dastlabki tushunchalar hosil bo‘ladi. bu tushunchalar oddiy so‘zlashuv tilida, turli rasmlar, sxemalar, belgilar, grafiklar orqali ifodalanishi mumkin. ushbu tushunchalar model deb aytiladi. model so‘zi lotincha modulus so‘zidan olingan bo‘lib, o‘lchov, me’yor degan ma’noni anglatadi. keng ma’noda model biror ob’ektni yoki ob’ektlar sistemasini namunasidir. model tushunchasi biologiya meditsia, fizika va boshqa fanlarda ham qo‘llaniladi. jamiyatdagi va iqtisodiyotdagi ob’ektlarni matematik modellar yordamida kuzatish mumkin. bu tushuncha modellashtirish deyiladi. iqtisodiy model - iqtisodiy ob’ektlarning soddalashtirilgan nusxasidir. bunda modelning hayotiyligi, uning modellashtiriladigan ob’ektga aynan mos kelishi muhim ahamiyatga egadir. lekin yagona …

2 / 11

zgartirib, ob’ektni faoliyatini eng optimal holatini aniqlab, undan keyin hayotda qo‘llash mumkin. real ob’ektlar ustida eksperiment qilish ko‘plab xatolarga va katta xarajatlarga olib kelishi mumkin. iii. model, noshakl sistemani, matematik formulalar yordamida shakllantirishga imkoniyat beradi va ehmlar yordamida sistemani boshqarishga yordam beradi. iv. modellashtirish o‘rganish va bilish jarayonini kengaytiradi. model hosil qilish uchun ob’ekt har tomonlama o‘rganiladi, tahlil qilinadi. model tuzilganidan so‘ng, uning yordamida ob’ekt to‘g‘risida yangi ma’lumotlar olish mumkin. shunday qilib, ob’ekt to‘g‘risidagi bilish jarayoni to‘xtovsiz jarayonga aylanadi. 1.bir-biriga bog‘liq tenglamalar tizimini tushunchalari va turlari. odatda iqtisodiy ko‘rsatkichlar o‘zaro bog‘langan bo‘lishadi. bunday ko‘rsatkichlar (o‘zgaruvchilar) o‘rtasidagi munosabatlar tarkibi bir vaqtli tenglamalar tizimi yordamida ko‘rsatilishi mumkin. mazkur tenglamalarda quyidagi turdagi o‘zgaruvchilar mavjud bo‘ladi: - endogen, tizim ichida aniqlanuvchi, bog‘liqli u o‘zgaruvchilar; - ekzogen, qiymati tashqaridan beriladigan, boshqariladigan, bashoratlanuvchi, ta’sir etuvchi x o‘zgaruvchilar; - oldindan belgilangan o‘zgaruvchilar, xam joriy vaqtdagi ekzogen o‘zgaruvchilarni, xam lag o‘zgaruvchilar (o‘tgan davrlar uchun ekzogen va endogen o‘zgaruvchilar)ni …

3 / 11

hi mumkin. rekursiv tenglamalar tizimi, bunda bog‘liq o‘zgaruvchilar yi (i=1,…,n), bog‘liq bo‘lmagan o‘zgaruvchilar xj (j=1,…,m)larning va oldin aniqlangan bog‘liq o‘zgaruvchilar y1 , y2 ,…, yi-1larning funksiyasi sifatida ko‘rsatiladi: y1 = a11 x1 + a12 x2 + …+a1m xm + 1 y2 = b21 y1 + a21 x1 + a22 x2 + …+a2m xm + 2 (2) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . yn = bn1 y1 + bn2 y2 +,…,+bnn-1 yn-1 +an1 x1 + an2 x2 + …+anm xm + n tizimning xar bir tenglamasi parametrlari, eng kichik kvadratlar usuli yordamida, birinchi tenglamadan boshlab, ketma ket aniqlanadi. o‘zaro bog‘liq tenglamalar tizimi, bunda xar bir bog‘liq o‘zgaruvchi yi (i=2,…,n) boshqa bog‘liq o‘zgaruvchilar yk (k  i) va bog‘liq bo‘lmagan o‘zgaruvchilar xj (j=1,…,m)ning funksiyasi sifatida keltirilgan: y1= …

4 / 11

trlarini hisoblash uslubiyoti. ekonometrik tenglamlar tizimi parametrlarini yukorida keltirilgan “eng kichik kvadratlar” usuli yordamida xisoblash mumkin. ekonometrik tizimlar bo‘yicha prognozlash uchun ketma-ket bir nechta bosqichlardan o‘tish lozim: 1. berilgan ma’lumotlar asosida korrelyasion tahlil o‘tkaziladi: a) xususiy korrelyasiya koeffitsientlar matritsasi hisoblanadi; b) juft korrelyasiya koeffitsientlari matritsasi hisoblanadi. 2. korrelyasion tahlil natijasida tanlangan omillar asosida regressiya tenglamasi quriladi; 3. qurilgan tenglamalar tizimi quyidagi mezonlar bo‘yicha baholanadi: a) fisher mezoni; b) styudent mezoni; v) darbin-uotson mezoni; g) ko‘plik korrelyasiya koeffitsienti; d) determinatsiya koeffitsienti; e) approksimatsiya xatoligi. 4. qurilgan tenglamalar tizimi mezonlarga mos kelsa, keyin asosiy ko‘rsatkich tenglama asosida prognoz davri hisoblanadi. 5. ishlab chiqarish funksiyasini asosiy xususiyatlari quyidagilar hisoblanadi: a) o‘rtacha unumdorlik omillari; b) chegaraviy unumdorlik omillari; v) resurslar bo‘yicha elastiklik koeffitsientlari; g) resurslarga talab; d) resurslarni almashtirish chegaralari. tarkibiy modelni koeffitsientlarini baholashda bir qator usullar qo‘llaniladi. aniq identifikatsiyalanadigan tarkibiy modelda qo‘llanadigan bilvosita eng kichik kvadratlar usulini (bekk) ko‘rib chiqamiz. mazkur usulini ikkita …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tenglamalar tizimi ko‘rinishidagi ekonometrik model"

tenglamalar tizimi ko‘rinishidagi ekonometrik model kirish asosiy qism 1.bir-biriga bog‘liq tenglamalar tizimini tushunchalari va turlari. 2.ekonometrik tenglamlar tizimi parametrlarini hisoblash uslubiyoti. 3.ekonometrik tenglamalar tizimini indentifikatsiyalash muammolari. xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish ekonometrik model tushunchasi, turlari va undagi o‘zgaruvchilar. kuzatilayotgan ob’ektlarni chuqur va har tomonlama o‘rganish maqsadida tabiatda va jamiyatda ro‘y beradigan jarayonlarning modellari yaratiladi. buning uchun ob’ektlar hamda ularni xossalari kuzatiladi va ular to‘g‘risida dastlabki tushunchalar hosil bo‘ladi. bu tushunchalar oddiy so‘zlashuv tilida, turli rasmlar, sxemalar, belgilar, grafiklar orqali ifodalanishi mumkin. ushbu tushunchalar model deb aytiladi. model ...

This file contains 11 pages in DOCX format (57.1 KB). To download "tenglamalar tizimi ko‘rinishidagi ekonometrik model", click the Telegram button on the left.

Tags: tenglamalar tizimi ko‘rinishida… DOCX 11 pages Free download Telegram