avesto haqida

PDF 4 pages 191.1 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 191.1 KB

File type PDF

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

avesto - vikipediya avesto zardushtiylikda muqaddas kitoblar toʻplami avesto (parfiyoncha: apastak – matn; koʻpincha „zend-avesto“, yaʼni „tafsir qilingan matn“ deb ataladi) — jahon madaniyatining, jumladan, markaziy osiyo va eron xalqlari tarixining qadimgi noyob yodgorligi; dinining muqaddas kitoblari toʻplami. zardusht diniga amal qiluvchilarning muqaddas kitobi sifatida yagona tangriga topinish shu taʼlimotdan boshlangan. bu kitob tarkibi, ifoda uslubi va timsollar tizimi bilan adabiy manbalarga yaqin turadi. „avesto“da tilga olingan joy nomlari (varaxsha, vaxsh)dan kelib chiqib, uning amudaryo sohillarida yaratilgani aniqlangan. shu asosda uning vatani xorazmdir degan qarash mavjud. „avesto“ oromiy va pahlaviy yozuvlari asosida yaratilgan maxsus alifboda dastlab toʻqqizta hoʻkiz terisiga yozilgan. ilk nusxalari asosida sosoniylar (miloddan avvalgi iv-viii-asr) davrida 21 kitob holida yigʻilgan, bizgacha ularning chorak qismi (4 dan 1 qismi) yetib kelgan. tiklangan matnga „zand“ nomi bilan sharhlar bitilgan. „avesto“ toʻrt qismdan iborat: yasna („diniy marosimlar“), yasht (maʼno jihatdan yasnaga yaqin), visparad („barcha ilohlar haqidagi kitob“), vendidad („yovuz ruhlarga qarshi …

2 / 4

//uz.wikipedia.org/w/index.php?title=shpigel&action=edit&redlink=1 https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=mayllet&action=edit&redlink=1 https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=bartold&action=edit&redlink=1 https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=bertels&action=edit&redlink=1 https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=yan_ripka&action=edit&redlink=1 https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=makovelsky&action=edit&redlink=1 https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=braginskiy&action=edit&redlink=1 https://uz.wikipedia.org/wiki/o%ca%bbzbekiston https://uz.wikipedia.org/wiki/abu_rayhon_beruniy https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=abu_jafar_tabariy&action=edit&redlink=1 https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=abu_jafar_tabariy&action=edit&redlink=1 https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=abu_baxr_narshaxiy&action=edit&redlink=1 https://uz.wikipedia.org/wiki/fayl:avesta,_translated_by_ignacy_pietraszewski.jpg https://uz.wikipedia.org/wiki/fayl:avesta,_translated_by_ignacy_pietraszewski.jpg murojaat mavjud. bu nodir ilmiy asarlarning qoʻlyozma va bosma nusxalari oʻr fanlar akademiyasi shi jamgʻarmasida saqlanadi. hozirgi oʻzbek olimlari a.qayumov, h. homidov, m. is’hoqov, n. rahmonov va boshqalarning ilmiy tadqiqot va maqolalari eʼtiborli. oʻzbekiston respublikasi hukumatning qarori bilan 2001-yilda „avesto“ning 2700-yilligi nishonlandi. „avesto“ vatani xorazmda bogʻ barpo qilindi, asarning oʻzbek tilidagi tarjimalari chop etildi, u haqida yangi tadqiqotlar yuzaga chiqdi. koʻpchilik tadqiqotchilar fikriga koʻra, a. oʻrta osiyoda, xususan xorazmda miloddan avvalgi 1-ming yillikning 1-yarmida vujudga kelgan. a.da keltirilgan geografik maʼlumotlar ham buni tasdiqlaydi. masalan, xudo yaratgan oʻlkalar sanab oʻtilar ekan, boyligi va koʻrkamligi jihatidan qadimgi xorazm, gava (sugʻd), margʻiyona (marv), baqtriya (balx) birinchi boʻlib tilga olinadi, orol dengizi (vorukasha yoxud vurukasha) va amudaryo (daiti) tavsiflanadi. a.dagi xalqning dastlabki vatani

3 / 4

sirdaryo, amudaryo etaklari va zarafshon vodiysi boʻlgan. a. uzoq vaqt mobaynida shakllangan. unda keltirilgan maʼlumotlarning eng qadimgi qismlari miloddan avvalgi 2-ming yillik oxiri– 1-ming yillik boshiga oid boʻlib, ogʻzaki tarzda avloddan-avlodga oʻtib kelgan. keyingi asrlarda tarkibiga turli diniy urf-odatlar bayoni, axloqiy, huquqiy qonun- qoidalar va hokazo qoʻshilib borgan. a.ni zardusht diniy asar sifatida bir tizimga solgan. dastlabki yozma nusxasi esa 12 ming mol terisiga bitilgan deb rivoyat qilinadi. u persepolaa saqlangan. aleksandr (makedoniyalik iskandar) eronni zabt etganda, bu nusxa kuydirib yuborilgan. arshakiylardan vologes i davri (51–78)da qayta kitob qilingan, lekin u saqlanmagan. sosoniylar davri (iii–vii asr)da yaxlit kitob holiga keltirilgan. a. 21 nask (qism)dan iborat boʻlgan. a. hajmi katta kitob boʻlganligi sababli dindorlar kundalik faoliyatida foydalanish uchun uning ixchamlashtirilgan shakli – „kichik a.“ (xurdak a.) yaratilgan. arablar eronni fath etgach (vii asr) zardusht dini ruhoniylarining bir qismi hindistonga koʻchib oʻtgan. ularning avlodlari (parslar) bombay shahrida oʻz jamoalarida hozirgacha a.ning asl …

4 / 4

er ostida joylashgan, yer sathi esa kurash maydonidir. hayotdagi turfa oʻzgarishlar qaysi kuchning gʻalaba qilishiga bogʻliq. inson ham tana va ruhning, axloq esa yaxshi va yomon xulqning oʻzaro kurashidan iborat. cheksiz, abadiy fazo va vaqt ham ikki qarama-qarshi qismdan: yaxshilik va ahuramazda hukmron boʻlgan abadiy yorugʻlik bilan yomonlik va anhramaynu hukmron boʻlgan abadiy zulmatdan tashkil topadi. a. taʼlimotiga koʻra, birinchi inson govamard (hoʻkiz- https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=o%ca%bbr_fanlar_akademiyasi_shi&action=edit&redlink=1 https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=o%ca%bbr_fanlar_akademiyasi_shi&action=edit&redlink=1 https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=a.qayumov&action=edit&redlink=1 https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=h._homidov&action=edit&redlink=1 https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=m._is%e2%80%99hoqov&action=edit&redlink=1 https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=m._is%e2%80%99hoqov&action=edit&redlink=1 https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=n._rahmonov&action=edit&redlink=1 https://uz.wikipedia.org/wiki/o%ca%bbzbekiston_respublikasi https://uz.wikipedia.org/wiki/xorazm https://uz.wikipedia.org/wiki/o%ca%bbzbek_tili https://uz.wikipedia.org/wiki/o%ca%bbrta_osiyo https://uz.wikipedia.org/wiki/orol_dengizi https://uz.wikipedia.org/wiki/amudaryo odam; forscha qayumars) boʻlib, undan barcha kishilar tarqalgan. birinchi shoh yima davri oltin davr hisoblangan, chunki unda oʻlim boʻlmagan, ahuramazda doimiy bahor yaratgan. kishilar bekamu kust, baxtiyor yashagan. 900 yil utgach shoh yima gʻururga berilib, man etilgan sigir goʻshtini yeydi va yovuzlik ramzi anhramaynu hukmidagi kuchlar bosh koʻtaradi. olamni muzlik qoplaydi. yima ahuramazda amri bilan odamlar va hayvonlarni sovuqdan saqlab qolish uchun qoʻrgʻon (var) qurib, unga har bir jonzotdan bir juftini joylashtirgan. insoniyat tarixining …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "avesto haqida"

avesto - vikipediya avesto zardushtiylikda muqaddas kitoblar toʻplami avesto (parfiyoncha: apastak – matn; koʻpincha „zend-avesto“, yaʼni „tafsir qilingan matn“ deb ataladi) — jahon madaniyatining, jumladan, markaziy osiyo va eron xalqlari tarixining qadimgi noyob yodgorligi; dinining muqaddas kitoblari toʻplami. zardusht diniga amal qiluvchilarning muqaddas kitobi sifatida yagona tangriga topinish shu taʼlimotdan boshlangan. bu kitob tarkibi, ifoda uslubi va timsollar tizimi bilan adabiy manbalarga yaqin turadi. „avesto“da tilga olingan joy nomlari (varaxsha, vaxsh)dan kelib chiqib, uning amudaryo sohillarida yaratilgani aniqlangan. shu asosda uning vatani xorazmdir degan qarash mavjud. „avesto“ oromiy va pahlaviy yozuvlari asosida yaratilgan maxsus alifboda dastlab toʻqqizta hoʻkiz teris...

This file contains 4 pages in PDF format (191.1 KB). To download "avesto haqida", click the Telegram button on the left.

Tags: avesto haqida PDF 4 pages Free download Telegram