avesto haqida filosofiyalıq jazba

DOCX 13 стр. 45,0 КБ Бесплатная загрузка

13 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 45,0 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 13

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 13

tema: antik dáwir filosofiyası joba : 1. watanımız aymaǵındaǵı eń áyyemgi filosofiyalıq qaraslar 2. áyyemgi bobil, mısr, hindistan hám qıtay filosofiyası 3. áyyemgi dúnya hám greciya filosofiyası 4. áyyemgi shıǵıs hám áyyemgi dúnya filosofiyasın úyreniwdiń áhmiyeti, onıń jáhán mádeniyatına tásiri. sonı este saqlaw kerek, tariyxni biliw, odan to''ri juwmaq shıǵarıw insan ruwxıy kámalı ushın asa zárúrli. tariyxni filosofiyasız to''ri túsinip bolmaǵanı sıyaqlı, filosofiyanı da tariyx haqıyqatisiz to''ri ańlap bolmaydı. usılardı názerde tutıp aytıw kerekki, oraylıq aziya jáhánniń ılım-pán, filosofiya, ádebiyat hám kórkem óner uzaq ótken zamanda rawajlanǵan, tariyxı bay regionlardan iri bolıp tabıladı. klimat sharayatı hám geografiyalıq ortalıǵı qolay bolǵan sol múqaddes jerde adamzattıń otırıqshılıq turmıs tárizi erte baslanǵan. usınıń sebepinen álem hám adam haqqındaǵı dáslepki filosofiyalıq qıyallar basqa shıǵıs mámleketleri qatarı oraylıq aziyada da erterek payda bolǵan. oraylıq aziya aymaǵında jasaǵan áwlad babalarımızdıń qımbat bahalı filosofiyalıq pikirleri haqqındaǵı maǵlıwmatlarǵa ıyelewimizde «avesto», «behistun», «denkard» sıyaqlı jazba estelikler zárúrli tariyxıy hújjet …

2 / 13

aqıbetli, iymanlı bolıwǵa, deneni pákize tutıwǵa, jaman niyet, jaman sóz, jaman jumıslardan tiyilishga shaqırıq etetuǵın etikalıq qaǵıydalar hám filosofiyalıq 'oyalar asa kóp. «avesto»dagi eń zárúrli filosofiyalıq pikirlerden biri dúnyanıń materiallıq tiykarı dep esaplanǵan órt, topıraq hawa hám suw múqaddeslestirıledi. jer, suw hám hawa sonday izzetlanganki yerni, hawanı bul'ash, pataslantırıw, haywanlar o'ligi ol yoqda tursın insanlar ólikin de jerge ko'mish, suwǵa oqizish, órtda qosıw gúnái azim esaplanǵan, marhumlar yerni, suwdı, hawanı uwlı zatlap qoymawları ushın olardı óliklerin arnawlı sapol ıdıslarǵa qoyıp ko'mish súwret bolǵan. zardushtiylik dinine ámel etken babalarımız órtqa hám suwǵa iyiliw etkenler, quyashnı ilohiy barod dep bilgenler. «avesto»de belgilengen taǵı bir zárúrli filosofiyalıq 'oyalardan biri - insanlardı miynet etiwge, materiallıq baylıqlar jaratıp, jetkilikli turmıs keshirimge shaqırıq etilgenliginde bolıp tabıladı. «avesto»de dıyxanshılıq menen shu'ullanishga bólek itibar qaratılǵan. bereket uru'ini jerge sepib mol ónim jetistiriw, mevali terekler ekib bo'lar jaratıw on mıń ret sıyınıw qılıw hám júzlegen jonivorlarni qurbanlıqqa soyıwdan ábzal …

3 / 13

ri tásiri astında házirgi jáhán dinleri qáliplesedi. eramızǵa shekemgi sońǵı ásirlerde hám de eramızdıń i-ii ásirlerdinde manixeylik háreketi hám táliymatı payda bolǵan. onıń tiykarlawshisi tiykarı iraklıq diniy iskerligin oraylıq aziyada dawam eetirgan moniy bolıp tabıladı. (216 -277). moniy zardushtiylik, evreylik hám xristianlik dinlerin qarıwmasidan ibarat birden-bir dinge sıyınıw jaratıw ushın háreket etdi. onıń táliymatına kóre, bolmıs eki substantsiyaga iye. birinshisi yoru'lik, jaqsılıq hám ruxlanıw áleminden ibarat bolıp, onıń tiykarlawshisi xudo bolıp tabıladı. ekinshisi jawızlıq, qaranǵilıq hám materiya (materiallıq álem) bolıp, oǵan shaytan jetekshi boladı. moniy táliymatına kóre adamzot nur hám qaranǵilıq perzenti bolıp tabıladı, ol nur kúshlerine járdem bersa, gúlleniw tabadı. moniylik táliymatında ádalat, erkinlik, miynetke umtılıw sıyaqlı 'oyalar tar'ib etiledi. moniylik miynetkesh xalıq kópshiligi máplerin qorǵaw etiwshi táliymat bolǵanı sebepli óz dáwirdiń húkimran ideologiyası qarsılıgına dus kelgen. bul haqqında filosofiya tiykarları kitapınıń t.: «ózbekstan», 2005 y, 49 -50 betlarni oqıp shıǵıń. v-vi ásirlerge kelip zardushtiylikka, húkimran ruxaniylarǵa qarsı mazdakizm …

4 / 13

iń payda bolıwı hám rawajlanıwı jóninde joqarıda belgilep ótilgenlerdiń hámmesi, ayırım izertlewshilerdińdiń, filosofiyalıq bilimler shıǵısda rawajlanǵan emes, filosofiyalıq táliymat ~arbda baslanǵan degen negizsiz emleri tariyxıy haqıyqatqa absolyuta qarsı ekenligin filosofiya tariyxın ózi kórsetip hám tastıyıqlap turıptı. 2. shıǵıstıń ayriqshalıǵı oǵan tiyisli materiallıq rawajlanıw jáhán civilizatsiyasınıń beshigi dúnya xalıqları rawajlanıwına qosılǵan múnásip úles ekeni hesh kimge sır emes. bul hal jáhándıń barlıq qalıs qánige ilimpazları tárepinen tán alıw etiledi. qolaversa, watanımız civilizatsiyasınıń shıǵıs civilizatsiyası qucho'ida voyaga jetkeni jáne onıń qádiriyatların ózinde sáwlelendirgenin, oǵan hám dúnya mádeniyatına úlken tásir kórsetkenin mudam este tutıwımız kerek. shıǵıs mádeniyatı rawajlanıwınıń dáslepki dáwirleri degende kóplegen qánigeler biziń watanımız ótken zamanın, mısır, bobil hám insaniyat arixining eń áyyemgi civilizatsiyasınıń biri bolǵan shumer avrlarini eske aladı. ko'xna shıǵıs sivilazatsiyasining besiklerinen biri bolǵan mısır, áyyemgi zamande dáslepki otırıqshı turmıs hám ayriqsha dıyxanshılıq dástúrleri oshlangan erisiw dáryası boyidagi joqarı mádeniyat jáhán ilimpazları iqqatini ózine tartıp kelip atır. áyyemgi mısır hám …

5 / 13

liller tiykarında analiz etilgen, úyrenilgen olardan tiyisli juwmaqlar shıǵarılǵan. bul- sol dáwir ushın tábiyiy hal edi. yaǵnıy ol- dáwirdiń insan sanasında sawleleniwi, kúndelik turmıs hádiyselerdiń ápiwayı bir tárzde ańlatılıwı edi. áyne áne sol qal tábiyiy bilimler rawajlanıwına sonday bolsada ápiwayı tárzde- bolsa -de, askariyat hádiyselerdiń filosofiyalıq tiykarda anıqlama bernishiga sebep bolǵan. ekinshi jaǵdayda bolsa ele tábiyaat kúshleriniń aldınanında asa ázzi bolǵan adamzat álbette dógerek átirap daǵı waqıya - hádiyselerdi mifologik anıqlama beriw tábiyiy bir qal edi. mısırlikler ósimliklerdi shıpabaxshlik qásiyetlerin úyreniwge, keselliklerdi keltirip shıǵaratuǵın sebeplerdi anıqlawǵa bolǵan qızıǵıwshılıqları farmokalogiya hám medicina pánlerdiń payda bolıwı hám rawajlanıwına sebep boldı. mısırlikler ózleriniń dúnyalıq, diniy hám filosofiyalıq dóretpelerinde adamlardıń bul dúnyanıń barlıq noz- naǵıymetlerinen tolıq payda kóriwshi bolıp jasawǵa, shadlı - quwanıshlı turmıs keshirimge, ólim, oxirot haqqında xadeb uylayvermaslikka shaqırǵan. áyyemgi mısır mifologiyasida hámme zat suwdan payda bolǵan hám hámme zatda hawa bar, dep ataladı. sol sebepli de mısırlikler suwdı adamǵa azıq awqat …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 13 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "avesto haqida filosofiyalıq jazba"

tema: antik dáwir filosofiyası joba : 1. watanımız aymaǵındaǵı eń áyyemgi filosofiyalıq qaraslar 2. áyyemgi bobil, mısr, hindistan hám qıtay filosofiyası 3. áyyemgi dúnya hám greciya filosofiyası 4. áyyemgi shıǵıs hám áyyemgi dúnya filosofiyasın úyreniwdiń áhmiyeti, onıń jáhán mádeniyatına tásiri. sonı este saqlaw kerek, tariyxni biliw, odan to''ri juwmaq shıǵarıw insan ruwxıy kámalı ushın asa zárúrli. tariyxni filosofiyasız to''ri túsinip bolmaǵanı sıyaqlı, filosofiyanı da tariyx haqıyqatisiz to''ri ańlap bolmaydı. usılardı názerde tutıp aytıw kerekki, oraylıq aziya jáhánniń ılım-pán, filosofiya, ádebiyat hám kórkem óner uzaq ótken zamanda rawajlanǵan, tariyxı bay regionlardan iri bolıp tabıladı. klimat sharayatı hám geografiyalıq ortalıǵı qolay bolǵan sol múqaddes jerde adamzattıń otırıq...

Этот файл содержит 13 стр. в формате DOCX (45,0 КБ). Чтобы скачать "avesto haqida filosofiyalıq jazba", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: avesto haqida filosofiyalıq jaz… DOCX 13 стр. Бесплатная загрузка Telegram