batis filosofiyasi

PPTX 20 pages 30.4 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 30.4 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

temanıń maqseti batis filosofiyasının tiykargı bagdarları hám olardıń ilim rawajlanıwına tásiri. áyyemgi batis filosofiyasının qáliplesiw procesin, oniń tiykargı ideyaları hám alımların úyreniw hám de bul ideyalar ilimiy pikirlew hám ilim rawajlanıwına qanday tásir kórsetkenin analiz etiw. jobasi 1. antik (áyyemgi) batis filosofiyası hám oniń ilimiy pikirlewge tásiri. 2. orta ásirler batıs filosofiyası: din hám aqıl úylesimi. 3. jana dáwir filosofiyası hám ilim revolyuciyaları. 4. zamanagóy batis filosofiyası: ilim, texnologiya hám insaniyat keleshegi. batis filosofiyası hám onıń ilimiy pikirlewge tásiri. áyyemgi batis filosofiyası insan oy-pikirinin en áyyemgi formalarınan biri bolip, biziń eramızģa shekemgi vi-v ásirlerde greciyada qáliplesken. bul dáwir filosofiyası insandı, tábiyattı hám barlıqtı túsiniwge qaratılǵan birinshi ilimiy urınıs sıpatında tariyxta úlken áhmiyetke iye. filosofiyanın bul basqıshi ilimiy pikirlewge, logikalıq analizge hám baqlaw tiykarında juwmaq shigariwga tiykar saldı. bul dáwirde filosofiya "biliwdiń anası" dep atalgan, sebebi hár bir jana ilimiy bagdar dáslep filosofiyanın quramında qáliplesken. antik filosoflardıń kózqarasları keyin ala aristotel, …

2 / 20

lken túrtki boldı. aristotel bolsa tájiriybe hám baqlawga tiykarlangan ilimiy biliw metodin islep shiqti. ol logikanı óz aldına pán sıpatında qáliplestirdi hám sebep-nátiyje qatnasın túsindiriwshi sistema jarattı. aristoteldiń "tórt sebep" teoriyası keyinirek tábiyiy pánler metodologiyasına tiykar boldı. pifagor matematikalıq nizamlılıqlardı filosofiyalıq pikirlew menen baylanıstırıp, "hámme nárse sanlardan ibarat" degen belgili ideyanı alģa súrgen. onıń kózqarasları keyin ala matematika, muzika teoriyası hám fizika pánlerine tereń tásir kórsetti. demokrit bolsa "atomlar" haqqındaǵı táliymatın islep shiģip, materiallıq álemdi eń kishi bólekshelerge bólip úyreniw ideyasın alģa súrgen. bul pikirler keyin ala atomistlik teoriyanıń, yagniy zamanagóy fizikanıń payda boliwi ushin tiykar jarattı. aristotel bolsa ilim tariyxındaǵı eń ullı shaxs sipatında ilimiy metodtı jetilistirgen. ol "hár bir ilim sebeplerdi úyrenedi" degen principti alǵa qoyıp, ilimiy izleniwlerde sistemalı pikirlewdi tiykar sıpatında belgilegen. ol jaratqan logikalıq analiz usılı keyin ala evropa ilimiy mekteplerinde ásirler dawamında tiykargı metod bolip xizmet etti. orta ásirler batıs filosofiyası - din hám aqıl …

3 / 20

n qálbi hám erki haqqında tereń pikirler bildirgen. avgustinnin pikirinshe, haqıyqıy bilim tek gana isenim arqalı tabıladı, biraq aqıl bul isenimdi túsiniwge járdem beredi. ol "isen, sonda túsineseń" degen ideyanı alǵa qoyǵan. anselm kenterberiyalı (1033-1109) bolsa qudaydıń bar ekenligin logikalıq jol menen dálillewge uringan. ol jaratqan ontologiyalıq dálil keyinirek filosofiyada quday haqqındaǵı dálillerdiń eń belgili formasına aylangan. foma akvinskiy (1225-1274) bolsa aristoteldiń filosofiyasın xristianlıq táliymatı menen birlestirgen. oǵan kóre, aqıl hám isenim qarama-qarsı emes, al bir-birin tolıqtıradı. foma akvinskiy "tábiyat nizamları qudaydıń danalıǵın sáwlelendiredi" dep esaplagan. onıń kózqarasları keyin ala evropa universitetleriniń filosofiya hám teologiya sistemasına tereń tásir kórsetken. sonday-aq, albert buyik tábiyiy pánler hám dindi úylestiriwge umtılgan. ol ósimlikler, haywanlar hám minerallardı úyrenip, tájiriybege tiykarlangan ilimiy analiz usılın qollagan. sol sebepli, ol batıs ilim-pán tariyxında "tájiriybe pániniń tiykarın salıwshılardan biri" sıpatında tanılǵan. skolastika usılı arqalı filosoflar hár bir máseleni dálil menen dálillewdi ádetke aylandırdı. bul jantasıw logika, filosofiya hám …

4 / 20

nleslikti jaratıwǵa eristi. bul dáwirde filosofiya diniy ideyalar menen sheklengen bolsa da, ol logika, pikirlew, bilim hám izleniw mádeniyatın rawajlandırdı. skolastikalıq pikirlew sebepli ilimiy dálillerdi keltiriw, pikirdi tiykarlaw hám logikalıq analizlew dástúrleri qáliplesti. bul bolsa evropada keyingi ásirlerde júz bergen ilim hám texnika revolyuciyaları ushın tayanish boldı. orta ásir filosoflarınıń jumısları batıs ilimine eki tárepleme tásir kórsetti: 1. olar aristotel hám basqa antik filosoflardıń miyrasın saqlap qaldı hám oni keyingi áwladlarga jetkerdi. 2. olar diniy isenim menen bir qatarda aqıldı qádirlew ideyasın alģa súrdi, bul bolsa insan oy-pikiriniń ģárezsizlesiwine tiykar jarattı. bul dáwirde qáliplesken filosofiyalıq sistemalar, logikalıq analiz usılları hám biliw metodları evropada oyanıw dáwiri pániniń rawajlanıwına kúshli tásir kórsetti. sol sebepli, orta ásir batis filosofiyası tariyxta "ilim hám isenim arasındaǵı kópir" sipatında tán alınadı. jana dáwir filosofiyası xvii-xviii ásirlerde qáliplesti. bul dáwirde insan oy-pikiri orta ásir diniy sheklewlerinen azat bolip, aqıl, tájiriybe hám ilimiy izleniwge tiykarlangan jańa dúnyaqaras payda …

5 / 20

za, g.v. leybnic). bul eki baģdar óz ara tartısta bolgan bolsa da, olardıń ideyaları birgelikte zamanagóy ilimiy metodologiyanı jarattı. jana dáwir filosofiyası insandı tábiyattı biliwge, tájiriybe ótkeriwge hám nizamlılıqlardı anıqlawga iytermeledi. frensis bekon empirikalıq biliwdiń teoriyalıq tiykarların jarattı. ol "bilim - kúsh" degen belgili ideyanı alǵa súrip, haqıyqıy bilim tek tájiriybe hám baqlaw arqalı alınadı, dedi. bekon ilimiy metod sipatında indukciya usılın usındı, yagniy kóp jagdaylarda baqlaw tiykarında uliwma nizamlılıqlardı anıqlawdi úyretti. bul jantasıw keyinirek tábiyiy pánlerde qollanıla baslandı. rene dekart bolsa racionalizmniń tiykarın salıwshısı sıpatında tanilgan. ol "men oylayman, demek barman" degen belgili sózi menen insan oy-pikiriniń orayına aqıldı qoydı. dekart logikalıq analiz, dedukciya hám matematikalıq pikirlew arqalı tábiyattı túsiniw múmkin ekenligin dálilledi. onıń qatnası mexanikalıq fizika hám matematika rawajlanıwına kúshli túrtki boldı. nátiyjede, jana dáwir filosofiyası pánniń metodologiyalıq tiykarların bekkemlep, insaniyattı tájiriybe, logika hám baqlaw arqalı haqıyqatqa jetiw jolına bagdarladı. bul dáwirde filosofiya tek pikirler sisteması emes, al …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "batis filosofiyasi"

temanıń maqseti batis filosofiyasının tiykargı bagdarları hám olardıń ilim rawajlanıwına tásiri. áyyemgi batis filosofiyasının qáliplesiw procesin, oniń tiykargı ideyaları hám alımların úyreniw hám de bul ideyalar ilimiy pikirlew hám ilim rawajlanıwına qanday tásir kórsetkenin analiz etiw. jobasi 1. antik (áyyemgi) batis filosofiyası hám oniń ilimiy pikirlewge tásiri. 2. orta ásirler batıs filosofiyası: din hám aqıl úylesimi. 3. jana dáwir filosofiyası hám ilim revolyuciyaları. 4. zamanagóy batis filosofiyası: ilim, texnologiya hám insaniyat keleshegi. batis filosofiyası hám onıń ilimiy pikirlewge tásiri. áyyemgi batis filosofiyası insan oy-pikirinin en áyyemgi formalarınan biri bolip, biziń eramızģa shekemgi vi-v ásirlerde greciyada qáliplesken. bul dáwir filosofiyası insandı, tábiyattı h...

This file contains 20 pages in PPTX format (30.4 MB). To download "batis filosofiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: batis filosofiyasi PPTX 20 pages Free download Telegram