avesto

DOCX 14 pages 1.4 MB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.4 MB

File type DOCX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

“avesto”ning estetik mohiyati reja kirish 1.“avesto” asarining tuzilishi va mazmuniy qatlamlari 2.“avesto”dagi estetik qarashlar 3. “avesto”da san’at va badiiyat unsurlari 4. “avesto”ning o‘rta osiyo madaniyatidagi estetik merosi xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish “avesto” – bu zardushtiylik dinining muqaddas matni bo‘lib, qadimgi eron madaniyatining eng qimmatbaho yodgorliklaridan biridir. ushbu mavzu – “avesto”ning estetik mohiyati – asarning shoirona tili, ramziy obrazlari, go‘zallik va uyg‘unlik haqidagi tushunchalari orqali insoniyatning ruhiy va madaniy merosini o‘rganishga qaratilgan. estetik mohiyat, xususan, avesta va pahlaviy matnlarida go‘zallikning geometriya va tartib bilan bog‘liqligi, inson tanasining go‘zalligi va parvarishi kabi jihatlarni o‘z ichiga oladi. bu kirish qismida asarning yaratilish davri, tarixiy ahamiyati, zardushtiylik ta’limotining o‘rni hamda mavzuning maqsadi va ilmiy-amaliy ahamiyatini ko‘rib chiqamiz.“avesto”ning yaratilish davri bir necha asrlarni qamrab oladi va qadimgi eron davriga (taxminan miloddan avvalgi xv asrdan iv asrgacha) to‘g‘ri keladi. asarning eng qadimgi qismlari, xususan, gatlar (gathas), payg‘ambar zardusht (zaratushtra) tomonidan og‘zaki an’anada yaratilgan bo‘lib, miloddan avvalgi …

2 / 14

ylik – dunyodagi eng qadimgi monoteistik dinlardan biri bo‘lib, monoteistik va dualistik unsurlarni o‘z ichiga oladi. uning markazida axloqiy tanlov, mas’uliyat va vazifa tushunchalari yotadi: inson yaxshilik (ahura mazdo) va yomonlik (angra maynyu) o‘rtasidagi kurashda faol ishtirok etishi kerak. bu ta’limot inson tafakkurida yaxshilik va yomonlikning kosmik kurashi, axloqiy tanlovning ustunligi, monoteizm kabi kontseptsiyalarni shakllantirgan. avesto’ning estetik mohiyati “avesto” – bu qadimgi eron madaniyatining eng muhim diniy va falsafiy yodgorliklaridan biri bo‘lib, zoroastrizm dinining asosiy matni hisoblanadi. ushbu asar nafaqat diniy qoidalarni, balki axloqiy va estetik qarashlarni ham o‘z ichiga oladi. “avesto”ning estetik mohiyati uning ichki tuzilishi, mazmuniy qatlamlari va falsafiy g‘oyalarida namoyon bo‘ladi. bu asarda go‘zallik tushunchasi yaxshilik, ezgulik va tozalik bilan chambarchas bog‘langan bo‘lib, tabiat va insonning ilohiylashtirilishi orqali estetik uyg‘unlikka erishiladi. “avesto”ning tuzilishi va mazmuniy qatlamlarini ko‘rib chiqamiz, shuningdek, undagi estetik qarashlarni chuqur tahlil qilamiz. “avesto” asarining tuzilishi va mazmuniy qatlamlari “avesto”ning tuzilishi qadimgi eronning diniy va …

3 / 14

g o‘rtasida (14-58-boblar) gathalar joylashgan bo‘lib, ular zaratushtra (zoroastr) tomonidan yozilgan qadimgi madhiyalar hisoblanadi. gathalar “avesto”ning eng qadimgi qismi bo‘lib, unda ahura mazda (yaxshilik va donolik xudosi) ulug‘lanadi va yovuzlikka qarshi kurash tasvirlanadi. masalan, “yasna”da ahura mazdaning yaxshilik va nur sifatida tasvirlanishi, insonning ichki dunyosini tozalashga chaqiriqlar mavjud. bu qismning mazmuni diniy marosimlar bilan bog‘liq bo‘lib, u zoroastrizmning ruhiy asosini tashkil etadi.“vispered” – “yasna”ning kengaytmasi bo‘lib, u 24 bobdan (karde) iborat. bu qism “yasna” marosimini to‘ldiradi va unda zoroastrizmning ruhiy rahbarlariga bag‘ishlangan madhiyalar mavjud. “vispered”ning mazmuni asosan ilohiy kuchlarga murojaatlar va yazatalar (farishtalar) ulug‘lanishidan iborat. masalan, bu qismda ahura mazdaning yordamchilari bo‘lgan ameshospentlar (muqaddas abadiy mavjudotlar) tasvirlanadi. “vispered” “yasna” bilan birgalikda ishlatiladi va uning mazmuniy qatlami diniy marosimlarning kengaytirilgan shaklini ta’minlaydi.“vendidat” (yoki videvdat) – “avesto”ning huquqiy va axloqiy qismi bo‘lib, u 22 bobdan (fargard) iborat. bu qism ahura mazda va zaratushtra o‘rtasidagi suhbatlar shaklida yozilgan bo‘lib, unda yovuz ruhlarga qarshi …

4 / 14

numdorlik xudosi) va boshqa ilohiy mavjudotlar tasvirlanadi. bu qismning mazmuni asosan madhiyalar va ilohiy kuchlarga murojaatlar bo‘lib, u “avesto”ning poetik va mifologik qatlamini ifodalaydi.ushbu qismlar “avesto”ning umumiy tuzilishini tashkil etadi va ular bir-biri bilan bog‘langan holda ishlatiladi. masalan, “vendidat” va “vispered” “yasna” marosimini kengaytiradi, “yashtlar” esa alohida madhiyalar sifatida qo‘llaniladi. diniy, axloqiy va falsafiy g‘oyalar “avesto”ning diniy g‘oyalari dualizmga asoslangan bo‘lib, yaxshilik (ahura mazda) va yovuzlik (angra mainyu) o‘rtasidagi kurash markaziy o‘rinni egallaydi. bu falsafiy qarash butun asarda namoyon bo‘ladi. masalan, gathalarda zaratushtra ahura mazdani yaxshilik va haqiqat ramzi sifatida ulug‘laydi va insonlarni yaxshi fikrlar, so‘zlar va amallar (humata, hukhta, hvarshta) orqali yovuzlikka qarshi kurashishga chaqiradi. bu diniy g‘oya insonning ruhiy rivojlanishini ta’kidlaydi va zoroastrizmning asosiy tamoyillarini shakllantiradi.axloqiy g‘oyalar “avesto”da tozalik va adolat tushunchalari orqali ifodalanadi. “vendidat”da tozalik qoidalari batafsil bayon etilgan bo‘lib, ular nafaqat jismoniy, balki ruhiy poklikni ham nazarda tutadi. masalan, o‘liklarni ko‘mish marosimida yovuz ruhlarni tozalash va …

5 / 14

haqidagi falsafiy qarashni aks ettiradi. falsafiy tahlilda “avesto” insonni yaxshilikning faol ishtirokchisi sifatida ko‘radi va uning amallari olamning taqdirini belgilaydi.ushbu g‘oyalar “avesto”ning mazmuniy qatlamlarini boyitadi va uning diniy, axloqiy va falsafiy mohiyatini ochib beradi. masalan, “yashtlar”dagi mifologik tasvirlar falsafiy jihatdan tabiat kuchlarining ilohiylashtirilishini ko‘rsatadi, bu keyinchalik estetik qarashlarga o‘tishga asos bo‘ladi. “avesto”dagi estetik qarashlar “avesto”dagi estetik qarashlar uning diniy va falsafiy g‘oyalariga chambarchas bog‘langan bo‘lib, go‘zallik tushunchasi yaxshilik va ezgulik bilan uyg‘unlikda talqin etiladi. bu asarda estetika nafaqat tashqi go‘zallik, balki ichki poklik va adolat bilan bog‘liq. estetik mohiyat dualizmda namoyon bo‘ladi, chunki go‘zallik ahura mazdaning g‘alabasi sifatida ko‘riladi. go‘zallik va yaxshilik o‘rtasidagi uyg‘unlik “avesto”da go‘zallik va yaxshilik o‘rtasidagi uyg‘unlik markaziy o‘rinni egallaydi. bu qarash zoroastrizmning dualistik falsafasidan kelib chiqadi, unda go‘zallik yaxshilikning namoyon bo‘lishi sifatida talqin etiladi. masalan, gathalarda ahura mazda nur va haqiqat ramzi sifatida tasvirlanadi, bu estetik jihatdan go‘zallikning ilohiy manbai bo‘ladi. yaxshilik (asha) tushunchasi go‘zallik bilan …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "avesto"

“avesto”ning estetik mohiyati reja kirish 1.“avesto” asarining tuzilishi va mazmuniy qatlamlari 2.“avesto”dagi estetik qarashlar 3. “avesto”da san’at va badiiyat unsurlari 4. “avesto”ning o‘rta osiyo madaniyatidagi estetik merosi xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish “avesto” – bu zardushtiylik dinining muqaddas matni bo‘lib, qadimgi eron madaniyatining eng qimmatbaho yodgorliklaridan biridir. ushbu mavzu – “avesto”ning estetik mohiyati – asarning shoirona tili, ramziy obrazlari, go‘zallik va uyg‘unlik haqidagi tushunchalari orqali insoniyatning ruhiy va madaniy merosini o‘rganishga qaratilgan. estetik mohiyat, xususan, avesta va pahlaviy matnlarida go‘zallikning geometriya va tartib bilan bog‘liqligi, inson tanasining go‘zalligi va parvarishi kabi jihatlarni o‘z ichiga oladi. bu kirish ...

This file contains 14 pages in DOCX format (1.4 MB). To download "avesto", click the Telegram button on the left.

Tags: avesto DOCX 14 pages Free download Telegram