moyli ekinlar

PPTX 50 pages 4.9 MB Free download

50 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.9 MB

File type PPTX

Pages 50

Updated Dec 2025

Page preview (10 pages)

Scroll down 👇

1 / 50

3.3 qishloq xo’jaligini modernizatsiya qilish va jadal rivojlantirish: mavzu. moyli ekinlar umumiy tavsifi. kungaboqar biologiyasi va etishtirish texnologiyasi reja: 1. moyli ekinlar ahamiyati 2.kungaboqar - ahamiyati, kelib chiqishi, tarqalishi va hosil-dorligi 3.kungaboqar sistematikasi, bio-logiyasi va navlari 4.kungaboqar etishtirish texno-logiyasi moyli ekinlar ahamiyati moyli ekinlarning urug'i va mevasi tarkibida 20-60 % moy bo'lib, oziq-ovqatda, konserva ishlab chiqarishda, qandolat va non mahsulotlari tayyorlashda qo'llaniladi. bundan tashqari, o'simlik moyi margarin, sovun, lak, bo'yoq, alif, stearin, linoleum ishlab chiqarishda, tabobatda, parfyumeriyada, teriga ishlov berishda qo'llaniladi. moy ishlab chiqarilgandan keyin qolgan kunjara va shrot chorva mollariga yukori sifatli to'yimli ozuka hisoblanadi. ayrim moyli ekinlar silos tayyorlashda qo'laniladi. moyli ekinlar ahamiyati ma'lumki, kundalik insonlar hayotida faqat ikki xil moy ishlatiladi, bular o'simlik va hayvon moylaridir. o'simlik moyi hayvon moyini etishtirishga qaraganda iqlim va agrotexnik tadbirlarga qarab 10 martadan 20 martagacha arzon tushadi. hayvonlardan olinadigan moylarning tannarxi doimo yuqori bo'ladi. o'simlik moyi hazm bo'lishi jihatidan ham hayvon …

2 / 50

ekilmoqda, tolasi ajratib olingan chigitlar aholini moy bilan ta'minlovchi asosiy xom-ashyo hisoblanadi. er yuzida moyli ekinlar ko'p tarqalgan, ekin maydoni 150 mln.ga dan ortiqdir. eng ko'p tarqalgan ekinlar-soya (150,3 mln.ga), kungaboqar (18,3 mln.ga), raps-surepitsa - 22,25 mln.ga, eryong'oq - 21,78 mln.ga., moyli zig'ir - 7,5 mln.ga, kunjut - 6,75 mln.ga. moyli ekinlar aqsh, kanada, hindiston, braziliya, argentina, xitoy, pokiston, rossiya, moldova, ukrainada tarqalgan. moyli ekinlar turli botanik oilalarga mansub, ular - karamdoshlar, dukkakdoshlar, sut-lamaguldoshlar, kunjutdoshlar, ko'knoridosh-lar va boshqalardir. davlat dasturi mamlakatimizda aholisini sifatli oziq-ovqat mahsulotlari, xususan yog'-moy mahsulotlari bilan ta'minlashni yanada yaxshilash borasida davlatimiz rahbarining 2008 yil 20 oktyabrda qabul qilingan «oziq-ovqat ekinlari ekiladigan maydonlarni optimallashtirish va ularni etishtirishni ko'paytirish chora-tadbirlari to'g'risida» gi farmoni muhim dastur bo'lib xizmat qilmoqda. respublikamizdagi holat qoraqalpog'iston respublikasi va viloyat-larda 21,4 ming gektar maydonda kungaboqar, 52,7 ming gektardan ortiq erda maxsar va 25 ming gektarda soya parvarishlanmoqda. o'n mingdan ziyod fermer xo'jaliklarida moyli ekinlar etishtirilmoqda. …

3 / 50

i zig'ir-linum uzitatissimum l. - linaceae 8. raps - brassica napus l. - brassicaceae 9. oq xantal -sinapis alba - brassicaceae 10. xantal - brassica junceae czern, brassicaceae 11. perilla - perilla ocymoides l. 11. rijik 12. lyallemantsiya - lallemantia iberica f. et m. 13. oq zira - foeniculuv vulgare l. 14. qora zira - carum carvi l. 15. arpabodiyon - hbmpinella anisum l. 16. kashnich - coriandrum sativum l. 17. krambe - grambe abyssinica z., brassicaceae 18. mak - papaver somniferum l. 19. indau - eruca sativa gars 20. chufa - cyperus esculenthus l. 21. molochay - euphorbia lathyris l. va boshqalar. sermoyli ekinlar maxsar kunjut kanakunjut eryong'oq soya moyli ko'knori zig'ir raps rijik molochay indau xantal perilla chufa lyallemantsiya efirmoyli ekinlar yalpiz perilla kashnich arpabodiyon o'simlik moyi - glitserinning moy kislota-lari bilan birikishidan vujudga keladigan murakkab efirlardir. moy tarkibiga uglerod - 75-79%, vodorod - 11-13% va kislorod 10-12% …

4 / 50

soni va sovunlanish soni yuqori bo'lgani ma'qul. o'simlik moyi 3 guruhga bo'linadi: quriydigan moyda - yod soni 130 dan ortiq bo'ladi; (perilla, lyallemantsiya, zig'ir) yarim quriydigan moyda - yod soni 85-130 bo'lib, bu oziq-ovqatda ishlatiladigan moy (kungaboqar, kunjut, soya, raps, xantal, maxsar); qurimaydigan moyda - yod soni 85 dan kam bo'ladi (eryong'oq va kanakunjut ). moyli ekinlarning tarkibidagi moy miqdori va sifati (g.s.posipanov ma'lumotlari) ekinlar quruq urug'da moy miqdori,% yod soni sovunla- nish soni kislota soni qurish darajasi moyli zig'ir 30,0-47,8 165-192 186-195 0,5-3,5 tez quriydigan kungaboqar 29,0-56,9 119-144 183-186 0,1-2,4 yarim quriydigan maxsar 25,0-32,0 115-155 194-203 0,8-5,8 --"-- kunjut 48,0-63,0 103-112 186-195 0,2-2,3 --"-- soya 15,5-24,5 107-137 190-212 0,0-5,7 --"-- er-yong'oq 41,2-56,5 83-103 182-207 0,03-2,24 qurimaydi-gan kanakunjut 47,2-58,6 81-86 167-185 0,10-11,0 --"-- ekinlar urug'da moy miqdori,% yod soni sovun-lanish soni kislota soni qurish daraja-si lyalemantsiya 23,3-37,3 162-103 181-185 0,8-4,4 quriydi gan perilla 261-49,6 181-206 189-197 0,6-3,9 -"- moyli ko'knori …

5 / 50

y, 33-35% oqsil bo'ladi. kunjaradan holva tayyorlanadi. kungaboqarning savati (bosh-chasi) chorva mollariga ham yaxshi oziqdir. kelib chiqishi, tarqalishi va hosildoriligi kungaboqarning vatani shimoliy amerikaning janubiy tumanlari. eramizdan 3000 yil oldin arizona va nyu-meksika shtatlarida ekilgan. ba'zi olimlar kungaboqar bug'doydan ham oldin madaniy-lashtirilgan deyishadi. evropaga 1500 yilda ispanlar keltirgan. dastlab kungaboqar manzarali o'simlik sifatida qo'llanilgan. ilkbor kungaboqar moyi 1716 yilda inglizlar tomonidan kashf qilingan va patentlashtirilgan. kelib chiqishi, tarqalishi va hosildoriligi petr 1 rossiyaga kungaboqarni gollandiyadan keltirgan. fermer bokaryov 1828 yili zig'ir va kanop moy-juvozida kungaboqardan moy ajratib oladi va 1835 yili butun rossiyaga tarqalgan. kungaboqar argentina, kanada, xitoy, ispaniya, turkiya, ruminiya, avstraliya, tanzaniya, ukraina va moldova davlatlarida ko'plab maydonlarga ekilmoqda. er yuzida kungaboqar 21,3 mln.ga maydonga ekiladi. hosildorligi 20-30 ts/ga. respublikamizda kungaboqar keyingi yillarda 21,4 ming gektar maydonga ekilmoqda. sistematikasi va navlari kungaboqar - asteraceae oilasiga, helianthus annus l. avlodi va turiga mansub. madaniy turi ekma va manzarali kenja turlariga …

6 / 50

kinlar stantsiyasi - dilbar, navruz navlarini yaratgan. xushmanzara kungaboqar o'nbargli (desyatilepestniy) (thinleaf sunflower) . topinambur velvet sungold sparky shokolad stella soraya amerikanskiy gigant procut golden cheer little beka joker biologiyasi unib chiqishdan boshlab pistasi to'la pishish davrigacha 2600 dan 2850 °s gacha issiqlik talab qilinadi. bu ko'rsatkich nav va tuproq-iqlim sharoitiga qarab o'zgarib turadi. shimoliy rayonlarga qarab o'suv davri uzayadi. kungaboqarning urug'i 5 - 10 °s da unib chiqadi, harorat 10-12°s bo'lganda ancha tez unadi. optimal harorat 18-25°s bo'ladi. bundan yuqori xaroratda unib chiqish jarayoni tezlashadi. maysa -6 °s sovuqqa bardoshlidir. ertapishar navlar moskva viloyatida ham etilishi mumkin. xarorat yuqori bo'lib suv etishmasa hosil keskin kamayadi. yuqori xaroratning salbiy ta'siri to'la maysalanishdan gullash davrining oxirigacha kuzatiladi. namga bo'lgan talabi. kungaboqar 1 gektar maydonda 2000-5000 m3 va undan ortiq suv sarflaydi. transpiratsiya koeffitsienti 400-700 gacha o'zgaradi. bitta o'simlik o'suv davrida 200 kg dan ortiq suv talab qiladi. poya va barg ustidagi …

7 / 50

adi. azot etishmasa uning o'rniga o'simlik fosforni ko'p o'zlashtiradi, ammo kaliy ham kam o'zlashtiriladi. kungaboqar 1 ts urug' va tegishli qo'shimcha hosil etishtirish uchun 6 kg azot, 2 kg fosfor va 10 kg kaliy o'zlashtiradi. yorug'likka talabi. qisqa kun ekini, soya joylarda va bulutli havoda o'sishi va rivojlanishi to'xtaydi, barglari maydalashadi. o'suv davrida kungaboqarda quyidagi rivojlanish bosqichlari aniqlangan: -unib chiqish 10-15 kun davom etadi, murtak ildiz rivojlanadi, urug'-pallasi er betiga chiqadi; -savatning shakllanishi 30-40 kun, bu bosqichda birinchi chinbarglari rivojlanadi. o'simlikda o'rtacha 13 ta barg rivojlanganda savat hosil bo'ladi. -shonalash-gullash 25-30 kun davom etadi, o'simlik tez o'sadi gullash boshlanadi, sariq rangli tilsimon gullari rivojlanadi; -gullash-pishish 35-40 kun davom etadi, ikki jinsli naychasimon gullar hosil bo'ladi. kungaboqar biologiyasi bo'yicha chetdan changlanadigan o'simlik, ammo tabiatda o'zidan changlanishi ham mumkin. o'tkazilgan tajribalar natijasi bo'yicha 25% o'zidan changlanishi mumkin, ammo pistalari puch bo'lib qoladi. chetdan changlanish aksariyat xolda xashoratlar yordamida, ayrim xollarda shamol yordamida …

8 / 50

, og'ir borona ekish uchun erni tayyorlash yurgiziladi, o't o'sib chiqqanda er haydaladi. ekishdan oldin tuproq yuzasi tekislanadi, kultivatsiya 8-10 sm chuqurlikda qilinadi va borona yurgiziladi. o'g'itlash. er xaydashdan oldin organik va fosforli-kaliyli o'g'itlar solinadi. organik o'g'it sifatida 15-20t/ga go'ng, 40-60 kg dan rk, ekish bilan birga 10-15 kg npk unib chiqqandan keyin 30-50 kg azot, 20-40 kg, fosfor qo'llaniladi. ekish muddati. asosiy ekin sifatida aprel, mayda takroriy ekin sifatida 20 iyundan 10 iyulgacha ekiladi. ekish usuli. kungaboqar keng qatorlab, qator oralari 60, 70, 90 sm qilib ekiladi. bir gektar erda nam erlarda 40-50 ming, qisman sug'oriladigan erlarda kungaboqarni ups-12 seyalkasida qator orasi 45 sm qilib ekish 30-40 ming, lalmi erlarda 20-30 ming o'simlik bo'lishi maqsadga muvofiqdir. kungaboqar urug'i ekishdan oldin fentiuram bilan ishlanadi (3kg/t), 5 - 8 kg/ga urug' olish uchun, 35-40 kg/ga silos tayyorlash uchun ekiladi. ekish chuqurligi 6-10 sm. ekinni parvarishlash. o'suv davrida qator orasi 2-3 marta …

9 / 50

– 65 % qismi qorayganda hosil yig'ish boshlanadi. saqlanadigan urug'larning namligi 13% dan oshmasligi lozim kungaboqarni yig'ish kombayni kungaboqarni yig'ish kombayni e’tiboringiz uchun rahmat! image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image10.jpeg image11.jpeg image12.jpeg image13.jpeg image14.jpeg image15.jpeg image16.jpeg image17.jpeg image18.jpeg image19.jpeg image20.jpeg image21.jpeg image22.jpeg image23.png image24.png image25.jpeg image26.jpeg image27.jpeg image28.jpeg image29.jpeg image30.jpeg image31.jpeg image32.jpeg image33.jpeg image34.jpeg image35.jpeg image36.jpeg image37.jpeg image38.jpeg image39.jpeg image40.jpeg image41.jpeg image42.jpeg image43.jpeg image44.jpeg image45.jpeg image46.jpeg image47.jpeg image48.jpeg image49.jpeg image50.jpeg image51.jpeg image52.jpeg image53.jpeg image54.jpeg image55.jpeg image56.jpeg image57.jpeg image58.jpeg image59.jpeg image60.jpeg image2.png image3.png image4.png image5.png zerno.#05.block.indd /docprops/thumbnail.jpeg

10 / 50

Want to read more?

Download all 50 pages for free via Telegram.

Download full file

About "moyli ekinlar"

3.3 qishloq xo’jaligini modernizatsiya qilish va jadal rivojlantirish: mavzu. moyli ekinlar umumiy tavsifi. kungaboqar biologiyasi va etishtirish texnologiyasi reja: 1. moyli ekinlar ahamiyati 2.kungaboqar - ahamiyati, kelib chiqishi, tarqalishi va hosil-dorligi 3.kungaboqar sistematikasi, bio-logiyasi va navlari 4.kungaboqar etishtirish texno-logiyasi moyli ekinlar ahamiyati moyli ekinlarning urug'i va mevasi tarkibida 20-60 % moy bo'lib, oziq-ovqatda, konserva ishlab chiqarishda, qandolat va non mahsulotlari tayyorlashda qo'llaniladi. bundan tashqari, o'simlik moyi margarin, sovun, lak, bo'yoq, alif, stearin, linoleum ishlab chiqarishda, tabobatda, parfyumeriyada, teriga ishlov berishda qo'llaniladi. moy ishlab chiqarilgandan keyin qolgan kunjara va shrot chorva mollariga yukori sifatli ...

This file contains 50 pages in PPTX format (4.9 MB). To download "moyli ekinlar", click the Telegram button on the left.

Tags: moyli ekinlar PPTX 50 pages Free download Telegram