o’simliklar fiziologiyasiga hissa qo’shgan o’zbek olimlarini olib borgan ilmiy tadqiqot ishlari sholi biosenozidagi zararkunandalarni o’rganish

PPTX 15 sahifa 822,1 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 15
powerpoint presentation o’simliklar fiziologiyasiga hissa qo’shgan o’zbek olimlarini olib borgan ilmiy tadqiqot ishlari sholi biosenozidagi zararkunandalarni o’rganish otamirzayev n.g’ sholi (oryza sativa linn.) dunyo aholisining asosiy oziq-ovqat ekinidir. binobarin,shunday ekan dunyodagi oziq-ovqat bilan bog'liq vaziyatni yaxshilashga qaratilgan hozirgi sa'y-harakatlarga katta e'tibor qaratilmoqda. suv mavjudligidan kelib chiqqan holda, guruch bir ekin sifatida olinadi yoki yiliga uch martagacha hosil yetishtiriladi. guruchni etishtirishda zararkunandalar ta’siri natijasida hosilning jiddiy yo'qolishiga olib keladi. hasharotlar guruch yetishtirishda asosiy cheklovdir. guruch o'simligining ko'p qismlari ekish paytidan boshlab hosil yig'ib olguncha hasharotlar ta’sirida nobud bo’ladi. hasharotlar sholining barg va ildiz to‘qimalarini shikastlaydi. oxir oqibat, hasharotlarning shikastlanishi o'simlik fiziologiyasiga ta'sir qiladi, bu esa olinadigan hosilni kamayishiga, foydalilik yoki iqtisodiy daromadningpasayishiga olib keladi. hasharotlar zararkunandalari sholi oʻsimliklariga zarar yetkazishi va sholining yillik hosildorligining umumiy yoʻqolishining sabablaridan biri boʻlganligi sababli, ularga qarshi kurash choralarini olib borish uchun sholi hasharotlari zararkunandalarini, ayniqsa ularning mavsumiy koʻpligi va tarqalishini oʻrganish muhim ahamiyatga ega. materiallar …
2 / 15
in aralashmasidan tayyorlangan fiksatorlarda saqlab turildi. zararkunandalar borligini aniqlash uchun sholipoya ikki fenologik muddatda tekshirildi; maysalar qiygʻos koʻringandan keyin ekinning zararkunandalar–sholipoya uzunburuni, qisqichbaqasimonlar, sholi pashshasi, arpa minyori, qirgʻoq chivinining lichinkalari qay darajada zararlanganligi aniqlandi. tajribanatijalari.tajribada kuzatuvlar natijasida sholi oʻsimligida 12 turga munosib zararli hasharot va boshqa boʻgʻinoyoqli hasharotlar namunalari aniqlandi (1-jadval). ushbu zararkunandalarning har biri yuzasidan oʻsimlik rivojining qaysi davrida va qanchalik uchrashi namoyon qilingan. sholining xorijdan keltirilgan 16 ta nav namunasi hamda mahalliy tarona, lazurniy, mustaqillik, iskandar, tshd-15-13 (sadaf) navlari ekilgan tajriba maydonlarida unib chiqish, maysalash fazalarida bokovlav qisqichbaqa(leptestheria dahalacensissars), qalqonli qisqichbaqa (apus concriformisschaff.), sholining oʻsuv davrida esa gʻalla arrakashi(cephus pygmaeusl.)hamda makkajoʻxori parvonasi(ostrinia nubilalishb.)kabi zararkunandalar eng koʻp aniqlandi. ilmiy izlanishlarda 2022-yilda sholi agrobiotsenozida olib borilgan kuzatuvlarda quyidagi zararkunandalar borligi aniqlandi: 1m2da bokovlav qisqichbaqaleptestheria dahalacensissars.ning 50,5 donasi; ikkita poyada arpa minyorihydrellia griseolafallning 0,3 dona lichinkasi; 1m2da kirgʻoq chiviniephydra macellariaegger.lichinkalari 32,0 dona lichinkasi; 1m2da sholi suv uzunburunihydronomus sinuaticollisfaust.ning 1 dona qoʻngʻizi …
3 / 15
meriya mahsulotlari ishlab chiqarishda, linolium, bosmaxona bo‘yoqlari tayyorlashda, tibbiyotda va asbob- uskunalarni moylashda foydalaniladi. yog‘ inson salomatligi uchun foydali bo‘lib, oziq-ovqat sanoatida donli mahsulotlardan keyin eng ko‘p ishlatiladigan mahsulotdir. yer yuzida moyli ekinlar ko‘ptarqalgan, ekin maydoni 140 mln. gektardan ortiqdir. eng ko‘p tarqalgan ekinlar-soya (111,3 mln. ga), kungaboqar (20,6 mln. ga), maxsar (7,82mln. ga), yeryong‘oq (23,7 mln. ga), moyli zig‘ir (7,5 mln. ga), kunjut (9,4 mln. ga), xantal (8,2 mln.ga). moyli ekinlar aqsh, kanada, hindiston, braziliya, argentina, xitoy, pokiston, rossiya, moldova, yevropa. ukraina davlatlarida tarqalgan[1]. 2030-yilda o‘zbekiston aholisining soni 40 million nafarga yetishi taxmin qilinmoqda. demak, mamlakatimizda o‘simlik yog‘iga bo‘lgan talab bundan keyin ham oshib boradi. ma’lumki, yurtimiz o‘simlik yog‘i iste’moli bo‘yicha dunyoda oxirgi o‘rinlardan birini egallaydi. o‘simlik yog‘i ishlab chiqarish va iste’mol qilish amerika qo‘shma shtatlarida jon boshiga 19 kg, angliyada20 kg, germaniyada 22 kilogrammni tashkil etadi. mamlakatimizda esa bu ko‘rsatkich 7 kilogrammdan oshmaydi[12]. hozirgi kunda bozor va do‘kon …
4 / 15
yod soni ko‘p bo‘lgan moy tez quriydi. shunga qarab o‘simlik moyi 3 guruhgabo‘linadi:-quriydigan moy (perilla, lyalemansiya, rijik, zig‘ir moyi)-yod soni 130 dan ortiq bo‘ladi;-yarim quriydigan moy-yod soni 85-130 bo‘lib, bu oziq-ovqatda ishlatiladigan moy (kungaboqar, kunjut, soya, raps, xantal, maxsar) qurimaydiganmoy (yeryong‘oq va kanakunjut moyi)-yod soni 85 dan kam bo‘ladi. oziq-ovqatda va texnikada qo‘llaniladigan moy tarkibida bog‘lanmagan yog‘ kislotalar soni kam bo‘lishi kerak. bu moylarni 4 neytrallashtirish yog‘ kislotalarini neytrallash uchun sarflanadigan o‘yuvchi kaliy miqdoriga qarab kislota soni aniqlanadi. to‘la pishmagan urug‘da kislota soni ko‘p bo‘ladi [10]. respublikamizda kuzgi bug‘doydan keyin juda katta maydonlar takroriy ekinlar uchun bo‘shaydi. bu yerlardan yog‘li o‘simliklarni takroriy ekin tarzida yetishtirishda foydalanish mumkin. qolaversa, joylarda ertapishar soya, kungaboqar, kunjut va xantalning erta pishar navlarini ekish ijobiy natija beradi. bunday maydonlarda kech kuzda maxsar, erta bahorda zig‘ir, kungaboqar va bahorda kunjut,perko ekish yog‘ beruvchi xomashyoni ko‘paytiradi. bundan tashqari, vino, konserva zavodlarida uzum, anor urug‘laridan, o‘rik, shaftoli danaklaridan …
5 / 15
sbatan moyni ko‘proq saqlaydi[2]. xantal moyi oziq-ovqat sanoatida eng qimmatli moylardan hisoblanadi. ta’mi jihatidan kungaboqar moyidan keyin turadi. undan oziq-ovqat sanoatida, konserva va konditer mahsulotlarini tayyorlashda, to‘qimachilik va dori-darmon ishlab chiqarishda foydalaniladi. xantal moyi qo‘shilgan nonlar yumshoq, so‘lqildoq bo‘ladiva qotib qolmaydi. xantal moyida efir mavjud bo‘lib, bu moy upa-elik olishda ishlatiladi. xantal kunjarasidan achchiq, kuydiruvchi ta’mli xantal kukuni olinib, xantal va xantal qog‘ozlari ishlab chiqariladi va tibbiyotda qo‘llaniladi[1]. e’tiboringiz uchun ruhmat image2.png

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 15 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"o’simliklar fiziologiyasiga hissa qo’shgan o’zbek olimlarini olib borgan ilmiy tadqiqot ishlari sholi biosenozidagi zararkunandalarni o’rganish" haqida

powerpoint presentation o’simliklar fiziologiyasiga hissa qo’shgan o’zbek olimlarini olib borgan ilmiy tadqiqot ishlari sholi biosenozidagi zararkunandalarni o’rganish otamirzayev n.g’ sholi (oryza sativa linn.) dunyo aholisining asosiy oziq-ovqat ekinidir. binobarin,shunday ekan dunyodagi oziq-ovqat bilan bog'liq vaziyatni yaxshilashga qaratilgan hozirgi sa'y-harakatlarga katta e'tibor qaratilmoqda. suv mavjudligidan kelib chiqqan holda, guruch bir ekin sifatida olinadi yoki yiliga uch martagacha hosil yetishtiriladi. guruchni etishtirishda zararkunandalar ta’siri natijasida hosilning jiddiy yo'qolishiga olib keladi. hasharotlar guruch yetishtirishda asosiy cheklovdir. guruch o'simligining ko'p qismlari ekish paytidan boshlab hosil yig'ib olguncha hasharotlar ta’sirida nobud bo’ladi. hash...

Bu fayl PPTX formatida 15 sahifadan iborat (822,1 KB). "o’simliklar fiziologiyasiga hissa qo’shgan o’zbek olimlarini olib borgan ilmiy tadqiqot ishlari sholi biosenozidagi zararkunandalarni o’rganish"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: o’simliklar fiziologiyasiga his… PPTX 15 sahifa Bepul yuklash Telegram