легирланган пўлатлар

DOC 105.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1404549668_54139.doc легирланган пўлатлар режа: 1. легирловчи элементларнинг пўлат структурасига ва хоссаларига таъсири; 2. легирланган пўлатларнинг турланиши ва маркаланиши; 3. легирланган конструкцион пўлатлар; 4. легирланган асбобсозлик пўлатлари; 5. махсус хоссали легирланган пўлатлар; 1. легирловчи элементларнинг пўлат структурасига ва хоссаларига таъсири углеродли пўлатларнинг механиқ ва физикавий-кимевий хоссалари замонавий машинасозлик талабларини кондира олмайди. зарур хоссали пўлат олиш учун углеродли пўлат суюқ пайтида унга легирловчи элементлар (cr, ni, mo, v, mn, si, ti, al, b, co ва б.) кушилади, натижада махсус хоссали (оловбардош, иссиқбардош, зангламайдиган, ишкаланиб емирилишга чидамли ва б.) легирланган пўлатлар олинади. пўлат таркибига киритилган легирловчи элементлар темир билан қаттиқ эритма осил қилиши, цементитда эриши (легирланган цементит) ёки алохида махсус карбидлар осил қилиши мумкин. легирловчи элементлар пўлат полиморфизмига ам таъсир қилади. полиморф ўзгаришлар харорати темирда эриган элементларнинг хусусияти ва миқдорига боғлиқ бўлади (16- шакл). темирда металлар эриб урин алмашиш қаттиқ эритмасини осил қилади, α-амда -фазаларнинг мавжудлик сохаси а3 ва а4чизиқларини холати билан белгиланади. …
2
ни пасайтиради, яъни  -соханинг кискариши исобига α-соха кенгаяди (19-расм, б). легирловчи элементларнинг миқдори у1дан ошганда жуда кенг сохада -эритма осил бўлади. бундай пўлатлар ферритли пўлатлар деб аталади. легирловчи элементлар пўлат таркибидаги углеродга бўлган муносабатига қараб карбид осил қилувчи (mn,cr,w,mo,v,ti,ta ва бошқалар) ва карбид осил килмайдиган (ni, co, cu, al ва б.) гурухларига бўлинади. 2. легирланган пўлатларнинг турланиши ва маркаланиши легирланган пўлатлар кимевий таркиби, микроструктураси ва ишлатилиш сохасига кура турларга бўлинади. легирланган пўлатлар кимевий таркибидаги легирловчи элементлар сонига қараб хромли, молибденли, кремнийли, хром-никелли, хром-никель- молибденли ва х. турларда бўлинади. легирловчи элементларнинг миқдорига кура кам легирланган (2,5 % гача лэ),ўртача легирланган (2,5...10 % лэ) ва кўп легирланган (10 % дан кўп лэ) пўлатлар гурухларига бўлинади. легирланган пўлатлар мувозанат (юмшатилган) холатидаги ва авода совитилгандан кейинги (нормалланган) олатдаги структурасига кура турланади. авода совитилгандан кейин хосил бўладиган структурасига кура легирланган пўлатлар учта асосий синфга (гийе классификацияси): перлит, мартенсит ва аустенит синфларига бўлинади. мувозанат холатидаги …
3
к, молибден-м, вольфрам-в, ванадий-ф, марганец -г, мис -д, бор-р, ниобий-б, цирконий-ц, кремний-с, титан-т, алюминий-ю, фосфор-п, азот-а, сийрак-ер металлари –ч билан белгиланади. пўлат маркасида энг олдин тўрган ракамлар шу пўлат таркибидаги углерод миқдорини фоизнинг юздан бир улушлари хисобида, арфлардан кейин тўрган ракамлар шу арф билан кўрсатилган элементларнинг фоиз хисобидаги ўртача миқдорини кўрсатади. легирловчи элементнинг миқдори 1 % дан кам ёки 1 % дан сал ошикрок бўлса, ракам езилмайди. масалан, 30хгса маркали пўлат таркибида 0,28...0,35 % с, 0,8...1,1 % cr, 0,9...1,2 % mn ва 0,8...1,2 % si бор. марка охиридаги а-арфи эса пўлатнинг юқори сифатли эканлигини билдиради. баъзи гурух пўлатлар қўшимча равишда тегишли харфлар билан белгиланади, масалан, шарикли ва роликли подшипник пўлатлари ш-арфи билан, магнитавий пўлатлар -е, электротехникавий пўлатлар -э, тезкесар пўлатлар эса -рарфи билан белгиланади. 3. легирланган конструкцион пўлатлар легирланган конструкцион пўлатларнинг механиқ ва технологик хоссалари углеродли пўлатларникидан юқорироқ бўлади, хусусан, улар катта чукурликка осон тобланади. легирланган пўлатлар 14 гуру га …
4
аши мумкин. 40г2, 50г2маркали ишкаланишга чидамли пўлатлар уклар, тирсакли валлар, шток, шестерня каби деталлар тайёрлаш учун ишлатилади. хром-марганецли пўлатлар (18хг, 18хгт, 30хгт, 40хгр, 35хг2) катта босим, тезлик ва зарбий кучлар таъсирида ишлайдиган деталлар- червяк валлари, втулкалар, шестернялар каби- тайёрлашга кетади. 18хг, 18хгт, 20хгр, 30хгт маркали пўлатлар цементитланиб, 40 хг, 40 хгр, 35хг2 маркали пўлатлар эса юқори частотали ток ердамида тобланиб, яхшилангандан сунг ишлатилади. хром-никелли пўлатлар ( 40хн, 45хн, 50хн ва 30хн3а) махсус рессорлар, пружиналар, шарикли подшипниклар, трубалар ва бошқа деталлар учун қўлланилади. рессора - пружиналар ва шарикли подшипниклар тайёрлаш учун 55гс, 55с2, 50хга, 50хфа каби кремний- марганец-хром-ванадийли легирланган пўлатларга термик ишлов бериб ишлатиш мақсадга мувофик бўлади. иссиқлик энергетикаси учун трубалар юқориароратларда (540...6000с) ва босим (такрибан 25 мпа) да ишлайди. шунинг учун улар узоқ муддатга (100минг соатдан ортик) чидаши лозим. иссиқолатда босим остида олинган чоксиз ва совуқ олатда деформацияланиб олинадиган трубалар 15хм, 12х1мф, 15х1м1ф, 12х2мфср, 12х11в2мф ва 12х18н12ткаби маркали пўлатлардан тайёрланади …
5
ача кизиганда ам уз қаттиқлигини йукотмайди. тезкесар пўлатларнинг р9, р12, р18, р6м3, р14ф4, р9к5, р6м5 каби маркалари кенг куламда ишлатилади. маркадаги р харфи пўлатнинг эски номи “рапид”сузининг бош арфи бўлиб, кейинги ракам вольфрамнинг фоиз билан ифодаланган ўртача миқдорини кўрсатади. кўп ишлатиладиган р18 ва р6м5 маркали тезкесар пўлатларнинг кимёвий таркиби қуйида келтирилган: с cr w v mo р18 0,7...0,8 3,8...4,4 17...18,5 1,0...1,4 5,0...5,5 р6м5 0,8...0,88 3,8...4,4 5,5...6,5 1,7...2,1 1,0 гача бу пўлатлардан пармалар, фрезалар, протяжкалар, метални уйиб туширувчи асбоблар (долбяклар), арралар, эговлар каби асбоблар тайёрланади. кесиш асбобининг иссиқбардошлигини ошириш учун у 1210...12300с хароратдан тобланиб, кўп марта (3 марта ) 5600с да бўшатилади. 5. махсус хоссали легирланган пўлатлар махсус хоссали пўлатлар жумласига коррозиябардош (зангламас), оловбардош (куюндибардош) ва иссиқбардош пўлатлар киради. коррозиябардош пўлатлар хромли ва хром-никелли бўлиши мумкин. хромли коррозиябардош пўлатлар (19х13, 20х13, 30х13, 40х13, 12х17, 15х28) дан турли агрессив мухитларда ишлайдиган деталлар – жаррохлик асбоблари, пружиналар, уй-рузгор буюмлари, кислота ва озик-овкат ишлаб …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "легирланган пўлатлар"

1404549668_54139.doc легирланган пўлатлар режа: 1. легирловчи элементларнинг пўлат структурасига ва хоссаларига таъсири; 2. легирланган пўлатларнинг турланиши ва маркаланиши; 3. легирланган конструкцион пўлатлар; 4. легирланган асбобсозлик пўлатлари; 5. махсус хоссали легирланган пўлатлар; 1. легирловчи элементларнинг пўлат структурасига ва хоссаларига таъсири углеродли пўлатларнинг механиқ ва физикавий-кимевий хоссалари замонавий машинасозлик талабларини кондира олмайди. зарур хоссали пўлат олиш учун углеродли пўлат суюқ пайтида унга легирловчи элементлар (cr, ni, mo, v, mn, si, ti, al, b, co ва б.) кушилади, натижада махсус хоссали (оловбардош, иссиқбардош, зангламайдиган, ишкаланиб емирилишга чидамли ва б.) легирланган пўлатлар олинади. пўлат таркибига киритилган легирловчи элементлар т...

DOC format, 105.5 KB. To download "легирланган пўлатлар", click the Telegram button on the left.

Tags: легирланган пўлатлар DOC Free download Telegram