avstraliya va tasmaniya xalqlari etnologiyasi

DOCX 8 стр. 789,6 КБ Бесплатная загрузка

8 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 789,6 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 8

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (4 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 8

mavzu: avstraliya va tasmaniya xalqlari etnologiyasi reja: 1. aholisining etnik tarixi va etnogenezi 2. xo‘jalik-madaniy tiplari va moddiy madaniyati 3. maxalliy tillari 4. ijtimoiy tuzumi. 5. oila va oilaviy munosabatlar. 6. diniy tasavurlari. bugungi avstraliya aholisining 95% i (19 mln. kishi) yevropadan ko‘chib kelganlar (angloavstraliyaliklar) avlodlari va 2% qit’aning tub aholi vakillari aborigenlar tashkil qiladi. bu aholi guruhlari madaniyatilari ham keskin farqlanib, angloavstraliyaliklar g‘arbiy yevropa sivilizatsiyasiga mansub bo‘lsalar, aborigenlar so‘nggi paleolitdan mustaqil va hatto tashqi madaniy ta’sirsiz shakllangan madaniyat egalaridirlar. 1.aborigenlar. buyuk britaniya qit’ani 1788 yili o‘zlashtira boshlagan. dastlabki yevropaliklar kelganida tub aholi 300 mingdan ko‘proq bo‘lib, 500 ga yaqin tillar (filya)da so‘zlashganlar. avstraliyaliklar tillari aborigenlar – ovchi va terimchilik bilan shug‘ullanuvchi aholi madaniy xususiyatlarini o‘zida mujassamlagan. ularda bilvosita tushunchalar haqidagi so‘zlar nisbatan kam bo‘lsa, tabiatda mavjud narsalarni izohlash uchun ishlatiladigan so‘z hamda tushunchalar juda ham ko‘p. xususan etnolog g. shtrelovning kitobida ma’lum bir fe’lning jadvali va izohi 45 betdan …

2 / 8

anadi. avstraliya aborigenlarining kelib chiqishi muammosi uzoq davrlar hal etilmagan edi. faqat xx asrning o‘rtalariga kelib fan, aborigenlar etnogenezi xaqida yetarlicha ma’lumot to‘pladi. qit’ada 30-40 ming yil avval yashagan odamlar suyaklari, toshdan mehnat qurollari topildi. qolaversa, janubiy- sharqiy osiyodan malay arxipelagi orollaridan ham shunga o‘xshash odamlar qoldiqlari chiqqan. demak aholi avstraliyaga janubiy-sharqiy osiyodan kelgani shubhasiz. yer yuzida buyuk muzlik davri bo‘lganidan o‘sha zamonlarda okean suvlari sathi nisbatan past bo‘lishi aborigenlarni qit’aga o‘tishiga imkon yaratgan. aborigenlarga qit’ada katta miqdorda xaltali xayvonlarni bo‘lishi, yirik yirtqich xayvonlarni yo‘qligi qo‘l keladi. yarim-yovvoyi itlar-dingo avstraliyaga odamlar bilan kelgani ehtimol. tadqiqotchilar avstraliyadan dehqonchilik yoki chorvachilik izlarini topmaganlar. demak barcha qabilalar a’zolarining asosiy hayot vositasi ov, termachilik bo‘lgan. mehnat qurollari sodda va kam xilli edi. erkaklarda yog‘ochdan uchi toshdan paykonlari bilan nayza, toshdan pichoq, tosh bolta, yog‘ochdan kaltak hamda (bumerang), aksari otganda qaytmaydiganlari bo‘lgan. ayollarda o‘simlik tolasi yoki daraxt po‘stlog‘idan turli meva va donlarni terish uchun xaltacha, …

3 / 8

r tartibsiz ko‘rinishda emas, balki asrlar davomida saqlangan yo‘nalishlar bo‘yicha harakatlanganlar. bu tadbirlar mavjud hududdagi flora va fauna imkoniyatlari bilan izohlangan. xar qanday aborigen erkak, xar qanday vaqtda qabilasi yerlarining qaysi joyida ov uchun qushlar borligi, yaqin va ma’lum vaqtdan so‘ng ular qayerga ko‘chishini yaxshi bilgan. ayollar qayerda va qachon ozuqaga yaroqli o‘simlik, ildiz yoki yovvoyi mevalar pishib yetilishini bilishgan. aynan ana shu bilimlar aborigenlarni qaysi tomonga xarakatlanishini belgilagan. etnologlar tadqiqotlari aborigenlar zarur ozuqa to‘plashlari uchun kuniga 2-3 soat vaqtlarini sarflaganlarini aniqlashi aynan shu ratsional bilimlar tufayli ekanligini tasdiqlaydi. ozuqa doirasiga kaltakesak, hasharotlar, kenguru, opossum, o‘simlik zahiralaridan: yovvoyiboshoqli donlar, ildizlar va mevalar kirgan. aborigenlar jamoa tashkilotlari: qabila, lokal guruh (jamoa) va oiladan tashkil topgan. avstraliyada qabila o‘rtacha 500 kishidan iborat guruh bo‘lgan qabila ma’lum hudud, o‘z nomi etnonimiga, tiliga ega bo‘lib, o‘zlarini alohida madaniy birlik deb hisoblashadi. lekin umumiy boshliq, hokimiyat tashkilotlari bo‘lmay, qabilaning barcha a’zolari xarbiy yoki ov xarakatlarida …

4 / 8

isida nikoh ekzogam, ya’ni o‘z guruhidan chetdan uylanish shaklida edi. xususan kamelaroy qabilasi urug‘lari misolida quyidagi shaklda bo‘lgan. kambu = mari ipai = kubi ikki chiziq shaklidagi belgi nikoh aloqasini, ko‘rsatgichlar ona va bola seksiyalarini birlashtiradi. nikohga kirishda kambu guruhiga mansub erkak mariga kiruvchi ayolga uylanishi mumkin. bu juftlikdan tug‘ilajak farzandlar kubi guruhiga kiradi. kubi guruhi erkaklari faqat ipailik ayollarga uylanib ularning farzandlari kambu seksiyasiga kiradi va h.k.o. aborigenlar uchun qarindoshlik munosobatlari muhim o‘rin tutgan. jumladan aborigen “ona ” deb faqat uni tuqqan ayolni emas butun bir guruh ayollarini ota, ona, opa deb ham shu tarzda ko‘pchilikni atashi lozim bo‘lgan. hurmat ko‘rsatish, o‘z ovi bilan bo‘lishishda yigit faqat o‘z otasi emas, ota hisoblanuvchi butun bir guruh erkaklari bilan baham ko‘rishi lozim bo‘lgan. yuqorida keltirilgan udum- marosim, urf- odatlar odamlar orasidagi o‘zaro munosobatlarni batartibligini, jamoachilik tartib- qoidalariga rioya qilishini ta’minlagan. aborigenlar an’anaviy diniy tasavvurlari nihoyatda murakkab, tusda bo‘lgan. avstraliya “totemizm vatani” …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 8 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "avstraliya va tasmaniya xalqlari etnologiyasi"

mavzu: avstraliya va tasmaniya xalqlari etnologiyasi reja: 1. aholisining etnik tarixi va etnogenezi 2. xo‘jalik-madaniy tiplari va moddiy madaniyati 3. maxalliy tillari 4. ijtimoiy tuzumi. 5. oila va oilaviy munosabatlar. 6. diniy tasavurlari. bugungi avstraliya aholisining 95% i (19 mln. kishi) yevropadan ko‘chib kelganlar (angloavstraliyaliklar) avlodlari va 2% qit’aning tub aholi vakillari aborigenlar tashkil qiladi. bu aholi guruhlari madaniyatilari ham keskin farqlanib, angloavstraliyaliklar g‘arbiy yevropa sivilizatsiyasiga mansub bo‘lsalar, aborigenlar so‘nggi paleolitdan mustaqil va hatto tashqi madaniy ta’sirsiz shakllangan madaniyat egalaridirlar. 1.aborigenlar. buyuk britaniya qit’ani 1788 yili o‘zlashtira boshlagan. dastlabki yevropaliklar kelganida tub aholi 300 mingdan ko‘pr...

Этот файл содержит 8 стр. в формате DOCX (789,6 КБ). Чтобы скачать "avstraliya va tasmaniya xalqlari etnologiyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: avstraliya va tasmaniya xalqlar… DOCX 8 стр. Бесплатная загрузка Telegram