kavkaz xalqlari etnologiyasi

DOCX 15 pages 53.7 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 53.7 KB

File type DOCX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

mavzu: kavkaz xalqlari etnologiyasi reja: 1. kavkaz xalqlarining etnik tarkibi va joylashuvi. xo‘jalik tarzi. 2. antropologik va lingvistik tavsifi 3. ijtimoiy va oilaviy munosabatlar 4. moddiy va ma’naviy madaniyati etnologik klassifikatsiyada kavkazorti xalqlari doimo rossiya imperiyasi, so‘ng sovet davlati, mustaqillikdan keyin ham rossiya federatsiyasi tzimida o‘rganilgan. kavkazorti atamasi ham ilmiy adabiyotlarga rus olimlari kiritganligi geografik jihatdan noto‘g‘ri. geografik klassifikatsiya bo‘yicha ushbu hudud old osiyoga tutash va kavkazoldi deb nomlanishi to‘g‘ri bo‘ladi. biz qo‘lanmada ushbu xatoni to‘g‘rilashga qaror qildik. kavkazorti va unga tutash hududlar “injil”dagi “dunyoni suv bosishi(to‘fon)” haqidagi rivoyat bilan bevosita bog‘liq. nux payg‘ambar dunyoni suv bosganda o‘simliklardan har bir jonivordan bir bir juftdan olib o‘z kemasida arofat tog‘iga suzib kelib jon saqlaganligi yozilgan. suv pasayib yer ochilgandan keyin nuxning avlodlari ko‘plab xalqlar shu jumladan kavkazoldi xalqlariga ham asos bo‘lganlar. yana bir yunonlar rivoyatiga ko‘ra zevs prometeyni odamlarga uning ruhsatisizolov bergani uchun jazolashi gefest tomonidan kavkazga qoyaga zanjirband etilgani hikoya …

2 / 15

ya qo‘llayotgan abxaziya respublikasi gruziya tarkibida bo‘lishi kerak. ozarbayjon hududi kaspiy dengiziga tutash. aholisining asosiy qismi ozarbayjonlar (6 mln. kishi). ozarbayjonlar kavkazning boshqa shaharlari, rossiya shaharlari va yana 10 mln. dan ko‘prog‘i eronning shimoliy-g‘arbida eron ozarbayjoni, qo‘shni hududlarda yashaydilar. respublikada yashovchi ozarbayjonlardan 50% dan ko‘prog‘i shaharlarda istiqomat qiladilar. ozar tili oltoy til oilasi, turkiy tillar turkumigning o‘g‘uz guruhiga mansub. yozuv 1991 yildan lotin grafikasida. dinlari islom, ko‘pchiligi shia mazhabiga e’tiqod qiladi. kavkazning janubiy-g‘arbiy qismida armanlar (3 mln. dan ko‘proq) yashaydi. ular armaniston respublikasining asosiy aholisini tashqi l etadi. ular kavkaz, rossiya, old osiyo, yevropa va amerika va ko‘plab mamlakatlarshaharlarida yashaydilar. arman diasporasi dunyo mamlakatlaridagi eng ko‘p sonli, yiriklaridan biridir. rspublika armanlarini 66% shaharlarda yashaydi. armantili hind-yevropa til oilasiga kirib qator shevalarga bo‘linadi. yozuvda armanlar iv asr oxirida mesrop mashtou tomonidan yaratilgan alfavitdan foydalanishadi. armanlar xristianlikning monofistlik mazhabini iv asrdan qabul qilishgan. kavkazning g‘arbiy qismida qora dengizga chegara hududda gruziya respublikasi …

3 / 15

a bo‘linadi. tillari kavkaz tillarining abxaz-adig guruhiga kiradi. ushbu til unli tovushning ko‘pligi bilan xususiyatlanadi. diniy e’tiqodlari bo‘yicha provalav xristian va musulmon sunnalardir. 2. etnik tarix. ozarbayjonlar. o‘zlarining ozarbayjonlilar deb atashadi. ozarbayjon tilini turkiy guruhga kirishi uning turk tiliga yaqinligi mazkur etnosni kelib chiqishi nisbatan sodda ekanligi tasavvurini tug‘diradi. aslida hudud uzoq o‘tmishda ikki qismga bo‘lingan. nura daryosidan shimoldagi o‘lka albaniya deb nomlangan. u etnik jihatdan rang-barang bo‘lib aholisi: alban, utiy-udin, leg-lezgin (jami 26 ta qabila) tillarida so‘zlashganlar. qadimgi qabilalardan biri kaspiylar keyinchalik boshqa xalq bilan aralashib ketadi, o‘zlaridan dengiz nomini qoldirganlar. m. av. i asrlarda hudud parfiya bosqiniga uchragan. keyinchalik albaniyada mahalliy davlat vujudga keladi. uning g‘arbiy qismida iv asrdan xristianlik tarqaladi. yozuv v asr boshida paydo bo‘ladi. kuradan janubdagi viloyatlar atropaten deb nomlangan. m iii asrda eron dastlab atropotenani, so‘ng albaniyani bo‘ysundirdi. o‘lkada o‘z mavqesini kuchaytirish maqsadida forslar talaygtna eron tilli aholini ko‘chirib keltiradi. ushbu aholi tatlar deb …

4 / 15

ududda turkiy tilli ozarbayjonjamiyati uzil-kesil shakllanadi. ozarbayjonlar tarkibida afsharlar, qorapapaxilar, shaxssevanlar va h.k. subetnoslar mavjud. respublika hududida o‘zga etnoslar: talishlar, qurdlar, kavkaz tilli-udinlar, buduglar, xinalugilar va boshqalar ham yashaydilar. diniy jihatdan aholi : musulmon, arman-grigorian va yahudiy (tog‘li yahudiylar) diniy konfessiyalariga mansubdir. armanlar.(o‘zlarini “xay” deb ataydilar) dunyodagi eng qadimgi xalqlardan biridir. arman tog‘lari qabilalarini birlashuvida armanlarning hind-yevropalik ajdodlari gomer dostonidagi arimilar muhim rol o‘ynagan bo‘lishlari ehtimol. ular yashaydigan hududlar xett podsholigiga kirgan. xettlar fraxiylar zarbalaridan (m. av xiii asr boshlari) parchalangach, armanlarning qadimgi hind yevropalik ajdodlari xettlar va boshqa qabilalar bilan aralashib yangi qadimgi arman tilida so‘zlashuvchi etnosga asos soladi. o‘sha asrda ular ossuriya viloyati shupriyaga bostirib kiradi. bu hududda armina nomi bilan qadimga arman qabilalarini ikkinchi ittifoqi vujudga keladi. u arman tog‘laridagi qabilalarni qadimgi arman elatiga birlashishiga asos bo‘ladi. ossuriya bilan urushlarda birlashgan qabilalar m. av. ix asrda kuchli urartu podsholari xalqlarini zo‘ravonlik bilan ko‘chirish siyosatini olib borganlar. xususan …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kavkaz xalqlari etnologiyasi"

mavzu: kavkaz xalqlari etnologiyasi reja: 1. kavkaz xalqlarining etnik tarkibi va joylashuvi. xo‘jalik tarzi. 2. antropologik va lingvistik tavsifi 3. ijtimoiy va oilaviy munosabatlar 4. moddiy va ma’naviy madaniyati etnologik klassifikatsiyada kavkazorti xalqlari doimo rossiya imperiyasi, so‘ng sovet davlati, mustaqillikdan keyin ham rossiya federatsiyasi tzimida o‘rganilgan. kavkazorti atamasi ham ilmiy adabiyotlarga rus olimlari kiritganligi geografik jihatdan noto‘g‘ri. geografik klassifikatsiya bo‘yicha ushbu hudud old osiyoga tutash va kavkazoldi deb nomlanishi to‘g‘ri bo‘ladi. biz qo‘lanmada ushbu xatoni to‘g‘rilashga qaror qildik. kavkazorti va unga tutash hududlar “injil”dagi “dunyoni suv bosishi(to‘fon)” haqidagi rivoyat bilan bevosita bog‘liq. nux payg‘ambar dunyoni suv bosganda...

This file contains 15 pages in DOCX format (53.7 KB). To download "kavkaz xalqlari etnologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: kavkaz xalqlari etnologiyasi DOCX 15 pages Free download Telegram