nutqmadaniyatikursi

PPTX 32 стр. 115,1 КБ Бесплатная загрузка

32 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 115,1 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 32

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 32

prezentatsiya powerpoint o'qituvchi nutq madaniyati kursining maqsadi va vazifalari. reja: nutq madaniyati kursining maqsadi va vazifalari. nutq madaniyati tushunchasi. nutq madaniyati kursining lingvistik va nolingvistik sohalar bilan aloqasi. nutq madaniyati fani o‘ziga xos amaliy soha sifatida tilshunoslikning nazariy fanlaridan olingan bilimlarga suyangan holda to‘g‘ri, ta’sirli nutq tuzish yo‘llarini o‘rgatadi. o’qituvchi nutqi madaniyati pedagogika institutlarida tilshunoslikning mustaqil sohasi sifatida chiroyli nutq tuzishning qonuniyatlari, sirlari, til, til normalari, nutq, nutqning sifatlari, nutqiy uslublar, nutqda uchrashi mumkin bo’lgan kamchilik va xatolar, nutqiy asarlarning ko’rinishlari, nutqning talaffuziga doir muammolar yuzasidan bahs yuritadi. nutq madaniyati fanini o‘qitishdan maqsad talabalarga nutq madaniyati va notiqlik bo‘yicha bilim, ko‘nikma hamda malakalar berishdan iborat. chunki nutq madaniyati va notiqlik jamiyat madaniy taraqqiyoti, millat ma’naviy kamolotining muhim belgisi sanaladi. nutq madaniyatining tekshirish predmeti: nutqning til qurilishi; adabiy til meyorlari; 3) nutqning kommunikativ fazilatlaridir. o’qituvchi nutqi madaniyati kursining asosiy vazifalari: 1) talabalarga nutq madaniyati tarixiga oid ma’lumotlar berish; 2) bo’lajak o’qituvchilarda …

2 / 32

tilga asos bo‘luvchi xalq tili shevalari ham uning obyektiga daxldordir. nutq madaniyati nazariyasida til me’yori markaziy tushuncha hisoblanadi. til madaniyatining asosiy tekshirish obyekti adabiy til me’yorlari, asosiy vazifasi esa ushbu me’yordagi ikkilanishlarni bartaraf etish bo‘lmog‘i kerak. nutq madaniyati fani adabiy til me’yorlarini, uning tarixiyligini, taraqqiy etib borishini undagi ba’zi birliklarning eskirishi, ular o‘rnida yangi me’yoriy birliklarning paydo bo‘lishini kuzatib, qayd etib boradi. biroq bu fan adabiy me’yorlarni yaratmaydi, ba’zi bir hodisalarni me’yor sifatida majburan kiritmaydi. balki o‘zbek milliy adabiy tili faoliyatini, uning rivojlanishini kuzatib boradi, obyektiv qonunlarini kashf etadi, shular asosida tavsiyalar beradi. keyingi yillarda oliy o‘quv yurtlarining barcha fakultetlarida o’qituvchi nutqi madaniyati fanining o‘qitilayotganligi bejizga emas. chunki yosh avlodni tarbiyalashda talabaning mutaxassislik fanini chuqur bilishi yetarli emas. o‘qituvchining nutqi o‘tmas, nochor bo‘lsa, uning bilimi qanchalik chuqur va tugal bo‘lmasin, o‘ziga ham azob, o‘quvchi ham azob. ona tilida puxta, lo‘nda nutq tuza olish malakasi va mahorati matematika o‘qituvchisi uchun ham, …

3 / 32

, olishish mumkin». «o‘qituvchi va o‘quvchi munosabatidagi majburiy itoatkorlik o‘rnini ongli intizom egallashi juda qiyin kechyapti. o‘qituvchining bosh vazifasi o‘quvchilarda mustaqil fikr yuritish ko‘nikmalarini hosil qilishdan iboratligini ko‘pincha yaxshi tushunamiz, lekin, afsuski, amalda, tajribamizda unga rioya qilmaymiz. demokratik jamiyatda bolalar, umuman, har bir inson erkin fikrlaydigan etib tarbiyalanadi. agar bolalar erkin fikrlashni o‘rganmasa, berilgan ta’lim samarasi past bo‘lishi muqarrar. albatta, bilim kerak. ammo bilim o‘z yo‘liga. mustaqil fikrlash ham katta boylikdir». maktabda nutq tadbirkorligini singdirish o‘qituvchining bosh vazifasidir. nutq madaniyati va notiqlik jamiyat madaniy taraqqiyoti, millat ma’naviy kamolotining muhim belgisi sanaladi. nutq madaniyati qadimdan sevib o‘rganilgan, insonlarning diqqat markazida turgan sohalardan biridir. mazkur sohani yunonlar ritorika (nutq madaniyati va notiqlik san’ati) deb atashgan. ritorikaning insonlar uchun qanchalik zaruriy ilm ekanligini ta’kidlashgan. ritorika fanida adolat va haqiqatni topish yo‘llari o‘rganilgani uchun u foydali ilm hisoblangan. nutq madaniyati haqidagi ta’limot qadimgi rim va afinada shakllangan bo‘lsa ham, unga qadar misr, assuriya, vavilon …

4 / 32

va jism haqidagi izohlar tasdiqlaydi. muqaddas manbada ulug‘ tangri avvalo ruhni, so‘ngra jismni yaratganligi to‘g‘risidagi sharh keltirilgan. har qanday insonning haqiqiy go‘zalligi ruhiyatiga aloqadordir. nutq madaniyati va notiqlik talabalarga inson ruhiyati hamda ta’lim-tarbiya madaniyatiga tegishli bilimlarni berishi bilan boshqa fanlardan farqlanib turadi. nutqshunos (ritor) isokrat qayta ta’kidlaganidek “ritorika – vujudga emas, ruhga aloqador eng muhim masalalarni hal etish bilan shug‘ullanadi”. nutq madaniyati va notiqlik fan sifatida insonning ruhiy takomiliga xizmat qilishi lozim. ritorika ilmining vazifasi ayrim odamni biror fikrga ishontirish emas, balki barcha odamlarni (foydali va to‘g‘ri) fikrga qanday ishontirishning usullari, qoidalarini o‘rgatishdir. shu bois nutq madaniyati va notiqlik barcha (so‘zlovchi va tinglovchi) uchun o‘ta foydali soha hisoblanadi. notiqlik san’ati sarkardalik mahorati bilan barobar darajada ulug‘langan. mashhur notiq sitseron: «tarixda yo yaxshi harbiy sarkarda, yo yaxshi notiq bo‘lish kerak», deb ta’kidlagan. qadimgi grek va rim notiqlari aristotel, demosfen, sitseron, kvintilian kabilar ritorika va notiqlik san’atining o‘ziga xos maktablarini yaratishgan. notiqlik …

5 / 32

i yuksak qadrlagan, boshqalardan ham talab qilgan. amir temur arab olimi ibn xaldunga o’rta yer dengizining janubiy qirg’og’idagi yerlar haqida yozib berishni topshirganida ham “shunday yozginki, men o’qiganda o’sha joylarni o’z ko’zim bilan ko’rganday bo’lay” deb tayinlagan. “avesto”da til, nutq, nutq odobi, tilga munosabat, tilni ulug’lashga oid fikrlar “ezgu niyat, ezgu so’z va ezgu amal” g’oyasida namoyon bo’lgan. kaykovus tomonidan 1082-1083 yillarda yaratilgan, qadimgi sharq pedagogikasining ajoyib asarlaridan biri hisoblangan «qobusnoma» da ham nutq odobi va madaniyati haqida ibratomuz fikrlar aytilgan. asar 44 bobdan iborat bo‘lib, uning 6-, 7- boblari so‘z odobi haqidadir: «ey farzand, agar har nechakim suxandon bo‘lsang, o‘zingni bilg‘ondan kamroq tutg‘il, to so‘zlash vaqtida nodon va beburd bo‘lib qolmag‘aysan. ko‘b bilib, oz so‘zlag‘il va kam bilib ko‘p so‘z demag‘il. chunki, aqlsiz shundoq kishi bo‘ladur - u ko‘b so‘zlar. debdurlarki, xomushliq salomatlik sababidur, chunki ko‘b so‘zlaguchi oqil kishi bo‘lsa ham, avom uni aqlsiz derlar». alisher navoiyning «muhokamat ul-lug‘atayn», …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 32 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "nutqmadaniyatikursi"

prezentatsiya powerpoint o'qituvchi nutq madaniyati kursining maqsadi va vazifalari. reja: nutq madaniyati kursining maqsadi va vazifalari. nutq madaniyati tushunchasi. nutq madaniyati kursining lingvistik va nolingvistik sohalar bilan aloqasi. nutq madaniyati fani o‘ziga xos amaliy soha sifatida tilshunoslikning nazariy fanlaridan olingan bilimlarga suyangan holda to‘g‘ri, ta’sirli nutq tuzish yo‘llarini o‘rgatadi. o’qituvchi nutqi madaniyati pedagogika institutlarida tilshunoslikning mustaqil sohasi sifatida chiroyli nutq tuzishning qonuniyatlari, sirlari, til, til normalari, nutq, nutqning sifatlari, nutqiy uslublar, nutqda uchrashi mumkin bo’lgan kamchilik va xatolar, nutqiy asarlarning ko’rinishlari, nutqning talaffuziga doir muammolar yuzasidan bahs yuritadi. nutq madaniyati fanini o...

Этот файл содержит 32 стр. в формате PPTX (115,1 КБ). Чтобы скачать "nutqmadaniyatikursi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: nutqmadaniyatikursi PPTX 32 стр. Бесплатная загрузка Telegram