zamonaviyritorika va uning qonuniyatlari

PPTX 33 pages 150.7 KB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 150.7 KB

File type PPTX

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

prezentatsiya powerpoint 1-mavzu:zamonaviy ritorika va uning qonuniyatlari.. reja: zamonaviy ritorikaning umumiy tavsifi. zamonaviy ritorikaning asosiy tamoyillari. ritorika qonunlari va qoidalari. ritorikaning turlari. ritorikaning hozirgi holatlari. nutq madaniyati va notiqlik jamiyat madaniy taraqqiyoti, millat ma’naviy kamolotining muhim belgisi sanaladi. nutq madaniyati qadimdan sevib o‘rganilgan, insonlarning diqqat markazida turgan sohalardan biridir. mazkur sohani yunonlar ritorika (nutq madaniyati va notiqlik san’ati) deb atashgan. ritorikaning insonlar uchun qanchalik zaruriy ilm ekanligini ta’kidlashgan. ritorika fanida adolat va haqiqatni topish yo‘llari o‘rganilgani uchun u foydali ilm hisoblangan. nutq madaniyati fani o‘ziga xos amaliy soha sifatida tilshunoslikning nazariy fanlaridan olingan bilimlarga suyangan holda to‘g‘ri, ta’sirli nutq tuzish yo‘llarini o‘rgatadi. o’qituvchi nutqi madaniyati pedagogika institutlarida tilshunoslikning mustaqil sohasi sifatida chiroyli nutq tuzishning qonuniyatlari, sirlari, til, til normalari, nutq, nutqning sifatlari, nutqiy uslublar, nutqda uchrashi mumkin bo’lgan kamchilik va xatolar, nutqiy asarlarning ko’rinishlari, nutqning talaffuziga doir muammolar yuzasidan bahs yuritadi. nutq madaniyati fanini o‘qitishdan maqsad talabalarga nutq madaniyati va …

2 / 33

labalarni nutq madaniyatining o‘ziga xos tushunchalari bilan tanishtirishdan iborat. 1) notiqlik va voizlik san’atiga oid asarlar: 2) o‘zbek madaniy nutqiga asos bo‘lgan milliy adabiy meros namunalari; 3) o‘zbek milliy hujjatchiligi hamda davlat tilida ish yuritish qonun - qoidalari majmuasi- nutq madaniyati fanining asosiy obyektlaridandir. nutq madaniyati fani hozirgi o‘zbek adabiy tilini o‘rganar ekan, shu adabiy til asosida vujudga keladigan barcha nutq turlari, adabiy tilga asos bo‘luvchi xalq tili shevalari ham uning obyektiga daxldordir. nutq madaniyati nazariyasida til me’yori markaziy tushuncha hisoblanadi. til madaniyatining asosiy tekshirish obyekti adabiy til me’yorlari, asosiy vazifasi esa ushbu me’yordagi ikkilanishlarni bartaraf etish bo‘lmog‘i kerak. nutq madaniyati fani adabiy til me’yorlarini, uning tarixiyligini, taraqqiy etib borishini undagi ba’zi birliklarning eskirishi, ular o‘rnida yangi me’yoriy birliklarning paydo bo‘lishini kuzatib, qayd etib boradi. biroq bu fan adabiy me’yorlarni yaratmaydi, ba’zi bir hodisalarni me’yor sifatida majburan kiritmaydi. balki o‘zbek milliy adabiy tili faoliyatini, uning rivojlanishini kuzatib boradi, obyektiv qonunlarini …

3 / 33

t-tashviqot ishlarining shu tilda olib borilishi uchun juda katta imkoniyat yaratdi. ayni vaqtda tilning ijtimoiy vazifasining bajarilish darajasini belgilovchi omillardan biri bo’lgan nutq madaniyati sohasini chuqurroq o‘rganish oldimizga qo‘yilgan muhim masalalardan biri hisoblanadi. birinchi prezidentimiz i.a.karimov ham bunga alohida etibor berib shunday degan: «g‘oyaga qarshi faqat g‘oya, fikrga qarshi faqat fikr, jaholatga qarshi faqat ma’rifat bilan bahsga kirishish, olishish mumkin». «o‘qituvchi va o‘quvchi munosabatidagi majburiy itoatkorlik o‘rnini ongli intizom egallashi juda qiyin kechyapti. o‘qituvchining bosh vazifasi o‘quvchilarda mustaqil fikr yuritish ko‘nikmalarini hosil qilishdan iboratligini ko‘pincha yaxshi tushunamiz, lekin, afsuski, amalda, tajribamizda unga rioya qilmaymiz. demokratik jamiyatda bolalar, umuman, har bir inson erkin fikrlaydigan etib tarbiyalanadi. agar bolalar erkin fikrlashni o‘rganmasa, berilgan ta’lim samarasi past bo‘lishi muqarrar. albatta, bilim kerak. ammo bilim o‘z yo‘liga. mustaqil fikrlash ham katta boylikdir». maktabda nutq tadbirkorligini singdirish o‘qituvchining bosh vazifasidir. nutq madaniyati haqidagi ta’limot qadimgi rim va afinada shakllangan bo‘lsa ham, unga qadar misr, assuriya, …

4 / 33

agi ruh va jism haqidagi izohlar tasdiqlaydi. muqaddas manbada ulug‘ tangri avvalo ruhni, so‘ngra jismni yaratganligi to‘g‘risidagi sharh keltirilgan. har qanday insonning haqiqiy go‘zalligi ruhiyatiga aloqadordir. nutq madaniyati va notiqlik talabalarga inson ruhiyati hamda ta’lim-tarbiya madaniyatiga tegishli bilimlarni berishi bilan boshqa fanlardan farqlanib turadi. nutqshunos (ritor) isokrat qayta ta’kidlaganidek “ritorika – vujudga emas, ruhga aloqador eng muhim masalalarni hal etish bilan shug‘ullanadi”. nutq madaniyati va notiqlik fan sifatida insonning ruhiy takomiliga xizmat qilishi lozim. ritorika ilmining vazifasi ayrim odamni biror fikrga ishontirish emas, balki barcha odamlarni (foydali va to‘g‘ri) fikrga qanday ishontirishning usullari, qoidalarini o‘rgatishdir. shu bois nutq madaniyati va notiqlik barcha (so‘zlovchi va tinglovchi) uchun o‘ta foydali soha hisoblanadi. notiqlik san’ati sarkardalik mahorati bilan barobar darajada ulug‘langan. mashhur notiq sitseron: «tarixda yo yaxshi harbiy sarkarda, yo yaxshi notiq bo‘lish kerak», deb ta’kidlagan. qadimgi grek va rim notiqlari aristotel, demosfen, sitseron, kvintilian kabilar ritorika va notiqlik san’atining o‘ziga xos maktablarini …

5 / 33

ostligini yuksak qadrlagan, boshqalardan ham talab qilgan. amir temur arab olimi ibn xaldunga o’rta yer dengizining janubiy qirg’og’idagi yerlar haqida yozib berishni topshirganida ham “shunday yozginki, men o’qiganda o’sha joylarni o’z ko’zim bilan ko’rganday bo’lay” deb tayinlagan. “avesto”da til, nutq, nutq odobi, tilga munosabat, tilni ulug’lashga oid fikrlar “ezgu niyat, ezgu so’z va ezgu amal” g’oyasida namoyon bo’lgan. kaykovus tomonidan 1082-1083 yillarda yaratilgan, qadimgi sharq pedagogikasining ajoyib asarlaridan biri hisoblangan «qobusnoma» da ham nutq odobi va madaniyati haqida ibratomuz fikrlar aytilgan. asar 44 bobdan iborat bo‘lib, uning 6-, 7- boblari so‘z odobi haqidadir: «ey farzand, agar har nechakim suxandon bo‘lsang, o‘zingni bilg‘ondan kamroq tutg‘il, to so‘zlash vaqtida nodon va beburd bo‘lib qolmag‘aysan. ko‘b bilib, oz so‘zlag‘il va kam bilib ko‘p so‘z demag‘il. chunki, aqlsiz shundoq kishi bo‘ladur - u ko‘b so‘zlar. debdurlarki, xomushliq salomatlik sababidur, chunki ko‘b so‘zlaguchi oqil kishi bo‘lsa ham, avom uni aqlsiz derlar». alisher navoiyning «muhokamat ul-lug‘atayn», …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "zamonaviyritorika va uning qonuniyatlari"

prezentatsiya powerpoint 1-mavzu:zamonaviy ritorika va uning qonuniyatlari.. reja: zamonaviy ritorikaning umumiy tavsifi. zamonaviy ritorikaning asosiy tamoyillari. ritorika qonunlari va qoidalari. ritorikaning turlari. ritorikaning hozirgi holatlari. nutq madaniyati va notiqlik jamiyat madaniy taraqqiyoti, millat ma’naviy kamolotining muhim belgisi sanaladi. nutq madaniyati qadimdan sevib o‘rganilgan, insonlarning diqqat markazida turgan sohalardan biridir. mazkur sohani yunonlar ritorika (nutq madaniyati va notiqlik san’ati) deb atashgan. ritorikaning insonlar uchun qanchalik zaruriy ilm ekanligini ta’kidlashgan. ritorika fanida adolat va haqiqatni topish yo‘llari o‘rganilgani uchun u foydali ilm hisoblangan. nutq madaniyati fani o‘ziga xos amaliy soha sifatida tilshunoslikning nazariy f...

This file contains 33 pages in PPTX format (150.7 KB). To download "zamonaviyritorika va uning qonuniyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: zamonaviyritorika va uning qonu… PPTX 33 pages Free download Telegram