sezgi organlari va uning qonuniyatlari

PPTX 15 pages 453.1 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 453.1 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

mirzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti kimyo fakulteti kimyo turlari 3-kurs a patok 22-01 guruh talabasi abduxakimova fotimaning umumiy psixologiya fanidan mustaqil ishi mavzu: sezgi organlari va uning qonuniyatlari reja: 1. sezgining psixologik mohiyati va sezgilarning nerv-fiziologik asoslari. 2. sezgi turlari haqida umumiy tushuncha. 3. adaptatsiya va sensibilizatsiyaning bir-biridan farqi. kalit so’zlar: sezgi, analizator, ekstroretseptiv, interoretseptiv va proprioretseptiv sezgilar, prosopagnoziya, ko’rish, hid bilish, ta’m bilish, eshitish, teri orqali bilish, organik sezgilar, vestibulyar apparatlar, retseptorlar, adaptatsiya, sensibilizatsiya. sezgi deb, atrofimizdagi narsa va hodisalarning sezgi a'zolarimizga bevosita ta'sir etishi natijasida ularning ayrim belgi va hususiyatlarini miyamizda aks ettirilishiga aytiladi. sezgining hosil bo'lishi uchun quyidagilar zarur: sezgi a'zolariga ta'sir etadigan narsa va hodisaning bo'lishi. sezuvchi apparat, ya'ni analizatorning mavjud bo'lishi. sezgilarning nerv fiziologik asosini i.p.pavlov fikri bo’yicha analizator apparati tashkil etadi. analizator– tashqi va ichki muhitdan keladigan ta&apos;sirotlarniqabulqilib olib, fiziologik jarayon bo&apos;lganqo&apos;zg`alishni psihik jarayonga, ya&apos;ni sezgilarga aylantiruvchi nerv mehanizmlari tizimi. analizator apparati 3qismdan …

2 / 15

septiv sezgilar tashqi muhitdagi narsa vahodisalarningxususiyatlarini aks ettirishga moslashganhamda retseptorlari tananing sirtqiqismida joylashgan sezgilar; interoretseptiv sezgilar ichki tana a&apos;zolariholatlarini aks ettiruvchihamda retseptorlari ichki tana a&apos;zolarida, to‘qimalarda joylashgan sezgilar; proprioretseptiv sezgilar tanamiz va gavdamizningholatihamdaharakatlarihaqida ma&apos;lumot (axborot,xabar) beruvchi muskullarda, bog`lovchi paylarda, mushaklarda joylashgan sezgilar; interoretseptiv sezgilar u borasida rus psixologi a.r.luriya tadqiqot ishini olib borgan. uning fikricha, interoretseptiv sezgilar asl, tub, ma'nodagi sezgilar emas, balki emotsiyalar bilan sezgilar o'rtasidagi oraliq sezgilar sifatida namoyon bo'ladi. psixologiya fanida mazkur sezgilar to'la o'rganilmaganligi sababli uni “noma'lum hislar” deb atalgan. interoretseptiv sezgilarning fiziologik mehanizmlari interosepsiya bilan birgalikda k.m.bikov, v.n. chernigovkiylar tomonidan atroflicha o'rganilgan. ularning fikriga ko'ra, bu narsalarning barchasi shartli reflektor faoliyati mehanizmlaridan kelib chiqadi sezgining quyidagi turlari mavjud: ko`rish sezgilari; eshitish sezgilari; hid bilish sezgilari; tam bilish sezgilari; teri sezgilari; mustaqil harakat(kinestetik); statistik sezgilari; organik sezgilari; ko'rish qobiliyati yordamida odam ob'ektning rangini, shaklini, hajmini, uning yoritilishini va u joylashgan masofani ajrata oladi. shunday qilib, inson …

3 / 15

dagi ba'zi voqealarni ko'rgandagiga nisbatan, ularning mazmunini eshitganida to'liqroq tushuncha oladi. masalan, odam biror spektaklni televizordan ovozsiz tomosha qilganda olgan tushunchasiga nisbatan shu spektaklning mazmunini radio orqali eshitganida to'liqroq tushunchaga ega bo'ladi. ta'm bilish sezgilari shirin, achchiq, nordon, sho'r singari mazalarni his qilish bilan tavsiflanadi. ta'm bilish sezgilarining organi tilning yuzasi va tanglayning yumshoq qismidan tashkil topgan. ta'm bilish so'rg`ichlari til yuzasida bir tekis taqsimlanmaganligi uchun uning orqa qismi achchiqni, uchi shirin mazani, chetlari esa nordon mazani sezadi. hid bilish sezgilari burun bo'shlig'i shilliq pardasida joylashgan. bu xususiyat yordamida biz atrof-muhit havosining toza va itlosligini, iste'mol qilinadigan taomlar va ichimliklarni hidiga qarab ularning sifatini, iste'mol qilish mumkin yoki mumkin emasligini aniqlaymiz. hayvonlarda hid bilish sezgisi odamlardagiga nisbatan yaxshiroq rivojlangan. shu xususiyatiga ko'ra ular ovqat izlab topadi, dushman yaqinlashayotganini sezadi. muskul-harakat sezgilari motor sezgilar deb nomlanib, ularga og`irlikni, qarshilikni, organlar harakatini bilish sezgilari kiradi. ularning organlari–gavda muskullari, paylar, bo‘g`imlardan iboratdir. organlarning …

4 / 15

ganlari sezgirligining qo'zg’atuvchi ta'siri ostida o'zgarishi. adaptatsiya (yoki moslashish) ikki turga bo'linadi: a) negativ adaptatsiya; b) pozitiv adaptatsiya. pozitiv adaptatsiyada kuchsiz qo`zg’atuvchi ta’siri ostida sezgirlik oshadi. ko'rish analizatorida pozitiv adaptatsiya, qorong’ulik adaptatsiyasi deyiladi. negativ adaptatsiya ikki xil bo'ladi: a) qo’zg’atuvchining davomiy ta'siridan sezgirlik yo‘qoladi. masalan, qo’limizga yuk qo’yilsa sezamiz, ammo vaqt o'tishi bilan sezmay qolamiz. b) kuchli qo’zg’atuvchi ta'siridan sezgirlikning susayishi. sensibilizatsiya – analizatorlarning o'zaro munosabati va mashq qilish natijasida sezgirlikning kuchayishidir. sensibilizatsiyaning adaptatsiyadan farqi: adaptatsiyada sezgirlik oshadi yoki kamayadi, sensibilizatsiyada esa faqat oshadi; adaptatsiyada sezgirlikning o'zgarishi tashqi chegaralarga bog’liq bo'lsa, sensibilizatsiyada psixologik, fiziologik holatlarga bog’liq bo'ladi. limon kompyuter miya poyezd ayiq kitob qalampir “men nima ko’ryapman?” psixologik o’yini 3 0 23 8 72 1 15 56 18 6 04 7 “ko’rib eslab qolish” psixologik o’yini e’tiboringiz uchun tashakkur! image1.png image2.png image3.jpeg

5 / 15

sezgi organlari va uning qonuniyatlari - Page 5

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sezgi organlari va uning qonuniyatlari"

mirzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti kimyo fakulteti kimyo turlari 3-kurs a patok 22-01 guruh talabasi abduxakimova fotimaning umumiy psixologiya fanidan mustaqil ishi mavzu: sezgi organlari va uning qonuniyatlari reja: 1. sezgining psixologik mohiyati va sezgilarning nerv-fiziologik asoslari. 2. sezgi turlari haqida umumiy tushuncha. 3. adaptatsiya va sensibilizatsiyaning bir-biridan farqi. kalit so’zlar: sezgi, analizator, ekstroretseptiv, interoretseptiv va proprioretseptiv sezgilar, prosopagnoziya, ko’rish, hid bilish, ta’m bilish, eshitish, teri orqali bilish, organik sezgilar, vestibulyar apparatlar, retseptorlar, adaptatsiya, sensibilizatsiya. sezgi deb, atrofimizdagi narsa va hodisalarning sezgi a'zolarimizga bevosita ta'sir etishi natijasida ularning ayrim belgi...

This file contains 15 pages in PPTX format (453.1 KB). To download "sezgi organlari va uning qonuniyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: sezgi organlari va uning qonuni… PPTX 15 pages Free download Telegram