jadidbobolarimiz (jadidchilik harakati)

DOCX 1 page 165.3 KB Free download

1 page

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 165.3 KB

File type DOCX

Pages 1

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 1

jadid bobolarimiz (jadidchilik harakati) kirish jadidchilik (arabcha "jadid" — yangi) — xix asr oxiri va xx asr boshlarida rossiya imperiyasi tarkibidagi musulmon xalqlari, xususan, markaziy osiyo (turkiston)da paydo boʻlgan maʼrifatparvarlik, islohotchilik va milliy ozodlik harakati. bu harakat dastlab taʼlim sohasida yangi usullar (usuli jadid — yangi usul) joriy etishdan boshlangan boʻlib, keyinchalik ijtimoiy-siyosiy, madaniy va maʼnaviy islohotlarga aylandi. jadidlar turkiston xalqlarini savodsizlik, qoloqlik va mustamlakachilikdan xalos etish, zamonaviy ilm-fan va madaniyatni oʻrganish orqali millatni uygʻotishni maqsad qilganlar. ular "maʼrifat — millatni qutqarish yoʻli" deb hisoblaganlar. jadidchilik harakati ismoil gasprinskiy (qrim tatarlari orasida) tashabbusi bilan boshlangan boʻlib, turkistonda mahmudxoʻja behbudiy, munavvar qori abdurashidxonov, abdulla avloniy, abdurauf fitrat, hamza hakimzoda niyoziy, abdulhamid choʻlpon kabi buyuk bobolarimiz tomonidan rivojlantirilgan. bu harakat oʻzbekiston tarixida "uchinchi uygʻonish"ning poydevori boʻlib, mustaqillik gʻoyalarini shakllantirgan. jadidchilikning paydo boʻlish sabablari va tarixiy sharoiti xix asr oxirida rossiya imperiyasi turkistonni toʻla bosib olgach, mahalliy xalqlar iqtisodiy, madaniy va siyosiy jihatdan …

2 / 1

–1917): matbuot, jamiyatlar tashkil etish, davlat dumasi saylovlarida ishtirok. 3. inqilobiy bosqich (1917–1920): turkiston muxtoriyati tuzish, mustaqillik uchun kurash. jadidchilikning asosiy maqsadlari va gʻoyalari jadidlar quyidagi gʻoyalarni ilgari surdilar: · taʼlim islohoti: usuli jadid (fonetik usul) bilan oʻqitish, dunyoviy fanlarni kiritish, qiz bolalarni oʻqitish. · milliy uygʻonish: turkiston xalqlarini birlashtirish, oʻzbek tili va adabiyotini rivojlantirish. · ijtimoiy tenglik: ayollar huquqlari, mulkdorlar va dehqonlar oʻrtasidagi adolat. · siyosiy islohotlar: konstitutsiya, parlament, mustamlakachilikka qarshi kurash. · madaniy taraqqiyot: teatr, matbuot, adabiyotni rivojlantirish. ular "til, fikr, ishda birlik" shiorini ilgari surdilar. jadid bobolarimiz — harakatning yirik namoyandalari jadidchilikning eng buyuk vakillari quyidagilar: · mahmudxoʻja behbudiy (1875–1919): "turkiston jadidlarining otasi". "padarkush" dramasi muallifi (oʻzbek teatrining asoschisi). "oyina" jurnali va "samarqand" gazetasini chiqargan. yangi maktablar ochgan, turkiston muxtoriyati gʻoyasini ilgari surgan. 1919-yilda qarshi yaqinida shahid qilingan. · abdurauf fitrat (1886–1938): buxorolik olim, yozuvchi. "munozara", "hind sayyohi" asarlari bilan amirlik tuzumini tanqid qilgan. turkiston muxtoriyati rahbarlaridan. …

3 / 1

niy va boshqalar. jadidlarning amaliy faoliyati · yangi maktablar: toshkent, samarqand, buxoro, fargʻonada oʻnlab maktab ochildi. · matbuot: "taraqqiy", "osiyo", "sadoyi turkiston", "najot" gazetalari va "oyina" jurnali. · teatr: behbudiy va hamzaning dramalari sahnalashtirildi. · jamiyatlar: "tarbiyai atfol", "nashriyot" kabi tashkilotlar. · 1917–1918: turkiston muxtoriyati tuzishda faol ishtirok. jadidchilikning taqdiri va merosi 1917-yil inqilobidan keyin jadidlar dastlab bolsheviklar bilan hamkorlik qildilar, ammo 1920-yillardan stalin qatagʻonlari boshlandi. koʻpchilik (behbudiy, fitrat, hamza, choʻlpon) qatl etildi yoki surgun qilindi. mustaqillikdan keyin (1991-yildan) jadidlar oqlandi. ularning merosi oʻrganilmoqda, kitoblari qayta nashr etilmoqda. prezident shavkat mirziyoyev jadid gʻoyalarini "yangi oʻzbekiston" strategiyasida qoʻllamoqda. xulosa jadid bobolarimiz — millatning haqiqiy qahramonlari. ular savodsizlik va zulmga qarshi maʼrifat quroli bilan kurashdilar. bugungi mustaqil oʻzbekiston — jadid orzularining roʻyobga chiqqanidir. yoshlar jadid merosini oʻrganib, vatanni yanada obod qilishlari kerak. image1.jpeg image2.jpeg

4 / 1

jadidbobolarimiz (jadidchilik harakati) - Page 4

Want to read more?

Download all 1 pages for free via Telegram.

Download full file

About "jadidbobolarimiz (jadidchilik harakati)"

jadid bobolarimiz (jadidchilik harakati) kirish jadidchilik (arabcha "jadid" — yangi) — xix asr oxiri va xx asr boshlarida rossiya imperiyasi tarkibidagi musulmon xalqlari, xususan, markaziy osiyo (turkiston)da paydo boʻlgan maʼrifatparvarlik, islohotchilik va milliy ozodlik harakati. bu harakat dastlab taʼlim sohasida yangi usullar (usuli jadid — yangi usul) joriy etishdan boshlangan boʻlib, keyinchalik ijtimoiy-siyosiy, madaniy va maʼnaviy islohotlarga aylandi. jadidlar turkiston xalqlarini savodsizlik, qoloqlik va mustamlakachilikdan xalos etish, zamonaviy ilm-fan va madaniyatni oʻrganish orqali millatni uygʻotishni maqsad qilganlar. ular "maʼrifat — millatni qutqarish yoʻli" deb hisoblaganlar. jadidchilik harakati ismoil gasprinskiy (qrim tatarlari orasida) tashabbusi bilan boshlangan ...

This file contains 1 page in DOCX format (165.3 KB). To download "jadidbobolarimiz (jadidchilik harakati)", click the Telegram button on the left.

Tags: jadidbobolarimiz (jadidchilik h… DOCX 1 page Free download Telegram